काँग्रेस नवीन मुस्लिम लीग बनलीय; भाजपचा थेट हल्ला : वंदे मातरमवरून राजकीय वाद पेटला

नवी दिल्ली: भारताचे राष्ट्रीय गीत 'वंदे मातरम' (Vande Mataram) वरून देशाच्या राजकारणात पुन्हा एकदा प्रचंड मोठा वाद निर्माण झाला आहे. काँग्रेस पक्षाने आपल्या कार्यक्रम आणि सार्वजनिक सभांमध्ये 'वंदे मातरम' या राष्ट्रीय गीताची केवळ पहिली दोनच कडवी गाण्याचा निर्णय घेतल्याने भारतीय जनता पक्षाने (BJP) काँग्रेसवर सडकून टीका केली आहे. "व्होट बँकेच्या आक्रमक राजकारणासाठी काँग्रेस पक्षाने भारत माता आणि देशाच्या स्वातंत्र्यसैनिकांचा अपमान केला असून, ही नवी 'मुस्लिम लीग' बनली आहे," असा गंभीर आरोप भारतीय जनता पक्षाने केला आहे.

दुसऱ्या बाजूला, काँग्रेस पक्षाने या संपूर्ण वादावर अत्यंत आक्रमक भूमिका घेतली असून, "हा भाजपचा मूळ मुद्द्यांवरून लक्ष विचलित करण्याचा राजकीय स्टंट आहे आणि आम्ही भाजपच्या या नॅरेटिव्हला अजिबात बळी पडणार नाही," असा स्पष्ट इशारा काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी काँग्रेस वर्किंग कमिटीच्या (CWC) बैठकीत दिला आहे.

काँग्रेस कार्य समितीचा निर्णय अन् भाजपचा तीव्र प्रहार

काँग्रेस कार्य समितीच्या (CWC) नुकत्याच पार पडलेल्या महत्त्वपूर्ण बैठकीत पक्षाच्या विविध कार्यक्रमांमध्ये 'वंदे मातरम' या राष्ट्रीय गीताची पहिली दोनच कडवी गायली जावीत, असा ठराव संमत करण्यात आला होता. या निर्णयाची माहिती समोर येताच भाजपच्या धुरीणांनी काँग्रेसवर चहूबाजूंनी हल्लाबोल सुरू केला.

भाजप प्रवक्ता सुधांशु त्रिवेदी यांनी पत्रकार परिषदेत बोलताना सांगितले की, "काँग्रेसने 'वंदे मातरम'च्या मुख्य भागांना वगळून देशाच्या राष्ट्रीय अस्मितेला आणि भारत मातेला औपचारिकपणे डावलण्याचा प्रयत्न केला आहे. ज्या गीताने देशाच्या स्वातंत्र्यलढ्यात हजारो क्रांतिकारकांना फासावर चढण्याची प्रेरणा दिली, त्या गीताचे तुकडे करणे हा स्वातंत्र्यसैनिकांचा अवमान आहे. केवळ एका विशिष्ट समुदायाची मते मिळवण्यासाठी काँग्रेस पक्ष कोणत्याही थराला जाऊ शकतो आणि आजची काँग्रेस ही १९४७ पूर्वीच्या 'मुस्लिम लीग'सारखी वर्तणूक करत आहे."

१९३८ मधील नेहरू-जिन्ना पत्राचे संदर्भ अन् इतिहास

आपल्या टीकेची धार अधिक तीव्र करताना त्रिवेदी यांनी ऐतिहासिक कागदपत्रांचा दाखला दिला. ६ एप्रिल १९३८ रोजी पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी मोहम्मद अली जिन्ना यांना लिहिलेल्या पत्राचा उल्लेख यावेळी करण्यात आला. 'सिलेक्टेड वर्क्स ऑफ जवाहरलाल नेहरू' (सीरिज १, व्हॉल्यूम ८, पान क्र. २३० ते २३९) या ग्रंथातील पुराव्यांचा संदर्भ देत भाजपने दावा केला.

भाजपच्या दाव्यानुसार, या पत्रातील बिंदू क्रमांक ९ वर जवाहरलाल नेहरूंनी जिन्ना यांना माहिती दिली होती की, काँग्रेस कार्य समितीने मुस्लिम लीगच्या आक्षेपानंतर 'वंदे मातरम' गीतातील वादग्रस्त वाटणारे भाग सोडून देण्याचे मान्य केले आहे. इतकेच नव्हे तर, याच पत्रातील बिंदू क्रमांक १२ मध्ये भारताच्या तिरंग्यासोबत मुस्लिम लीगच्या झेंड्यालाही समान सन्मान देण्याबाबत चर्चा झाल्याचा दावा भाजपने केला आहे. या ऐतिहासिक पत्राचे दाखले देत भाजपने काँग्रेसच्या 'तुष्टीकरणाच्या' (Appeasement Politics) धोरणावर जोरदार हल्ला चढवला आहे.

राहुल गांधी अन् काँग्रेसची आक्रमक प्रत्युत्तर मोहीम

भाजपकडून होत असलेल्या या जोरदार हल्ल्यानंतरही काँग्रेस पक्ष आपल्या भूमिकेवर पूर्णपणे ठाम असल्याचे दिसून येत आहे. काँग्रेस वर्किंग कमिटीच्या बैठकीत सोनिया गांधी आणि राहुल गांधी यांनी या मुद्द्यावर आक्रमक भूमिका घेण्याचे संकेत दिले आहेत.

बैठकीदरम्यान राहुल गांधी यांनी स्पष्ट केले की, "देशातील महागाई, बेरोजगारी, आर्थिक विषमता आणि शेतकऱ्यांचे प्रश्न यांसारख्या महत्त्वाच्या मुद्द्यांवरून लोकांचे लक्ष दुसरीकडे वळवण्यासाठी भाजपकडून 'वंदे मातरम'चा हा नवा वाद निर्माण केला जात आहे. काँग्रेस पक्षाने १९३७ आणि १९४७ मध्येच 'वंदे मातरम'च्या पहिल्या दोन कडव्यांचा स्वीकार केला होता, कारण ती दोन कडवी संपूर्ण राष्ट्राला आणि मातृभूमीला समर्पित आहेत. त्यामुळे भाजपच्या या राजकीय अजेंड्याला उत्तर देऊन त्यांच्या जाळ्यात अडकण्याचे काहीही कारण नाही."

'वंदे मातरम'चा ऐतिहासिक संदर्भ आणि राजकीय पट

बंकिमचंद्र चट्टोपध्याय यांनी लिहिलेले 'वंदे मातरम' हे गीत भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याचा मुख्य पाया राहिले आहे. १९३७ मध्ये काँग्रेसने या गीतातील पहिली दोन कडवी राष्ट्रीय गीत म्हणून स्वीकारली होती, कारण उर्वरित कडव्यांमध्ये धार्मिक प्रतिमा आणि संदर्भ असल्याचा आक्षेप काही घटकांकडून घेण्यात आला होता.

सध्याच्या राजकीय वातावरणात आगामी निवडणुका डोळ्यांसमोर ठेवून 'वंदे मातरम'चा मुद्दा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. एकीकडे भाजप या मुद्द्यावरून काँग्रेसला राष्ट्रवादाच्या आणि भारत मातेच्या सन्मानाच्या चौकटीत घेरण्याचा प्रयत्न करत आहे, तर दुसरीकडे काँग्रेस पक्ष याला भाजपचा 'डायव्हर्जन गेम' (Diversion Game) ठरवून आपल्या मूळ अजेंड्यावर ठाम राहण्याचा प्रयत्न करत आहे. दोन्ही मुख्य राजकीय पक्षांच्या या आमनेसामने येण्यामुळे येत्या दिवसांत 'वंदे मातरम'वरून राष्ट्रीय राजकारण अधिक तापण्याची चिन्हे आहेत.

• Labels: Vande Mataram, Congress vs BJP, Rahul Gandhi, Sonia Gandhi, Nitin Nabin, Jawaharlal Nehru, National Song, Indian Politics

• Search Description: Politics heats up over Vande Mataram as BJP attacks Congress CWC resolution to sing only first two stanzas, alleging vote bank politics and citing Nehru-Jinnah 1938 letters.

• Hashtags: #VandeMataram #CongressVsBJP #RahulGandhi #NitinNabin #JawaharlalNehru #NationalSong #IndianPolitics #PoliticalWar