भाजपची नवीन राष्ट्रीय कार्यकारिणी आणि आगामी आव्हाने

नवी दिल्ली/मुंबई: भाजपाचे नवनिर्युक्त राष्ट्रीय अध्यक्ष नितीन नवीन यांनी आपल्या पक्षाच्या नव्या राष्ट्रीय कार्यकारिणीची आणि पदाधिकाऱ्यांची अधिकृत घोषणा केली आहे. राष्ट्रीय स्तरावर पक्षाची धुरा हाती घेतल्यानंतर काही महिन्यांतच त्यांनी जाहीर केलेल्या या नव्या पथकामध्ये अनुभवी नेते, प्रशासकीय तज्ज्ञ आणि तरुण रक्ताचा अत्यंत संतुलित मेळ घातलेला पाहायला मिळतो. पक्षाने या नव्या रचनेद्वारे केवळ येत्या काही महिन्यांत होणाऱ्या महत्त्वाच्या राज्य विधानसभा निवडणुकांची तयारी केलेली नाही, तर २०२९ च्या आगामी लोकसभा निवडणुकांच्या दृष्टीनेही अत्यंत भक्कम आणि दीर्घकालीन राजकीय पायाभरणी केली आहे. राष्ट्रीय राजकारणात स्वतःची पकड मजबूत ठेवत असतानाच प्रादेशिक संतुलन आणि सामाजिक समावेशकता साधण्याचा प्रयत्न या संपूर्ण रचनेमागे स्पष्टपणे दिसून येतो.

नवी दिल्लीतील पक्षाच्या मध्यवर्ती कार्यालयातून जाहीर झालेल्या ६४ पदाधिकाऱ्यांच्या या यादीत जुन्या मातब्बर नेत्यांचे पुनरागमन आणि नव्या चेहऱ्यांना मिळालेली संधी यांमुळे राजकीय वर्तुळात मोठी चर्चा रंगली आहे. माजी केंद्रीय मंत्री स्मृती इराणी यांची राष्ट्रीय सरचिटणीसपदी झालेली नियुक्ती आणि राम माधव यांचे राष्ट्रीय उपाध्यक्ष म्हणून झालेले पुनरागमन हे पक्षाच्या संघटनात्मक आक्रमकतेची साक्ष देते. त्याच वेळी राजस्थानच्या माजी मुख्यमंत्री वसुंधरा राजे, डी. पुरंदेश्वरी आणि रेखा वर्मा यांच्याकडे उपाध्यक्षपदाची धुरा सोपवून पक्षाने महिला नेतृत्वाला आणि ज्येष्ठ पाठीराख्यांना सन्मानाची जागा दिली आहे. या नव्या रचनेवरून हे स्पष्ट होते की, पक्षाने आपल्या पारंपरिक विचारसरणीला धक्का न लावता बदलांचे वारे स्वीकारण्याची तयारी दर्शवली आहे.

संघटनात्मक मजबुतीसाठी सरचिटणीस (संघटन) या अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाच्या पदावर बी. एल. संतोष यांची पुनर्नियुक्ती करण्यात आली असून, त्यांना शिवप्रकाश आणि सौदान सिंग यांची साथ लाभणार आहे. विनोद तावडे आणि सुनील बन्सल यांनी सरचिटणीस म्हणून आपले स्थान कायम राखले आहे, तर हरिश द्विवेदी, संजय भाटिया, गजेंद्र पटेल आणि त्रिपुराचे माजी मुख्यमंत्री बिप्लव कुमार देव यांसारख्या नेत्यांना सरचिटणीसपदाची नवी जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे. या बदलांवरून दिसून येते की, पक्ष नेतृत्वाने प्रत्यक्ष मैदानात काम करणाऱ्या, संघटनात्मक बांधणीचा गाढा अनुभव असलेल्या आणि कार्यकर्त्यांशी थेट संपर्क ठेवणाऱ्या नेत्यांवर विश्वास दाखवला आहे.

पक्षाच्या या नव्या कार्यकारणीत सामाजिक आणि भौगोलिक प्रतिनिधित्वाचा अत्यंत बारकाईने विचार करण्यात आला आहे. संपूर्ण देशभरातील २३ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांतून प्रतिनिधी निवडून या यादीत स्थान देण्यात आले आहे. या कार्यकारणीमध्ये १२ महिला नेत्यांचा समावेश आहे, ज्यांपैकी ६ जणी राष्ट्रीय उपाध्यक्ष पदावर कार्यरत असतील. त्याशिवाय अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST) आणि इतर मागासवर्गीय (OBC) समाजातील नेत्यांना एकूण पदांपैकी सुमारे ४० टक्के प्रतिनिधित्व देण्यात आले आहे. अल्पसंख्याक समुदायातून मुस्लिम, शीख, ख्रिश्चन, जैन आणि पारशी अशा विविध धर्मांचे प्रतिनिधी यात समाविष्ट करून पक्षाने 'सबका साथ, सबका विकास' या आपल्या मुख्य तत्त्वाला संघटनात्मक पातळीवर उतरवण्याचा स्पष्ट प्रयत्न केला आहे.

+-----------------------------------------------------------------------+ |

 भाजप नवीन राष्ट्रीय कार्यकारणी: मुख्य आकडेवारी | +

------------------------------------+----------------------------------+ | 

एकूण राष्ट्रीय पदाधिकारी | ६४ | | महिला प्रतिनिधी | १२ (२०%) | |

 मागास व वंचित घटकांचे प्रतिनिधित्व | सुमारे ४०% | 

| तरुण प्रतिनिधी (४० वर्षांखालील) | ६ नेते | 

| अल्पसंख्याक समुदायांचे प्रतिनिधी | ६ नेते | |

 समाविष्ट राज्ये व केंद्रशासित प्रदेश| २३ | 

+------------------------------------+----------------------------------+

वयाची आकडेवारी पाहता या कार्यकारणीत तरुण आणि अनुभवी नेत्यांचे उत्तम संयोजन करण्यात आले आहे. ६४ पदाधिकाऱ्यांपैकी ६ सदस्य ४० वर्षांपेक्षा कमी वयाचे आहेत, १५ सदस्य ४० ते ४९ वर्षे वयोगटातील आहेत, तर २१ सदस्य ५० ते ५९ वर्षे वयोगटातील आहेत. पक्षातील सर्व आघाड्यांचे (मोर्चे) समन्वयक म्हणून मध्य प्रदेशातील भाजपचे माजी प्रदेशाध्यक्ष आणि खासदार व्ही. डी. शर्मा यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. युवा मोर्चा, महिला मोर्चा, किसान मोर्चा, अनुसूचित जाती-जमाती आणि मागासवर्गीय आघाड्यांमधील समन्वय वाढवून जनसामान्यांपर्यंत पोहोचण्याची ही एक मोठी योजना मानली जात आहे.

पक्षाच्या अंतर्गत संरचनेत आणि डिजिटल रणनीतीमध्ये झालेला सर्वात मोठा आणि धक्कादायक बदल म्हणजे भाजपच्या आयटी सेल (IT Cell) आणि सोशल मीडिया विभागात झालेला फेरबदल. दीर्घकाळ या विभागाचे नेतृत्व करणाऱ्या अमित मालवीय यांच्याऐवजी आता छत्तीसगडचे अनुभवी संघटक आणि डेटा विश्लेषक दीपक म्हस्के यांची राष्ट्रीय समन्वयक (Convener) म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. जुलै महिन्यातील तरुणांच्या निदर्शनांनंतर आणि बदलत्या डिजिटल पर्यावरणात पक्षाची प्रतिमा अधिक सकारात्मक आणि वस्तुनिष्ठ ठेवण्यासाठी हा फेरबदल करण्यात आल्याचे राजकीय अभ्यासक मानतात. दीपक म्हस्के यांच्या साथीला प्रीती गांधी, आलोक भट्ट, शिवानंद द्विवेदी आणि अरुण यादव यांसारख्या तंत्रस्नेही नेत्यांची टीम देण्यात आली असून, माहितीचे विश्लेषणात्मक सादरीकरण आणि खोट्या प्रचाराला तथ्यांच्या आधारे उत्तर देणे हे या नव्या टीमचे मुख्य ध्येय असणार आहे.

त्याचप्रमाणे, आर्थिक व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने केंद्रीय वाणिज्य मंत्री पियुष गोयल यांची पक्षाच्या राष्ट्रीय कोषाध्यक्षपदी (Treasurer) पुनर्नियुक्ती करण्यात आली आहे. २०१० ते २०१४ या काळात त्यांनी हे पद भूषवले होते. केंद्रीय मंत्रिमंडळात महत्त्वाचे खाते सांभाळत असतानाच त्यांच्याकडे पक्षाचे हे पद सोपवण्यात आल्यामुळे सरकार आणि संघटना यांच्यातील आर्थिक व प्रशासकीय ताळमेळ अधिक मजबूत होईल. यावरून हे स्पष्ट होते की, पक्षाने केवळ राजकीय समीकरणांवर भर न देता वित्तीय पारदर्शकता आणि डिजिटल संवाद कौशल्यावरही विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे.

नव्या कार्यकारणीपुढील सर्वात पहिले आणि तातडीचे आव्हान म्हणजे आगामी काळात उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड, पंजाब आणि गोवा यांसारख्या महत्त्वाच्या राज्यांमध्ये होणाऱ्या विधानसभा निवडणुका जिंकणे हे आहे. विशेषतः उत्तर प्रदेश हे देशातील सर्वात मोठे आणि राजकीयदृष्ट्या अत्यंत निर्णायक राज्य असल्यामुळे तेथील सत्ता राखणे किंवा राजकीय यश मिळवणे हे भाजपच्या नव्या नेतृत्वासाठी लिटमस टेस्ट ठरेल. या निवडणुकांचे व्यवस्थापन पाहण्यासाठीच विनोद तावडे, राम माधव, हरिश द्विवेदी आणि डॉ. सतीश पुनिया यांसारख्या निवडणूक रणनीतीत निष्णात असलेल्या नेत्यांवर प्रमुख जबाबदाऱ्या सोपवण्यात आल्या आहेत.

ईशान्य भारतातील राज्यांवर पक्षाने आपला विशेष लक्ष केंद्रित करण्याचा सिलसिला कायम ठेवला आहे. त्रिपुरा, आसाम आणि नागालँड या राज्यांतील तीन नेत्यांना राष्ट्रीय कार्यकारणीत स्थान देण्यात आले असून, संबीत पात्रा यांच्या नेतृत्वाखालील ईशान्य समन्वय कक्ष (North-East Coordination Cell) कार्यरत ठेवण्यात आला आहे. याव्यतिरिक्त, इतर पक्षांतून भाजपमध्ये दाखल झालेल्या नेत्यांनाही योग्य मानसन्मान देत पक्षात सामावून घेण्यात आले आहे. आम आदमी पक्षातून आलेले संदीप पाठक, काँग्रेसमधून आलेले रोहन गुप्ता, केरळमधील काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते ए. के. अँटनी यांचे पुत्र अनिल अँटनी आणि पंजाबचे माजी अर्थमंत्री मनप्रीत सिंग बादल यांना राष्ट्रीय स्तरावर महत्त्वाच्या भूमिका देऊन पक्षाने विरोधी छावणीतील नेत्यांना आपल्याकडे आकर्षित करण्याचे धोरण कायम ठेवले आहे.

तथापि, नव्या कार्यकारणीसमोर आव्हानांची मालिका मोठी आहे. एकीकडे वाढती महागाई, बेरोजगारी आणि शेतकरी प्रश्नांवरून विरोधकांनी मांडलेला रोख हाताळणे पक्षाला गरजेचे आहे, तर दुसरीकडे अंतर्गत मतभेद मिटवून पक्षाची केडर-आधारित रचना शिस्तबद्ध ठेवणे हे राष्ट्रीय अध्यक्षांसमोरील मुख्य काम असेल. विरोधी पक्षांची झालेली एकजूट आणि प्रादेशिक अस्मितांचे राजकारण यांवर मात करण्यासाठी भाजपला केवळ हिंदुत्व आणि विकासाचा अजेंडा चालवून भागणार नाही, तर तळागाळातील मतदारांशी थेट संवाद साधावा लागेल.

थोडक्यात सांगायचे तर, नितीन नवीन यांच्या नेतृत्वाखालील ही नवी राष्ट्रीय कार्यकारणी म्हणजे पक्षाच्या राजकीय प्रवासातील एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा आहे. या टीमने एका बाजूला जुन्या आणि अनुभवी नेत्यांचे मार्गदर्शन राखले आहे, तर दुसऱ्या बाजूला नव्या विचारांच्या तरुणांना आणि तंत्रज्ञानाला पुढे आणले आहे. येणाऱ्या काळातील विधानसभा निवडणुकांचे निकाल आणि सामाजिक प्रश्नांवर ही नवी टीम कशी मार्ग काढते, यावरच भाजपच्या या नव्या 'मिशन २०२९' चे यश अवलंबून असणार आहे.

Labels:

BJP National Executive, Nitin Nabin, Vinod Tawde, Piyush Goyal, Smriti Irani, Ram Madhav, Devendra Fadnavis, Indian Politics, BJP News, Maharashtra Politics

Search Description:

BJP announces its new National Executive team under National President Nitin Nabin. Vinod Tawde retains General Secretary post, Piyush Goyal named Treasurer, while Smriti Irani and Ram Madhav make a comeback.

Hashtags:

#BJP #BJPNews #NitinNabin #VinodTawde #PiyushGoyal #SmritiIrani #RamMadhav #DevendraFadnavis #IndianPolitics #MaharashtraPolitics