पिंपरी-चिंचवडमध्ये रस्ते अपघातात दुचाकीस्वार आणि पादचारी सर्वांत जास्त धोक्यात!; ब्लूमबर्गच्या अहवालातून धक्कादायक वास्तव समोर

महाराष्ट्राची महत्त्वाची औद्योगिक आणि नागरी वसाहत असलेल्या पिंपरी-चिंचवड शहरात रस्ते अपघातांचे प्रमाण अत्यंत चिंताजनक पातळीवर पोहोचले आहे. ब्लूमबर्ग फिलॅन्थ्रॉपीज इनिशिएटिव्ह फॉर ग्लोबल रोड सेफ्टी (BIGRS) आणि पिंपरी-चिंचवड वाहतूक पोलीस यांच्या संयुक्त विद्यमाने तयार करण्यात आलेल्या 'पिंपरी-चिंचवड रोड सेफ्टी रिपोर्ट २०२४' मधून शहरातील रस्ते सुरक्षेचे भीषण वास्तव उघडकीस आले आहे. सन २०२४ मध्ये शहरात तब्बल ३६६ नागरिकांना रस्ते अपघातात आपला जीव गमवावा लागला, तर ६९१ जण गंभीर जखमी झाले आहेत. सन २०२१ च्या तुलनेत मृत्यूंच्या संख्येत २५ टक्के तर गंभीर दुखापतींमध्ये ६९ टक्क्यांची प्रचंड वाढ झाली आहे. ही आकडेवारी केवळ कागदावरील संख्या नसून शहराच्या अपुऱ्या पायाभूत सुविधा आणि ढिसाळ वाहतूक नियोजनावर उठवलेले मोठे प्रश्नचिन्ह आहे.

औद्योगिक विकास आणि वेगाने वाढणारी लोकसंख्या यामुळे पिंपरी-चिंचवडमधील वाहनांची संख्या प्रचंड वाढली आहे. मात्र, त्या प्रमाणात रस्ते सुरक्षा यंत्रणा मजबूत झालेली नाही. अहवालानुसार, अपघातात प्राण गमावणारे आणि गंभीर जखमी होणारे बहुतांश नागरिक हे रस्त्यावरील सर्वांत असुरक्षित घटक (Vulnerable Road Users) आहेत. दुचाकीस्वार आणि पादचारी यांचा या एकूण प्राणघातक व गंभीर अपघातांमध्ये ९१ टक्के इतका मोठा वाटा आहे. शहरात २०२४ मध्ये १२२ पादचाऱ्यांचा (३३%) आणि २१२ दुचाकीस्वारांचा (५८%) अपघाती मृत्यू झाला आहे. योग्य पदपथांचा अभाव, रस्त्यांवर चालण्यासाठी नसलेली सुरक्षित जागा आणि दुचाकी चालवताना हेल्मेटच्या पट्ट्या (MVA 129b) योग्य प्रकारे न बांधणे यांसारख्या कारणांमुळे हे मृत्यू होत असल्याचे स्पष्ट होते.

या अपघातांचे सामाजिक व आर्थिक विश्लेषण केले असता, देशाची आणि शहराची उत्पादक युवा पिढी या अपघातांची बळी ठरत असल्याचे दिसून येते. अपघातातील एकूण मृत व्यक्तींपैकी ८६ टक्के पुरुष तर १४ टक्के महिला आहेत. यामध्येही २० ते २९ या वयोगटातील ९४ तरुणांचा मृत्यू झाला असून, ३० ते ३९ या वयोगटात मृत्यूचा दर प्रति लाख लोकसंख्येमागे २४ इतका सर्वाधिक आहे. कामावर जाणारे तरुण, कामगार आणि कुटुंबातील कमावते घटक अपघातात मृत्युमुखी पडत असल्यामुळे अनेक कुटुंबे उद्ध्वस्त होत आहेत. महिलांच्या बाबतीत, ५० ते ६९ वयोगटातील पादचारी महिलांना रस्ता ओलांडताना किंवा चालताना सर्वाधिक अपघातांना सामोरे जावे लागले आहे.

शहरातील अपघातांच्या प्रकारांकडे पाहिल्यास 'हिट अँड रन' (Hit and Run) प्रकरणांचे वाढते प्रमाण ही गंभीर चिंतेची बाब ठरत आहे. २०२४ मधील एकूण प्राणघातक अपघातांपैकी तब्बल ५३ टक्के (१७६ अपघात) प्रकरणे ही धडक देऊन पळून गेल्याची आहेत. हे प्रमाण शहरातील डिजिटल सर्व्हेलन्स, सीसीटीव्ही जाळे आणि अपघातोत्तर वैद्यकीय मदतीची (Post-crash response) यंत्रणा अपुरी असल्याचे दर्शवते. तसेच, रात्री ८ ते मध्यरात्री ४ या वेळेत रस्ते मोकळे असल्यामुळे वाहनांचा वेग अनियंत्रित होतो. एकूण मृत्यूंपैकी ३७ टक्के मृत्यू हे संध्याकाळी ६ ते मध्यरात्रीदरम्यान झाले असून, या काळात वेगमर्यादेवर नियंत्रण ठेवणारी यंत्रणा नसल्याचा फटका नागरिकांना बसत आहे.

पिंपरी-चिंचवड महापालिका क्षेत्रातील महामार्ग हे मृत्यूचे सापळे बनले आहेत. शहरातील एकूण प्राणघातक अपघातांपैकी ३० टक्के अपघात हे एकट्या पुणे-नाशिक महामार्ग (१७%) आणि तळेगाव-चाकण महामार्गावर (१३%) झाले आहेत. पुणे-नाशिक महामार्गावर प्रति किलोमीटर २.२ मृत्यू असा अत्यंत भयावह दर नोंदवला गेला आहे. अहवालात संपूर्ण शहरात तब्बल १३६ अपघातप्रवण स्थळे (Black Spots) नोंदवण्यात आली आहेत. यामध्ये चाकण येथील तळेगाव चौक, मुळकेवाडी कॉर्नर सिग्नल, चिंबळी फाटा, आंबेठाण चौक आणि कुरूळी फाटा ही ठिकाणे पहिल्या पाच ब्लॅक स्पॉट्समध्ये समाविष्ट आहेत, जिथे वारंवार प्राणघातक अपघात घडत आहेत.

या भीषण परिस्थितीवर मात करण्यासाठी प्रशासनाला तातडीने आणि कठोर पावले उचलावी लागतील. अहवालात दिलेल्या शिफारशींनुसार, केवळ दंडात्मक कारवाई न करता पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा करणे गरजेचे आहे. पहिल्या टप्प्यात शहरातील पहिल्या २० ब्लॅक स्पॉट्सवर रस्ते अभियांत्रिकी सुधारणा (Road Engineering) करणे, सुरक्षित पदपथ उभारणे, उंचावलेले पादचारी पारपथांची (Raised Pedestrian Crossings) निर्मिती करणे आणि वेगमर्यादेसाठी स्पीड कॅमेरे बसवणे आवश्यक आहे. याशिवाय, दुचाकीस्वारांसाठी हेल्मेटचा कडक नियम आणि सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेचा वापर वाढवण्यासाठी प्रोत्साहन देणे काळाची गरज बनली आहे. अपघातमुक्त शहरासाठी पोलीस प्रशासन महापालिका आणि नागरिक यांच्यात संयुक्त समन्वय असणे अत्यंत गरजेचे आहे.

LABELS:

Pimpri Chinchwad, Road Safety Report 2024, Traffic News, Bloomberg Philanthropies, Black Spots, Pune Nashik Highway, Hit and Run Cases, Pedestrian Safety, Road Accident Analysis

SEARCH DESCRIPTION:

Pimpri-Chinchwad Road Safety Report 2024: 25% increase in accidents in the city; Increasing risk on Chakan and Pune-Nashik highways. Read detailed news analysis.

HASHTAGS:

#PimpriChinchwad #RoadSafety #TrafficSafety #PCMC #AccidentReport #PuneTraffic #RoadAccident #PedestrianSafety #Chakan #Maharashtranews