सागरीमार्ग केवळ श्रीमंतांच्या क्रूझपुरता नको; सर्वसामान्यांसाठी 'प्रवासी जलवाहतूक' सुरू करा: हिंदु विधिज्ञ परिषदेचे शासनाला आवाहन

मुंबई, ८ ऑगस्ट २०२६: विमान, रेल्वे आणि रस्ते वाहतुकीच्या तुलनेत अत्यंत स्वस्त, पर्यावरणपूरक आणि सुरक्षित पर्याय असूनही राज्य सरकार महाराष्ट्रातील निसर्गदत्त सागरी वाहतुकीकडे सातत्याने दुर्लक्ष करत आहे. रस्ते निर्मिती, भूसंपादन आणि उड्डाणपुलांच्या कामांवर कोट्यवधी रुपयांचा निधी खर्च केला जातो, मात्र जलमार्गांचा उपयोग सर्वसामान्यांसाठी केला जात नाही. सागरी मार्गांचा वापर केवळ श्रीमंतांच्या 'क्रूझ पर्यटना'पुरता मर्यादित न ठेवता सर्वसामान्य नागरिकांसाठी तातडीने परवडणारी 'प्रवासी जलवाहतूक' सुरू करण्यात यावी, असे आग्रही आवाहन हिंदु विधिज्ञ परिषदेने राज्य सरकारकडे केले आहे. परिषदेचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अधिवक्ता वीरेंद्र इचलकरंजीकर यांनी यासंदर्भात राज्याचे गृह सचिव (बंदरे व वाहतूक) तसेच महाराष्ट्र सागरी मंडळाला सविस्तर निवेदन पाठवले आहे.

हिंदु विधिज्ञ परिषदेने ८ ऑगस्ट २०२६ रोजी गृह सचिव (बंदरे व वाहतूक) आणि महाराष्ट्र सागरी मंडळाला पत्र पाठवून मुंबई ते मंगळूर (कर्नाटक) दरम्यान सर्वसामान्यांसाठी रो-पॅक्स प्रवासी जलवाहतूक सुरू करण्याची मागणी केली आहे. रस्ते आणि रेल्वे प्रवासातील प्रचंड ताण, वाढते प्रदूषण आणि अपघातांचे प्रमाण कमी करण्याच्या उद्देशाने हा अत्यंत स्वस्त व निसर्गपूरक पर्याय वापरण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

जलवाहतूक रस्ते प्रवासापेक्षा निम्म्याने स्वस्त

केंद्रीय वाणिज्य मंत्रालयाच्या अधिकृत अहवालानुसार, देशात रस्ते वाहतुकीचा खर्च प्रति किलोमीटर ३.७८ रुपये आणि रेल्वे वाहतुकीचा खर्च १.९६ रुपये इतका येतो. या तुलनेत जलवाहतुकीचा खर्च केवळ १.८० रुपये प्रति किलोमीटर इतका कमी आहे. हा अत्यंत किफायतशीर पर्याय उपलब्ध झाल्यास विशेषतः कोकणातील नागरिकांचा प्रवास अतिशय सोपा आणि खिशाला परवडणारा ठरणार आहे.

सध्या कोकणातून जाणाऱ्या बहुतांश रेल्वेगाड्या दिल्ली, गुजरात अथवा दक्षिण भारतातून येत असल्याने त्या आधीच आरक्षित असतात. सणासुदीच्या काळात आणि नियमित प्रवासातही रेल्वेच्या सामान्य डब्यांमध्ये स्थानिक प्रवाशांना जागा मिळवण्यासाठी मोठा संघर्ष करावा लागतो. परिणामी, कोकण रेल्वेचा फायदा स्थानिक नागरिकांपेक्षा परराज्यातील प्रवाशांनाच जास्त होतो. अशा स्थितीत जलवाहतूक सुरू झाल्यास हा ताण मोठ्या प्रमाणावर कमी होऊ शकतो.

गुजरात मॉडेल आणि महाराष्ट्रातील जुन्या सेवांचा संदर्भ

शेजारच्या गुजरात राज्यामध्ये 'हजिरा ते घोघा' दरम्यान यशस्वीपणे रो-पॅक्स जलवाहतूक चालवली जात आहे. तसेच दक्षिण अमेरिकेत ५८ नॉट्स या वेगाने धावणाऱ्या आधुनिक प्रवासी बोटी कार्यरत आहेत. महाराष्ट्रातही काही दशकांपूर्वी 'कोकण शक्ती', 'कोकण सेवक' आणि 'दमानिया कॅटामरॅन' यांसारख्या प्रवासी जलवाहतूक सेवा लोकप्रिय होत्या. मात्र, इतर क्षेत्रांत प्रगतीचा दावा करणारा महाराष्ट्र या निसर्गदत्त सागरी सेवेच्या बाबतीत मागे पडला आणि जुनी उत्तम व्यवस्थाही टिकवून ठेवू शकला नाही, अशी खंत पत्रात व्यक्त करण्यात आली आहे.

कंत्राटदार आणि टोलधाब्यांच्या हितसंबंधांवर प्रश्नचिन्ह

रस्ते, महामार्ग आणि पुलांच्या बांधकामातून कंत्राटदारांना मोठा निधी उकळता येतो, तसेच महामार्गावरील पथकरातून (टोल) संबंधितांचे आर्थिक हितसंबंध जपले जातात. याच आर्थिक स्वार्थापोटी राज्य सरकार जाणूनबुजून अत्यंत स्वस्त असलेल्या सागरी जलवाहतुकीकडे दुर्लक्ष करत आहे का, असा रास्त संशय हिंदु विधिज्ञ परिषदेने पत्राद्वारे उपस्थित केला आहे.

हिंदु विधिज्ञ परिषदेच्या प्रमुख मागण्या

• मुंबई ते मंगळूर रो-पॅक्स सेवा: मुंबई ते मंगळूर (कर्नाटक) दरम्यान सर्वसामान्यांना परवडणारी 'रो-पॅक्स' प्रवासी जलवाहतूक ठराविक वेळेत सुरू करण्यात यावी.

• परवडणारा प्रवास आराखडा: सर्वसामान्य नागरिक आणि कोकणवासियांच्या आर्थिक क्षमतेला परवडेल असा भाड्याचा आराखडा तयार करून त्यावर तातडीने अंमलबजावणी करावी.

• बंदरांचा पूर्ण क्षमतेने वापर: व्यापाराच्या दृष्टीने विकसित केल्या जाणाऱ्या सागरी बंदरांचा उपयोग केवळ मालवाहतुकीसाठी न करता प्रवासी वाहतुकीसाठीही केला जावा, ज्यामुळे प्रदूषणमुक्त प्रवासाचा पर्याय उपलब्ध होईल.

राज्य सरकारने या मागणीची गंभीर दखल घेऊन तातडीने प्रशासकीय हालचाली कराव्यात, अशी अपेक्षा अधिवक्ता वीरेंद्र इचलकरंजीकर यांनी व्यक्त केली आहे.

Labels:

Water Transport Maharashtra, Kokan Passenger Boats, Hindu Vidhijna Parishad, Virendra Ichalkaranjikar, Ro Pax Ferry Service, Mumbai Mangaluru Waterways, Maharashtra Politics

Search Description:

Hindu Vidhijna Parishad demands cheap passenger water transport from Mumbai to Mangaluru to relieve Konkan railway pressure and boost eco-friendly travel.

Hashtags:

#WaterTransport #Maharashtra #Konkan #RoPaxFerry #HinduVidhijnaParishad #MumbaiToMangaluru #EcoFriendlyTravel