आरोग्य लेख (Health Tips) : मान्सूनमध्ये अचानक उद्भवणारा 'मूत्रमार्गाचा संसर्ग' (UTI): कारणे, लक्षणे आणि ५ सोपे आयुर्वेदिक उपाय!

 नागपूर, १८ ऑगस्ट २०२६ - पावसाळ्याच्या दिवसांत हवेत गारवा असल्यामुळे आपल्याला वारंवार तहान लागत नाही, परिणामी अनेक लोक दिवसातून पुरेसे पाणी पिणे टाळतात. परंतु, कमी पाणी पिणे आणि वातावरणातील अति-आद्रता (Humidity) यांमुळे शरीरातील टॉक्शिन्स बाहेर पडत नाहीत आणि मूत्रमार्गात जिवाणूंची (प्रामुख्याने E. coli बॅक्टेरिया) वाढ वेगाने होते. या समस्येला वैद्यकीय भाषेत 'युरिनरी ट्रॅक्ट इन्फेक्शन' (Urinary Tract Infection - UTI) म्हटले जाते. पावसाळ्यात विशेषतः महिला आणि नोकरदारांमध्ये हा संसर्ग मोठ्या प्रमाणावर दिसून येतो.

वेळेवर उपचार न केल्यास हा संसर्ग मूत्राशयातून थेट मूत्रपिंडापर्यंत (Kidneys) पोहोचण्याचा धोका असतो.

युटीआय संसर्गाची मुख्य लक्षणे: १. लघवी करताना तीव्र जळजळ होणे किंवा टोचल्यासारख्या वेदना होणे. २. वारंवार लघवीची भावना होणे, परंतु प्रत्यक्षात कमी प्रमाणात लघवी होणे. ३. ओटीपोटात (Lower Abdomen) किंवा पाठीच्या खालच्या भागात सतत मंद कळा येणे. ४. लघवीचा रंग गढूळ, पिवळसर किंवा दुर्गंधीयुक्त असणे आणि अंगात हलका ताप भरून येणे.

युटीआयपासून बचावाचे ५ सुवर्ण नियम: १. प्रचुर प्रमाणात पाणी प्या: तहान लागली नसली तरीही दिवसातून किमान ८ ते १० ग्लास (२.५ ते ३ लिटर) पाणी नियमितपणे प्यावे. भरपूर पाण्यामुळे बॅक्टेरिया शरीराबाहेर वाहून जातात. २. धणे आणि जिऱ्याचे पाणी: १ चमचा धणे आणि १ चमचा जिरे रात्री १ ग्लास पाण्यात भिजत ठेवा. सकाळी ते पाणी गाळून त्यात थोडी खडीसाखर टाकून प्यावे. हे नैसर्गिक शीतलक (Coolant) म्हणून काम करते आणि जळजळ त्वरित थांबवते. ३. नारळ पाणी आणि क्रॅनबेरी ज्यूस: नारळ पाणी आणि साखर नसलेला क्रॅनबेरी ज्यूस (Cranberry Juice) पिल्याने मूत्रमार्गातील आम्लता (Acidity) कमी होते आणि बॅक्टेरिया नष्ट होतात. ४. सुती (Cotton) अंतर्वस्त्रांचा वापर: पावसाळ्यात ओलसर किंवा सिंथेटिक कपडे वापरणे टाळावे. नेहमी स्वच्छ आणि कोरडी सुती अंतर्वस्त्रे वापरावीत. ५. लघवी रोखून धरू नका: दीर्घकाळ लघवी रोखून धरल्याने मूत्राशयात बॅक्टेरियांची वाढ वेगाने होते. संसर्गाची लक्षणे जास्त काळ राहिल्यास तातडीने युरिन रूटीन टेस्ट करून डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

• 
  

  • Labels: Health Tips, UTI Prevention, Monsoon Health, Marathi Health, Women Health, Kidney Care

  • Search Description: Comprehensive Marathi health guide on preventing Urinary Tract Infections (UTI), managing symptoms, and simple Ayurvedic home remedies during monsoon.

  • Hashtags: #HealthTips #UTICare #MonsoonHealth #MarathiHealth #AyurvedicRemedies #WomenHealthcare