राहुल गांधी यांचे संसदमार्ग पोलीस ठाण्याबाहेर ठिय्या आंदोलन

नवी दिल्ली: देशाची राजधानी नवी दिल्लीत जंतरमंतर येथे पार पडलेल्या 'नीट' (NEET) पेपरफुटीविरोधातील आंदोलनादरम्यान विद्यार्थ्यांवर झालेल्या कथित पोलीस कारवाईने आणि लाठीचार्जने आता अत्यंत गंभीर राजकीय व प्रशासकीय वळण घेतले आहे. या आंदोलनात पॅलेट गनचा वापर होऊन गंभीर जखमी झालेल्या साहिल लोचाव या पीडित विद्यार्थ्याची तक्रार नोंदवून घेण्यास दिल्ली पोलिसांनी नकार दिल्यानंतर, लोकसभेचे विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी स्वतः संसद मार्ग पोलीस ठाण्यात दाखल झाले आहेत. पोलिसांनी एफआयआर (FIR) दाखल करण्यास टाळाटाळ केल्यामुळे राहुल गांधी यांनी पोलीस ठाण्याच्या बाहेरच रस्त्यावर बसून जोरदार ठिय्या आंदोलन सुरू केले आहे. "जोपर्यंत पोलीस या प्रकरणी अधिकृत एफआयआर नोंदवून घेत नाहीत, तोपर्यंत येथून उठणार नाही," असा कठोर इशारा विरोधी पक्षनेत्यांनी दिल्याने केंद्र सरकार आणि दिल्ली पोलीस दल बॅकफूटवर आले आहे.

जंतरमंतर आंदोलन आणि पॅलेट गन वापराचा गंभीर आरोप

काही दिवसांपूर्वी नवी दिल्लीतील जंतरमंतर येथे युथ काँग्रेस आणि विविध विद्यार्थी संघटनांच्या वतीने 'नीट' परीक्षा घोटाळ्याविरोधात आणि पेपरफुटीच्या निषेधार्थ तीव्र निदर्शने करण्यात आली होती. या आंदोलनाला उग्र स्वरूप प्राप्त झाल्यानंतर पोलिसांनी जमावाला पांगवण्यासाठी लाठीचार्ज केला होता. या आंदोलनादरम्यान पोलिसांनी अत्यंत संतापजनक आणि बेकायदेशीररीत्या पॅलेट गनचा वापर केल्याचा गंभीर आरोप विद्यार्थ्यांकडून करण्यात आला आहे.

या कारवाईत साहिल लोचाव हा विद्यार्थी पॅलेट गनच्या छर्र्यांमुळे गंभीर जखमी झाला होता. या घटनेचे प्रत्यक्ष पुरावे आणि वैद्यकीय अहवाल सोबत असतानाही, पोलिसांनी पीडित विद्यार्थ्याची साधी दखल घेण्यास नकार दिल्याचे काँग्रेस पक्षाचे म्हणणे आहे. या हिंसक कारवाईमुळे विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेचा आणि लोकशाही मार्गाने आंदोलन करण्याच्या अधिकाराचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे.

पोलीस तक्रार नोंदवण्यास टाळाटाळ; एफआयआरसाठी दीर्घ संघर्ष

पीडित विद्यार्थी साहिल लोचाव याने १४ ऑगस्ट रोजी आपल्या वकिलासह संसद मार्ग पोलीस ठाण्यात जाऊन या हिंसक कारवाईविरोधात लेखी तक्रार देण्याचा प्रयत्न केला होता. मात्र, तत्कालीन पोलीस अधिकाऱ्यांनी ही तक्रार स्वीकारण्यास स्पष्ट नकार दिला. त्यानंतर १७ ऑगस्ट रोजी साहिल याने ईमेल आणि दूरध्वनीद्वारे पाठपुरावा करून या प्रकरणी 'झिरो एफआयआर' (Zero FIR) दाखल करण्याची विनंती केली होती.

कायद्यानुसार, कोणताही दखलपात्र गुन्हा घडल्यास प्राथमिक माहिती अहवाल (एफआयआर) नोंदवणे पोलिसांना बंधनकारक असते. मात्र, तरीही दिल्ली पोलिसांनी तक्रारीची पावती (Receiving) देण्यासही नकार दिला. पोलिसांच्या या एकतर्फी आणि बेकायदेशीर भूमिकेनंतर पीडित साहिलच्या कुटुंबाने लोकसभेचे विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांच्याकडे दाद मागितली.

विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांचा थेट डीसीपी कार्यालयावर धडक मोर्चा

पोलिसांच्या या आडमुठ्या धोरणाची गंभीर दखल घेत राहुल गांधी यांनी गुरुवारी दुपारी स्वतः संसद मार्ग येथील पोलीस उपआयुक्त (डीसीपी) कार्यालयात प्रवेश केला. राहुल गांधी यांच्यासोबत पीडित साहिल लोचाव, त्याची आई, त्याचे वकील आणि जखमी विद्यार्थ्यांचे प्रतिनिधी उपस्थित होते.

राहुल गांधी यांनी पोलीस अधिकाऱ्यांशी चर्चा करून कायद्यानुसार तात्काळ 'झिरो एफआयआर' नोंदवण्याची मागणी केली. मात्र, पोलीस प्रशासनाकडून अंतर्गत चौकशीचे कारण पुढे करत टाळाटाळ सुरूच ठेवण्यात आली. पोलिसांची ही भूमिका पाहताच राहुल गांधी यांनी अत्यंत आक्रमक पवित्रा घेत डीसीपी कार्यालयाबाहेर आणि संसद मार्ग पोलीस ठाण्याच्या आवारातच जमिनीवर बसून ठिय्या आंदोलन सुरू केले.

काँग्रेसच्या वरिष्ठ नेत्यांची उपस्थिती अन् दिल्ली पोलिसांवर दबाव

राहुल गांधी यांनी संसद मार्ग पोलीस ठाण्याबाहेर ठिय्या आंदोलन सुरू केल्याची बातमी वाऱ्यासारखी पसरताच काँग्रेसच्या अनेक वरिष्ठ नेत्यांनी घटनास्थळी धाव घेतली. काँग्रेस नेत्या कुमारी शैलजा, पक्षाच्या प्रवक्त्या सुप्रिया श्रीनेत यांच्यासह भारतीय युवक काँग्रेसचे (Youth Congress) शेकडो कार्यकर्ते पोलीस ठाण्याबाहेर जमा झाले.

"देशाच्या राजधानीत विद्यार्थ्यांवर पॅलेट गनसारखी घातक शस्त्रे वापरली जातात आणि त्याविरोधात तक्रार नोंदवण्याचा अधिकारही नाकारला जातो, ही लोकशाहीची उघड हत्या आहे," असा घणाघाती आरोप यावेळी काँग्रेस नेत्यांनी केला. या आंदोलनामुळे संसद मार्ग परिसराला छावणीचे स्वरूप प्राप्त झाले असून, सुरक्षेच्या कारणास्तव अतिरिक्त पोलीस तुकड्या तैनात करण्यात आल्या आहेत.

कायदेशीर प्रक्रियेचे उल्लंघन आणि राजकीय वर्तुळात खळबळ

विरोधी पक्षनेत्यांनी अशा प्रकारे थेट पोलीस ठाण्याबाहेर ठिय्या आंदोलन करण्याची ही अलिकडच्या काळातील दुर्मिळ आणि ऐतिहासिक घटना ठरली आहे. केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या अंतर्गत येणाऱ्या दिल्ली पोलिसांच्या कारभारावर आता देशभरातून प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.

"कायद्यासमोर सर्व नागरिक समान आहेत. एका सर्वसामान्य विद्यार्थ्यावर अत्याचार झाल्यानंतर जर त्याला एफआयआर नोंदवण्यासाठी विरोधी पक्षनेत्याला सोबत घेऊन रस्त्यावर बसावे लागत असेल, तर या देशातील कायदा आणि सुव्यवस्थेची परिस्थिती किती बिकट झाली आहे हे स्पष्ट होते," अशी तीव्र प्रतिक्रिया काँग्रेस पक्षाकडून व्यक्त करण्यात आली आहे.

सध्या संसद मार्ग पोलीस ठाण्याबाहेर राहुल गांधींचे आंदोलन सुरूच असून, पोलीस अधिकारी उच्च पदस्थ नेत्यांशी चर्चा करून कायदेशीर तोडगा काढण्याचा प्रयत्न करत आहेत. मात्र, एफआयआरची प्रत हातात मिळेपर्यंत आंदोलन मागे न घेण्याचा ठाम निर्धार राहुल गांधी आणि पीडित विद्यार्थ्यांनी व्यक्त केला आहे.

• Labels: Rahul Gandhi, Delhi Police, Parliament Street Police Station, NEET Protest, Pellet Gun Controversy, Sahil Lochav, Congress News, Delhi News

• Search Description: Leader of Opposition Rahul Gandhi sits on a protest outside Parliament Street Police Station in Delhi over police refusal to file FIR regarding pellet gun usage on NEET student protestors.

• Hashtags: #RahulGandhi #DelhiPolice #NEETProtest #ParliamentStreet #SahilLochav #Congress #DelhiNews #ZeroFIR