देशात महागाईचा भडका; जुलै महिन्यात किरकोळ महागाई दर वाढून ४.४५ टक्क्यांवर

नवी दिल्ली (१२ ऑगस्ट २०२६): देशातील सर्वसामान्य नागरिकांच्या खिशावर महागाईचा भार पुन्हा एकदा वाढला आहे. सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाने (Ministry of Statistics and Programme Implementation - MoSPI) जारी केलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, देशात जुलै २०२६ या महिन्यात वार्षिक आधारावर किरकोळ महागाई दर (Retail Inflation Rate) वाढून ४.४५ टक्क्यांवर पोहोचला आहे. विशेष म्हणजे, भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) निश्चित केलेल्या ४ टक्क्यांच्या निर्धारित लक्ष्यापेक्षा महागाईचा दर सलग दुसऱ्या महिन्यात अधिक नोंदवला गेला आहे. जून २०२६ मध्ये किरकोळ महागाई दर ४.३८ टक्के इतका होता, ज्यामध्ये जुलै महिन्यात किंचित वाढ झाली आहे.

मुख्यतः खाद्यपदार्थ, भाजीपाला आणि मौल्यवान धातूंच्या किमती अधिक राहिल्यामुळे महागाई निर्देशांकावर मोठा दबाव निर्माण झाला आहे. नवीन २०२४ या आधारभूत वर्षावर (Base Year 2024) आधारित ग्राहक मूल्य निर्देशांक (Consumer Price Index - CPI) शृंखलेतील हा आतापर्यंतचा सर्वात उच्चांकी महागाई दर ठरला आहे.

ग्रामीण भागात महागाईचा तडाखा अधिक; शहरी भागात दिलासा

सांख्यिकी मंत्रालयाकडून प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या आकडेवारीचे वर्गीकरण केले असता, महागाईचा सर्वाधिक फटका ग्रामीण भागातील नागरिकांना बसल्याचे स्पष्ट दिसत आहे.

• ग्रामीण महागाई दर: जुलै २०२६ मध्ये ग्रामीण भागातील किरकोळ महागाई दर वाढून ४.८४ टक्के नोंदवला गेला आहे.

• शहरी महागाई दर: दुसरीकडे, शहरी भागातील किरकोळ महागाई दर रिझर्व्ह बँकेच्या ४ टक्क्यांच्या मर्यादेखाली ३.९६ टक्के राहिला आहे.

ग्रामीण भागात वाहतूक खर्च, स्थानिक बाजारपेठेतील पुरवठा साखळीतील त्रुटी आणि दैनंदिन वस्तूंच्या किमतींमधील वाढ यांमुळे महागाईचा दर शहरांच्या तुलनेत लक्षणीयरीत्या जास्त राहिला आहे.

खाद्यपदार्थांच्या महागाईचा आलेख उंचावला

देशातील किरकोळ महागाई वाढण्यामागे अन्नाच्या किमतीतील वाढ हे सर्वात मुख्य कारण ठरले आहे. अखिल भारतीय ग्राहक खाद्य मूल्य निर्देशांकावर (CFPI) आधारित अन्नधान्य महागाई दर जुलै महिन्यात वाढून ५.५२ टक्के झाला आहे. यापूर्वी जून महिन्यात अन्नधान्य महागाई दर ५.३२ टक्के इतका नोंदवला गेला होता.

खाद्य आणि पेय पदार्थ, उपहारगृहे (Restaurants), निवारा सेवा, वैयक्तिक काळजी उत्पादने आणि सामाजिक सुरक्षा खर्चात झालेल्या वाढीमुळे महागाईच्या दरात वाढ झाली आहे.

'या' वस्तू झाल्या महाग; तर 'या' वस्तूंच्या किमतीत दिलासा

सांख्यिकी मंत्रालयाच्या अहवालानुसार, जुलै महिन्यात देशपातळीवर संयुक्त स्तरावर (Combined Level) सर्वाधिक महागाई वाढलेल्या वस्तूंमध्ये मौल्यवान दागिने आणि काही महत्त्वाच्या भाज्यांचा समावेश आहे:

• सर्वाधिक महागाई वाढलेल्या वस्तू: चांदी, सोने, हिरे आणि प्लॅटिनमचे दागिने, तसेच अद्रक (आले), लसूण आणि कांदा यांच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे.

• दिलासा मिळालेल्या वस्तू: दुसरीकडे बटाटा, टोमॅटो, भेंडी, मटार, इतर मोसमी भाज्या तसेच मोटर कार आणि जीप यांसारख्या वाहनांच्या किमतीत महागाईची वाढ तुलनेने कमी आणि नियंत्रित राहिली आहे.

रिझर्व्ह बँकेच्या व्याजदर धोरणावर काय परिणाम होणार?

भारतीय रिझर्व्ह बँकेला (RBI) महागाई दर ४ टक्के (प्लस/मायनस २ टक्के म्हणजेच २ ते ६ टक्के) ठेवण्याचे वैधानिक उद्दिष्ट देण्यात आले आहे. परंतु, किरकोळ महागाई दर सलग दुसऱ्या महिन्यात ४ टक्क्यांच्या वर राहिल्यामुळे रिझर्व्ह बँकेच्या पतधोरण समितीला (MPC) आगामी व्याजदर पुनरावलोकन बैठकीत रेपो दर (Repo Rate) जैसे थे ठेवण्याचा किंवा सतर्कतेचा पवित्रा घ्यावा लागण्याची दाट शक्यता आहे.

अर्थतज्ज्ञांच्या मते, पावसाळ्याच्या उर्वरित कालावधीत कृषी उत्पन्न आणि पेरण्यांचा वेग कसा राहतो, यावर आगामी महिन्यांतील खाद्यपदार्थांची महागाई आणि एकंदरीत महागाईचा आलेख अवलंबून असणार आहे.

Labels:

Retail Inflation, CPI Inflation July 2026, RBI Repo Rate, MoSPI India, Indian Economy, Food Inflation, Inflation Rates India

Search Description:

India's retail inflation rose to 4.45% in July 2026, driven by higher food prices and staying above RBI's 4% target for the second consecutive month.

Hashtags:

#RetailInflation #CPI #IndianEconomy #MoSPI #RBI #FoodInflation #InflationJuly2026 #EconomyNews