आरोग्य लेख (Health Tips) : थंडीचा कडाका वाढताच निर्माण होणारी 'कोंडा, केस गळणे आणि टाळूचा कोरडेपणा' : कारणे आणि ५ सोपे उपाय!
नागपूर, १८ नोव्हेंबर २०२६ - नोव्हेंबर महिन्याच्या तिसऱ्या आठवड्यात वातावरणातील गारठा आणि कोरडेपणा वाढू लागला की अनेक महिला आणि पुरुषांना एक अत्यंत सामान्य पण त्रासदायक समस्या सतावू लागते"टाळूला सतत कोरडी खाज सुटते, कंगवा फिरवताच पांढऱ्या कोंड्याचा पाऊस पडतो आणि आंघोळीनंतर केसांचे पुंजके हातात येऊ लागतात." थंडीच्या दिवसांत हवेतील आर्द्रता कमी झाल्यामुळे टाळूची त्वचा (Scalp) कोरडी पडून तिचे पापुद्रे निघू लागतात, तर दुसरीकडे थंडी वाजते म्हणून आपण अत्यंत कडक गरम पाण्याने डोके धुतो, ज्यामुळे केसांच्या मुळांमधील नैसर्गिक स्निग्धता (Sebum) जळून जाते. आयुर्वेदानुसार, या ऋतूत शरीरातील 'वात दोष' आणि 'कफ दोष' एकत्र कुपित होऊन केसांच्या मुळांमध्ये कोरडेपणा व बुरशीजन्य कोंडा निर्माण करतात. या समस्येला वैद्यकीय भाषेत 'सेबोरिक डर्मेटायटिस / पिटिरियासिस कॅपिटिस' (Dandruff & Winter Telogen Effluvium) आणि आयुर्वेदात 'दारुणक / खालित्य' म्हटले जाते.
वेळेवर कोंड्यावर नियंत्रण न मिळवल्यास कपाळावर व पाठीवर मुरुम येणे आणि केस कायमचे विरळ होण्याचा धोका असतो.
हिवाळी कोंडा आणि केस गळण्याची (दारुणक) मुख्य लक्षणे: १. केसांच्या मुळांमध्ये पांढरे किंवा पिवळसर खवले साचणे आणि डोक्याला सतत खाज सुटणे. २. कंगवा फिरवताना किंवा हाताने केस विंचरताना केस मुळापासून तुटून खाली पडणे. ३. केसांची नैसर्गिक चमक नाहीशी होऊन केस कोरडे, निस्तेज आणि गुंतलेले दिसणे. ४. टाळूवर लहान लालसर फोड येणे किंवा जळजळ जाणवणे.
कोंडा मुळापासून घालवून केस घनदाट ठेवण्यासाठी ५ आयुर्वेदिक व सोपे घरगुती नियम: १. कोमट खोबरेल तेलात कापूर आणि लिंबाचा रस किंवा भृंगराज तेल मालिश (शिरोभ्यंग): आठवड्यातून दोनदा रात्री झोपण्यापूर्वी २ चमचे शुद्ध खोबरेल तेल हलके कोमट करून त्यात चिमूटभर भीमसेनी कापूर किंवा ५ थेंब लिंबाचा रस मिसळावा. बोटांच्या पेरांनी टाळूवर १० मिनिटे हळुवार मालिश करावे. कापूर आणि खोबरेल तेल टाळूवरील बुरशी नष्ट करून रक्ताभिसरण वाढवते. २. मेथी दाणे आणि दह्याचा नैसर्गिक हेअर मास्क: २ चमचे मेथी दाणे रात्रभर पाण्यात भिजत ठेवून सकाळी त्याची बारीक पेस्ट करावी. त्यात २ चमचे ताजे दही मिसळून हा लेप टाळूवर अर्धा तास लावून ठेवावा आणि नंतर कोमट पाण्याने धुवावा. मेथीतील निकोटिनिक ॲसिड केसांची मुळे पोलादी बनवते. ३. केमिकल शॅम्पूऐवजी आवळा, रीठा आणि शिकेकाईच्या पाण्याने केस धुवा: रात्री आवळा, रीठा आणि शिकेकाई पाण्यात भिजवून सकाळी ते उकळून गाळून घ्यावे आणि या नैसर्गिक पाण्याने केस धुवावेत. हे केसांचे नैसर्गिक तेल न काढता टाळू स्वच्छ ठेवते. ४. कडक गरम पाण्याने डोके धुणे पूर्णपणे बंद करा: डोक्यावर नेहमी खोलीच्या तापमानाचे किंवा अत्यंत हलके कोमट पाणीच घ्यावे; कडक गरम पाणी केसांच्या मुळांना कमकुवत करते. ५. आहारात रोज १ आवळा, काळे तीळ आणि कढीपत्ता ठेवा: केस हे 'अस्थी धातूचे' मल मानले जातात; म्हणून आहारात रोज १ चमचा भाजलेले काळे तीळ, ताजा आवळा आणि कच्च्या कढीपत्त्याची ५ पाने चावून खावीत.
Labels: Health Tips, Winter Dandruff Relief, Hair Fall Control, Darunaka Ayurveda, Bhringraj Oil Massage, Fenugreek Hair Mask, Scalp Care, Marathi Health, November 18
Search Description: Comprehensive Marathi health guide on eliminating winter dandruff, dry itchy scalp, and seasonal hair fall (Darunaka) using camphor-coconut oil massage, fenugreek mask, and Amla-Reetha-Shikakai.
Hashtags: #HealthTips #DandruffRelief #HairFallControl #DarunakaAyurveda #WinterHairCare #BhringrajOil #FenugreekMask #ScalpHealth #NovemberHealth #MarathiHealth
आरोग्य लेख (Health Tips) : थंडीचा कडाका वाढताच निर्माण होणारी 'कोंडा, केस गळणे आणि टाळूचा कोरडेपणा' : कारणे आणि ५ सोपे उपाय!
Reviewed by ANN news network
on
११/१७/२०२६ ०८:३८:०० PM
Rating:
Reviewed by ANN news network
on
११/१७/२०२६ ०८:३८:०० PM
Rating:

कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: