अमेरिकन सिनेटचा अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांना मोठा धक्का: इराणविरुद्धच्या लष्करी कारवाया रोखणारा ऐतिहासिक ठराव मंजूर

वाशिंग्टन/मुंबई, दि. २४ जून २०२६ (प्रतिनिधी) अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या इराण विषयक आक्रमक लष्करी धोरणावरून अमेरिकेत पुन्हा एकदा जोरदार राजकीय वाद निर्माण झाला असून संसदेच्या सिनेट सभागृहाने त्यांच्या लष्करी अधिकारांना वेसण घालणारा एक ऐतिहासिक ठराव मंजूर केला आहे. वॉशिंग्टन येथील कॅपिटॉल हिल येथे मंगळवार, २३ जून रोजी (स्थानिक वेळेनुसार) झालेल्या अत्यंत चुरशीच्या मतदानात सिनेटने ट्रंप प्रशासनाच्या इराण विरुद्धच्या लष्करी कारवाया तातडीने थांबवण्याची मागणी करणारा 'युद्ध शक्ती ठराव' (War Powers Resolution) मंजूर केला. सिनेटमध्ये हा ठराव ५० विरुद्ध ४८ अशा अत्यंत निसटत्या मतांनी मंजूर झाला आहे. हा ठराव तांत्रिकदृष्ट्या थेट कायदेशीर बंधनकारक नसला तरी, फेब्रुवारी महिन्यापासून इराण विरुद्ध सुरू असलेल्या युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर व्हाईट हाऊसच्या लष्करी रणनीतीबद्दल संसदेतील वाढती तीव्र नाराजी, मतदारांमधील असंतोष आणि अध्यक्ष ट्रंप यांच्यावरील वाढता राजकीय दबाव दर्शवणारा एक मोठा धोरणात्मक संकेत मानला जात आहे.

या ऐतिहासिक राजकीय घडामोडीच्या अंतर्गत तांत्रिक पार्श्वभूमीची माहिती अशी की, अमेरिकन संसदेच्या दोन्ही सभागृहांनी (हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हज आणि सिनेट) अशा प्रकारचा युद्ध विरोधी ठराव मंजूर करण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. संसदेची मंजुरी न घेता राष्ट्राध्यक्षांनी स्वेच्छेने चालवलेल्या या युद्धावर आतापर्यंत अब्जावधी डॉलर्सचा खर्च झाल्याचा अंदाज संरक्षण तज्ज्ञांनी वर्तवला आहे. या अनधिकृत युद्धामुळे अमेरिकन जनतेमध्ये प्रशासनाविरोधात तीव्र पडसाद उमटत होते. नोव्हेंबर महिन्यात होणाऱ्या मध्यावधी निवडणुका लक्षात घेता, या अमान्य युद्धाला पाठिंबा देणे राजकीयदृष्ट्या अंगलट येऊ शकते, ही भीती या ठरावाच्या मंजुरीमागे मुख्य तांत्रिक कारण ठरली आहे.

या मतदानाचे सर्वात वैशिष्ट्यपूर्ण आणि धक्कादायक तांत्रिक विश्लेषण म्हणजे, सिनेटमध्ये रिपब्लिकन पक्षाचे बहुमत असतानाही अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्याच पक्षाच्या चार ज्येष्ठ खासदारांनी (सिनेटर्स) उघडपणे बंडखोरी करत पक्षादेश धुडकावून ठरावाच्या बाजूने मतदान केले. यामध्ये अलास्काच्या लिसा मुरकोव्स्की, मेनच्या सुसान कॉलिन्स, केंटुकीचे रँड पॉल आणि लुईझियानाचे बिल कॅसिडी या चार रिपब्लिकन खासदारांचा समावेश आहे. तर दुसरीकडे, विरोधी डेमोक्रॅटिक पक्षाचे पेनसिल्व्हेनियाचे खासदार जॉन फेटरमन यांनी पक्षाच्या भूमिकेच्या विरोधात जात ट्रंप प्रशासनाच्या बाजूने मतदान केले. रिपब्लिकन पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आणि माजी सिनेट बहुसंख्य नेते मिच मॅककोनेल हे रुग्णालयात दाखल असल्यामुळे अनुपस्थित राहिले, ज्याचा थेट तांत्रिक फायदा हा ठराव मंजूर करून घेण्यासाठी विरोधकांना झाला.

मंजूर करण्यात आलेल्या या ठरावातील मुख्य तांत्रिक तरतुदींनुसार, अमेरिकन सैन्याने इराण विरुद्ध किंवा इराणच्या भौगोलिक क्षेत्राच्या आत कोणत्याही प्रकारची थेट लष्करी कारवाई किंवा शत्रूत्वाची भूमिका सुरू ठेवायची असल्यास, त्यासाठी अमेरिकन राज्यघटनेतील तरतुदींनुसार संसदेची (काँग्रेस) स्पष्ट आणि अधिकृत युद्ध घोषणा किंवा विशिष्ट लष्करी मंजुरी आवश्यक असेल. सिनेट अल्पसंख्याक नेते चक शुमर यांनी या मतदानानंतर सभागृहात बोलताना स्पष्ट केले की, अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी संसदेला विश्वासात न घेता इराणमध्ये केलेली लष्करी कारवाई ही एक 'ऐतिहासिक घोडचूक' आहे. दरम्यान, व्हाईट हाऊसच्या अधिकाऱ्यांनी या ठरावाचे महत्त्व कमी लेखताना सांगितले की, ७ एप्रिल रोजी झालेल्या युद्धविरामानंतर सध्या कोणतीही सक्रिय लष्करी कारवाई सुरू नसल्याने या ठरावाला कायदेशीर अर्थ उरलेला नाही; मात्र डेमोक्रॅटिक पक्षाने भविष्यातील युद्धांवर संसदेचे नियंत्रण ठेवण्यासाठी हा लढा कायदेशीर पातळीवर सुरूच ठेवण्याचा निर्धार व्यक्त केला आहे.

• Labels: Donald Trump Iran Policy 2026, US Senate War Powers Resolution, Republicans Rebel Against Trump, US Congress Iran Conflict, Chuck Schumer Senate Vote

• Search Description: The US Senate passed a historic war powers resolution by a 50-48 vote to limit President Donald Trump's military actions against Iran, backed by four rebel Republicans.

• Hashtags: #DonaldTrump #USSenate #IranConflict #WarPowersAct #USPolitics #BreakingNews #AstraNewsNetwork