पालघरचा जव्हार-विक्रमगड परिसर भूकंपाच्या धक्क्यांनी हादरला; एका तासात दोन धक्के बसल्याने नागरिकांमध्ये घबराट

पालघर/जव्हार: पालघर जिल्ह्यातील आदिवासी बहुल आणि डोंगराळ भाग असलेल्या जव्हार व विक्रमगड तालुक्यांमध्ये सोमवारी रात्री भूकंपाचे लागोपाठ दोन धक्के बसल्याने संपूर्ण परिसर हादरला आहे. अवघ्या एका तासाच्या कालावधीत रात्री हे दोन धक्के बसल्याने नागरिकांमध्ये प्रचंड घबराट आणि दहशतीचे वातावरण पसरले. रिश्टर स्केलवर या भूकंपाची तीव्रता अनुक्रमे ३.२ आणि ३.४ एवढी नोंदवली गेली आहे. रात्रीच्या सुमारास अचानक भूगर्भातून मोठा आवाज होऊन जमीन हादरल्यामुळे नागरिक भीतीपोटी आपल्या लहान मुलांसह घराबाहेर रस्त्यावर धावले. या धक्क्यांमुळे कुठल्याही प्रकारची जीवितहानी किंवा मोठी मालमत्तेची हानी झाल्याचे वृत्त नसले तरी वारंवार होणाऱ्या या भूगर्भीय हालचालींमुळे जव्हार व विक्रमगड तालुक्यातील रहिवासी कमालीचे भयभीत झाले आहेत.

एका तासात बसले दोन धक्के; ३.४ रिश्टर स्केल तीव्रतेची नोंद

जव्हार आणि विक्रमगड तालुक्यात रात्रीच्या शांततेत अचानक भूगर्भातून हादरे बसण्यास सुरुवात झाली. मिळालेल्या माहितीनुसार, पहिला धक्का ३.२ रिश्टर स्केल तीव्रतेचा बसला, तर त्याच्या पाठोपाठ एका तासाच्या आत दुसरा धक्का ३.४ रिश्टर स्केल तीव्रतेचा नोंदवला गेला. काही दिवसांपूर्वीच जव्हार तालुक्यात अशाच प्रकारे भूकंपाचे सौम्य धक्के जाणवले होते. त्या घटनेची आठवण ताजी असतानाच पुन्हा एका तासात दोन धक्के बसल्याने परिसरातील नागरिकांची झोप उडाली.

जव्हार शहरातील काही भाग, ग्रामीण पाडे तसेच लगतच्या विक्रमगड तालुक्यातील अनेक गावांमध्ये या भूकंपाची जाणीव झाली. रात्रीच्या वेळी भांडी आणि घरातील वस्तू हलू लागल्याने लोकांच्या लक्षात आले की भूकंप झाला आहे. घाबरलेले नागरिक तात्काळ एकमेकांना हाका मारत मोकळ्या जागेत आणि रस्त्यावर जमा झाले.

कासटवाडी परिसराचा इतिहास अन् भूकंपमापक यंत्रे

पालघर जिल्ह्यातील जव्हार आणि धुंदलवाडी परिसर हा भूकंपाच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील मानला जातो. काही वर्षांपूर्वी जव्हार तालुक्यातील कासटवाडी आणि आसपासच्या परिसरात सलग काही महिने भूकंपाचे लहान-मोठे धक्के बसत होते. त्यावेळी भूगर्भातून येणाऱ्या गूढ आवाजांमुळे आणि सततच्या हादऱ्यांमुळे कासटवाडीतील नागरिकांना अनेक महिने तंबू उभारून घराबाहेर राहावे लागले होते.

त्या वेळी भूगर्भातील हालचालींचा अभ्यास करण्यासाठी आणि पूर्वसूचना मिळण्यासाठी प्रशासनाच्या वतीने या परिसरात अत्याधुनिक भूकंपमापक यंत्रे (Seismographs) बसवण्यात आली होती. त्यानंतर सुमारे दोन ते चार वर्षांचा कालावधी शांततेत गेला. मात्र, गेल्या काही दिवसांपासून पुन्हा एकदा जव्हार व विक्रमगड भागात भूकंपाचे धक्के जाणवण्यास सुरुवात झाल्याने जुन्या भीतीदायक आठवणी ताज्या झाल्या आहेत.

प्रशासकीय सतर्कता अन् उपाययोजनांचे आव्हान

रात्रीच्या वेळी एकापाठोपाठ एक दोन धक्के बसल्यानंतर स्थानिक तालुका प्रशासन आणि पालघर जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन कक्ष सतर्क झाला आहे. महसूल विभागाचे अधिकारी आणि पोलीस कर्मचारी यांनी तातडीने भूकंप प्रभावित परिसरातील गावांशी संपर्क साधून परिस्थितीचा आढावा घेतला. सुदैवाने या घटनेत घरे कोसळण्याची किंवा जीवितहानीची कोणतीही घटना घडलेली नाही.

तथापि, वारंवार बसणाऱ्या या धक्क्यांमुळे कच्च्या आणि मातीच्या घरांमध्ये राहणाऱ्या आदिवासी बांधवांच्या सुरक्षेचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. प्रशासनाकडून नागरिकांना शांतता राखण्याचे आणि अफवांवर विश्वास न ठेवण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. तसेच भूकंप झाल्यास काय खबरदारी घ्यावी, याबाबतच्या सूचना स्थानिक प्रशासनामार्फत दवंडी देऊन आणि दवंडीद्वारे नागरिकांपर्यंत पोहोचवल्या जात आहेत.

भूगर्भातील पाण्याच्या पातळीतील बदल हे कारण?

भूशास्त्रज्ञांच्या मते, पावसाळ्यानंतर किंवा भूगर्भातील पाण्याच्या पातळीत वेगाने बदल झाल्यानंतर अशा प्रकारचे सौम्य क्षमतेचे भूकंप (Swarm Earthquakes) या परिसरात वारंवार दिसून येतात. पालघर जिल्ह्यातील हा भाग बेसाल्ट खडकाचा असून भूगर्भातील तणाव निघून जाण्यासाठी असे लहान धक्के बसत असतात. तरीही, ३.४ रिश्टर स्केलचा धक्का हा सौम्य नसून मध्यम स्वरूपाचा असल्याने प्रशासनाने या भूगर्भीय हालचालींची गांभीर्याने दखल घेऊन तज्ज्ञांचे पथक जव्हार परिसरात पाहणीसाठी पाठवावे, अशी मागणी स्थानिक लोकप्रतिनिधी आणि नागरिकांकडून केली जात आहे.

Labels:

Palghar Earthquake, Jawhar News, Vikramgad Earthquake, Richter Scale 3.4, Maharashtra News, Disaster Management

Search Description:

Two earthquakes of magnitude 3.2 and 3.4 hit Jawhar and Vikramgad in Palghar district within one hour, triggering panic among residents.

Hashtags:

#Palghar #Jawhar #Vikramgad #Earthquake #MaharashtraNews #RichterScale #DisasterManagement