मेंदू खाणार्‍या अमिबामुळे केरळमध्ये चार मुलांचा मृत्यू

 

केरळ या दक्षिण भारतीय राज्यात दुर्मिळ आणि प्राणघातक अमीबामुळे चार मुलांचा बळी गेल्याची दुर्दैवी घटना समोर आली आहे. या प्राणघातक वैद्यकीय अवस्थेवर कोणताही मान्यताप्राप्त उपचार नाही आणि त्याचे निदान करणे देखील कठीण आहे.

नेगलेरिया फाउलरी; प्राणघातक अमीबा

नेगलेरिया फाउलरी हा एक एकपेशीय जीव आहे जो गोड्या पाण्याच्या तलावांमध्ये, उबदार हवामानात, नदीमध्ये आणि गरम पाण्याच्या झऱ्यांमध्ये आढळतो. हा अमीबा अगदी जलतरण तलावाच्या, टॅपच्या पाण्यात किंवा दूषित पाण्यात देखील आढळू शकतो. जेव्हा हा अमीबा मानवी शरीरात जातो, तेव्हा तो गंभीर आजार निर्माण करतो, ज्यामुळे मेंदूच्या ऊतींचा नाश होतो. वैद्यकीय परिभाषेत या संक्रमणास प्राथमिक अमीबिक मेनिंगोएन्सेफलायटीस (PAM) असे म्हणतात.

केरळमधील प्रकरणे

केरळमधील या घटनांमध्ये तीन महिन्यांत चार शाळकरी मुलांचा मृत्यू झाला आहे. ही मुले आजारी असताना डोकेदुखी, ताप, उलट्या, भूक न लागणे आणि चवीनुसार भावना कमी होणे अशी लक्षणे दिसली होती. उपचार सुरू असताना त्यांची प्रकृती वेगाने बिघडली आणि लवकरच ही मुले कोमात गेली. दुर्दैवाने, त्यांचे निधन झाले.

संसर्ग कसा होतो

हा प्राणघातक अमीबा गोड्या पाण्याच्या शरीरातून नाकाद्वारे मानवी शरीरात प्रवेश करतो. केरळमधील दगावलेली चारही मुले  गोड्या पाण्याच्या कुंडांमध्ये खेळली होती, त्यामुळे त्यांना हा संसर्ग झाला. इतर मुले आणि प्रौढ देखील त्या पाण्यात खेळले होते, परंतु त्यांना हा संसर्ग झाला नाही, याचा अर्थ असा होतो की संसर्ग थेट पाण्यापासून नाकाद्वारे झाला आहे.

अमीबाचा धोका

मेंदू खाणारा हा अमीबा 2 दिवसांपासून 2 आठवड्यांपर्यंत आजाराची सामान्य लक्षणे निर्माण करू शकतो. मानवी शरीरात प्रवेश केल्यावर बहुतेक लोक एका आठवड्याच्या आत दगावतात. ही लक्षणे इतकी सामान्य आहेत की डॉक्टरांना रुग्णाची खरी स्थिती समजण्यापूर्वीच गंभीर अवस्था होते. अमीबा हा अमीबा जे रसायन मानवी मेंदूत सोडतो त्यामुळे मेंदूच्या ऊतींचा प्रथिने विरघळण्यास सुरुवात होते.

कोणताही नेमका उपचार नाही!

सध्याच्या परिस्थितीत, या अमीबाच्या विरूद्ध कोणताही विशिष्ट उपचार नाही. केरळ सरकार भविष्यात अशा संभाव्य प्रकरणांना सामोरे जाण्यासाठी एक विशेष धोरण आणि मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करत आहे. जलजन्य आजारांच्या प्रसाराला आळा घालण्यासाठी जलस्रोतांच्या स्वच्छतेवर भर दिला जात आहे.

सामाजिक उपाययोजना

हे स्पष्ट आहे की गोड्या पाण्यात खेळणे आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकते. नागरिकांनी जलस्रोतांमध्ये विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. शाळा आणि सामाजिक संघटनांनी विद्यार्थ्यांना आणि पालकांना जलजन्य आजारांबद्दल जागरूक करणे गरजेचे आहे.