भेटी लागे जिवा; लागलीसे आस; पाहे रात्रंदिवस वाट तुझी...

 

भेटी लागे जिवा; लागलीसे आस; पाहे रात्रंदिवस वाट तुझी...

कपाळावर बुक्का, गळ्यात तुळशीची माळ, हातात टाळ-चिपळ्या आणि मुखात "ज्ञानबा-तुकाराम" चा गजर... हा केवळ एक सोहळा नाही, तर महाराष्ट्राच्या मातीचा आणि मनाचा दरवर्षी आषाढात धडकणारा भक्तीचा महापूर आहे. वारी म्हणजे काय? तर घरादाराचा, सुख-दुःखाचा आणि स्वतःच्या अस्तित्वाचाही विसर पाडून, त्या विटेवर उभ्या असलेल्या माऊलीच्या ओढीने शेकडो किलोमीटर पायी चालत जाणाऱ्या माऊलींचे (वारकऱ्यांचे) जगावेगळे विद्यापीठ!

ज्ञानेश्वर माऊली आणि जगद्गुरू तुकोबांच्या पालख्या जेव्हा प्रस्थान ठेवतात, तेव्हा आळंदी आणि देहूपासून थेट पंढरपुरापर्यंतचा रस्ता भक्तीच्या रंगात न्हाऊन निघतो. या वारीत कोणी श्रीमंत नसतो आणि कोणी गरीब नसतो. व्हीआयपी कल्चरच्या युगात राहणाऱ्या आपल्याला वारीतल्या या समानतेचे नवल वाटल्याशिवाय राहत नाही. तिथे कॉर्पोरेट कंपनीचा मॅनेजर आणि शेतात राबणारा शेतकरी एकाच पंगतीत बसून आनंदाने भाकरीचा घास घेतात. एकमेकांच्या पाया पडतात. कारण प्रत्येकात त्यांना विठ्ठलच दिसत असतो.

पायी चालताना पायाला फोड येतात, उन-पावसाचा खेळ सुरू असतो, पण वारीतल्या रिंगणात जेव्हा माऊलींचा अश्व धावतो, तेव्हा वारकऱ्यांच्या अंगात कुठून ताकद येते कोणास ठाऊक! डोक्यावर तुळशी वृंदावन घेतलेल्या माय-माऊल्या आणि फुगड्या खेळणारे तरुण बघून थकवा देखील लाजून पळून जातो.

"भेटी लागे जिवा; लागलीसे आस..." या ओळी फक्त विठ्ठलाच्या दर्शनापुरत्या मर्यादित नाहीत. वारी हा माणसाने माणसाला भेटण्याचा, निसर्गाशी एकरूप होण्याचा आणि स्वतःच्या आंतरिक आनंदाचा शोध घेण्याचा प्रवास आहे. हायवेवरून जाणाऱ्या अलिशान गाड्यांमधील लोक जेव्हा या वारकऱ्यांकडे पाहतात, तेव्हा सुख कशात आहे—गाडीच्या एसीमध्ये की त्या वारीच्या धुळीत नाचण्यात?—याचा विचार करायला भाग पाडतात.

पंढरी जवळ येऊ लागते, तशी विठ्ठलाची आस अधिकच तीव्र होते. चंद्रभागेच्या वाळवंटात पाऊल पडताच डोळे भरून येतात. तो सावळा विठ्ठल, त्याचे ते कटेवरचे हात आणि ते नितांत सुंदर रूप डोळ्यात साठवण्यासाठी उभं आयुष्यही कमी वाटावं, अशी अवस्था होते. आजच्या या धावपळीच्या आणि तणावाच्या युगात वारी आपल्याला जगण्याचे मर्म शिकवते—"सगळं सोडून ईश्वराच्या आणि आनंदाच्या वाटेवर कसं चालावं!" चला तर, आपणही या आषाढीच्या निमित्ताने मनोमन त्या विठ्ठलाच्या चरणी नतमस्तक होऊया आणि म्हणूया... पुंडलिक वरदे हरी विठ्ठल, श्री ज्ञानदेव तुकाराम!

• Labels: Ashadhi Wari, Pandharpur Yatra, Marathi Sphut, Vitthal Abhang, Maharashtra Culture, Wari Memories 

• Search Description: On the occasion of Ashadhi Ekadashi, be sure to read an emotional and reflective Marathi essay on the devotional form of Pandharpur's Wari, the joy of the Warkars and the life value of Wari.

• Hashtags: #AshadhiEkadashi #PandharpurWari #VitthalMauli #MarathiSphut #AstraNews