पिंपरी, पुणे: हिंदू संस्कृतीतील सर्व सण आणि उत्सव निसर्ग व पर्यावरणाशी थेट जोडलेले आहेत. श्रावण महिन्यातील पहिला आणि अत्यंत महत्त्वाचा सण म्हणजे नागपंचमी. नागाला शेतकऱ्याचा मित्र मानले जाते आणि त्याच्याप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी हा सण साजरा केला जातो. यंदाची नागपंचमी श्रावण महिन्याच्या पहिल्याच सोमवारी आल्याने भाविकांसाठी आणि महिलांसाठी हा एक दुग्धशर्करा योग ठरला. पिंपरी-चिंचवड शहरातील चिंचवड येथील घरकुल चौकाजवळ असलेल्या शिवतेज नगर येथील श्री स्वामी समर्थ मंदिरात श्री स्वामी समर्थ प्रतिष्ठान आणि ज्येष्ठ माजी नगरसेवक नारायण बहिरवाडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली नागपंचमी उत्सव मोठ्या उत्साहात पार पडला. या कार्यक्रमामुळे उपस्थित महिलांमध्ये माहेरी आल्याची भावना निर्माण झाली, असे प्रतिपादन नगरसेविका योगिता नागरगोजे यांनी महिलांना नागपंचमीच्या शुभेच्छा देताना व्यक्त केले.
पारंपरिक खेळ आणि कलागुणांनी सजलेला सोहळा
शिवतेज नगर येथील श्री स्वामी समर्थ मंदिरात श्रावण मासानिमित्त आयोजित या नागपंचमी उत्सवात शेकडो महिलांनी एकत्र येत पारंपरिक पद्धतीने पूजन केले. याप्रसंगी परिसरातील महिलांनी पारंपरिक पद्धतीचा झिम्मा, फुगडी, फेर धरून नृत्य सादर केले आणि झोके खेळण्याचा मनमुराद आनंद लुटला. ज्येष्ठ माजी नगरसेवक नारायण बहिरवाडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली या ठिकाणी वर्षभर विविध सामाजिक, धार्मिक आणि आध्यात्मिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. नागपंचमी हा विशेषतः महिलांच्या आवडीचा आणि जिव्हाळ्याचा सण आहे. निसर्गातील प्रत्येक प्राण्याविषयी आदर व्यक्त करण्यासाठी हा सण साजरा केला जातो. पूर्वीच्या काळात महिला नागपंचमीसाठी आठवडाभर आधीच माहेरी जायच्या आणि आठवडाभर विविध खेळ व कार्यक्रमांचे आयोजन केले जायचे, अशी आठवण महिला कार्याध्यक्ष सारिका रिकामे यांनी यावेळी करून दिली.
पर्यावरणपूरक पूजेचा वस्तुपाठ
यावर्षीच्या उत्सवाचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे येथे तयार करण्यात आलेली नागाची प्रतिमा आणि कृत्रिम वारूळ होय. दूध, पाणी आणि नारळ अर्पण केल्यामुळे जिवंत नागांना अथवा पर्यावरणाला हानी पोहोचू नये, या उद्देशाने आयोजकांनी मंदिरात कृत्रिम वारूळ तयार केले होते. या कृत्रिम वारुळाची सर्व महिलांनी भावपूर्ण पूजा केली. नागपंचमी हा महिला भगिनींना एकत्र आणणारा आणि जुन्या आठवणींना उजाळा देणारा अत्यंत जिव्हाळ्याचा सण आहे, असे मत महिला उपाध्यक्ष अंजली देव यांनी व्यक्त केले.
पौराणिक संदर्भ आणि सांस्कृतिक वारसा
नागपंचमी साजरी करण्यामागे मोठी पौराणिक पार्श्वभूमी आणि कथा दडली आहे. भगवान श्रीकृष्ण जेव्हा गोकुळात बालरूपात होते, तेव्हा कालिया नागाने यमुनेच्या डोहात प्रचंड थैमान घातले होते आणि नदीचे पाणी विषारी केले होते. श्रीकृष्णाने याच दिवशी कालिया नागाचे मर्दन करून यमुनेचे पाणी विषमुक्त केले आणि कालियाचे गर्वहरण केले. त्यामुळेच या विजयाचे आणि संरक्षणाचे प्रतीक म्हणून नागपंचमी साजरी करण्याची प्रथा सुरू झाली, अशी माहिती कार्यक्रमाच्या कार्याध्यक्ष छाया महाजन यांनी दिली.
कार्यक्रमा दरम्यान ज्येष्ठ महिला शांताबाई वायाळ आणि मंगल काळे यांनी नागपंचमीची पारंपरिक लोकगीते गायली. त्यांच्या सुरेल गाण्यांवर उपस्थित महिलांनी उत्स्फूर्तपणे ठेका धरला.
स्थानिक नागरिक आणि पदाधिकाऱ्यांची मोठी उपस्थिती
या सोहळ्याला परिसरातील अनेक नागरिक आणि विविध क्षेत्रातील मान्यवरांनी हजेरी लावली. यामध्ये ज्येष्ठ माजी नगरसेवक नारायण बहिरवाडे, स्नेहा गुणवंत, क्षमा काळे, गीता पाटील, विद्या दुदुसकर, नीलिमा भंगाळे, स्मिता शिरसाट, अश्विनी केवाडकर, रेश्मा माधव तसेच हरि नारायण शेळके, राजीव गुणवंत, दीपक बिरादार, चैतन्य बनकर, मेघराज बागी आणि रोहन नंदनवाड यांच्यासह अनेक समाजबांधव व महिला मोठ्या संख्येने उपस्थित होत्या. या यशस्वी आयोजनामुळे शिवतेज नगर परिसरातील धार्मिक आणि सांस्कृतिक वातावरण अधिक चैतन्यमय झाले होते.
Labels: Nagpanchami Festival, Pimpri Chinchwad News, Shivtej Nagar Chinchwad, Swami Samarth Temple, Marathi Festivals, Narayan Bahirwade
Search Description: Nagpanchami was celebrated with great enthusiasm at Shri Swami Samarth Temple in Shivtej Nagar Chinchwad under the guidance of former corporator Narayan Bahirwade.
Hashtags: #Nagpanchami #Chinchwad #PimpriChinchwad #MarathiFestival #ZimmaFugdi #SwamiSamarthMandir #NaturesFestival #Culture
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: