थोडं घेणं, थोडं देणं... आणि आयुष्याचा न संपणारा प्रवास!

 

रात्रीचे साडेबारा वाजलेले असतात. बाहेरचं जग कधीच शांत झालेलं असतं. दिवसाभर धावपळ करणारी शहरं, वाहनांचे भोंगे, माणसांच्या गर्दीचा कोलाहल सगळं काही एका गूढ निशब्दतेत विरघळून गेलेलं असतं. अशा वेळी, फक्त आपल्याच मनाचा आवाज ऐकू येतो. आणि नेमक्या अशाच एका शांत, एकाकी क्षणी कानात हेडफोन्स अडकवून एखादं गाणं सुरू होतं... जॅक्सन ब्ल्यू (Jaxson Blue) चं ‘टेक अ लिटल’ (Take a Little).

सुरुवातीला गिटारच्या तारांवरून हळुवार बोटं फिरल्याचा आवाज येतो. जणू काही कोणीतरी आपल्या खांद्यावर हळुवार हात ठेवून म्हणतंय, "थांब जरा... श्वास घे... मी आहे तुझ्यासोबत." आणि मग तो खर्जातला, किंचित रेंगाळणारा, पण काळजाच्या आरपार उतरणारा आवाज सुरू होतो

"Take a little, take a little... Take and you're never done..."
(थोडं घे, अगदी थोडं घे... घेत राहा, कारण हा प्रवास कधीच संपणारा नसतो...)

हे शब्द कानावर पडतात आणि अंगावर एक सूक्ष्म काटा उभा राहतो. हे केवळ एक गाणं नाही; हा तर संपूर्ण मानवी आयुष्याचा एक आरसा आहे! आपण ज्याला 'जगणं' म्हणतो, त्याचं सार या साध्या, सोप्या इंग्रजी शब्दांत इतकं नेमकं उतरलं आहे की डोळ्यांच्या कडा केव्हा ओलावतात, ते आपलं आपल्यालाच कळत नाही.

आपण आयुष्यभर कशाच्या तरी मागे धावत असतो. कधी यशाच्या, कधी पैशाच्या, कधी मानसन्मानाच्या, तर कधी कोणाच्या तरी प्रेमाच्या. आपल्याला नेहमी 'सगळं काही' हवं असतं पूर्ण, परिपूर्ण, आणि तेही आत्ताच्या आत्ता! पण हे गाणं आपल्या कानात हळूच कुजबुजतं "सगळं नको मागूस रे... फक्त थोडं घे. एका वेळी एकच पाऊल, एकच श्वास, एकच क्षण!"

पहिलं पाऊल आणि अनोळखी वाटेची भीती

गाण्याच्या सुरुवातीच्या ओळी ऐका
"Take a look, take a leap, take a road, take a chance, take a beat, take a breath, take a step, take a stance."

किती विलक्षण क्रम आहे हा! आयुष्यात कोणतीही नवीन सुरुवात करताना माणसाची नेमकी हीच तर अवस्था असते. समोर एक अनोळखी रस्ता पसरलेला असतो. आपण उंबरठ्यावर उभे असतो. मनात शंभर शंका असतात पाऊल टाकू की नको? पडलो तर? हरलो तर? लोक काय म्हणतील?

गायक म्हणतो, आधी नीट डोळे उघडून बघ (Take a look). त्या अनोळखी क्षितिजाकडे एकदा नजर टाक. मग मनातली भीती बाजूला सारून एक झेप घे (Take a leap). समोरच्या वाटेवर चालायला लाग (Take a road), एक संधी घेऊन बघ (Take a chance). पण हे सगळं करताना स्वतःला विसरू नकोस! थोडा वेळ थांब (Take a beat), एक दीर्घ श्वास घे (Take a breath), आणि मग ठामपणे आपलं मत, आपलं अस्तित्व मांड (Take a stance).

आठवून बघा ना, आपल्या प्रत्येकाच्या आयुष्यात असा एक क्षण आलेला असतो. जेव्हा आपण सगळं काही पणाला लावून एक नवीन वाट निवडली होती. कदाचित ते पहिलं प्रेम असेल, नवीन नोकरीसाठी घर सोडण्याचा निर्णय असेल, किंवा शून्यातून स्वतःचं विश्व उभं करण्याचा तो पहिला दिवस असेल. त्या क्षणी काळजाची धडधड किती वाढलेली असते! हात थरथरत असतात, पण डोळ्यांत एक स्वप्न असतं. त्या थरथरत्या हातांना आधार देणारं हे गाणं आहे. ते आपल्याला सांगतं की घाबरू नकोस, तुझ्या बाजूने कोणीतरी मदतीचा हात पुढे केला तर तो नक्की धर (Take a hand when it's offered), आणि जेव्हा तत्त्वांची, स्वाभिमानाची वेळ येईल, तेव्हा मात्र कणखरपणे उभा राहा (Take a stand when it counts).

प्रेमाचं साधं गणित : थोडं घेणं, थोडं देणं

माणूस हा मुळातच प्रेमाचा भुकेला प्राणी आहे. आपल्याला वाटतं की प्रेम म्हणजे काहीतरी भव्यदिव्य, आभाळाएवढं मोठं असावं. पण जॅक्सन ब्ल्यू एका ओळीत प्रेमाची सगळ्यात सुंदर व्याख्या सांगून जातात

"Take a little, give a little, that's the love that amounts."
(थोडं घेणं आणि थोडं देणं याच हिशोबातून खरं प्रेम उभं राहतं!)

किती खरं आहे हे! नात्यांमध्ये जेव्हा आपण फक्त 'घेण्याची' अपेक्षा ठेवतो, तेव्हा तिथे स्वार्थ जन्माला येतो. आणि जेव्हा आपण स्वतःला पूर्णपणे विसरून फक्त 'देतच' राहतो, तेव्हा तिथे थकवा आणि घुसमट निर्माण होते. खरं प्रेम तिथेच फुलतं, जिथे दोघेही एकमेकांना थोडं समजून घेतात आणि थोडं समर्पण करतात. एखाद्या संध्याकाळी न बोलता फक्त एकमेकांचा हात हातात धरून बसणं, चहाचा एकच कप वाटून पिणं, किंवा समोरच्याचा राग शांत होईपर्यंत फक्त मौन पाळणं हेच ते 'थोडं घेणं आणि थोडं देणं' असतं. आयुष्याच्या अखेरीस बँक बॅलन्सपेक्षा हेच छोटे-छोटे क्षण मोजले जातात.

उन्हाचा कवडसा आणि पावसाचा धडा

पण आयुष्य म्हणजे केवळ गुलाबाच्या पाकळ्यांची सेज नसते. तिथे काटेही असतात, ठेचाही लागतात आणि आभाळ फाटल्यासारखं दुःखही कोसळतं. गाणं पुढे सरकतं, तसं त्याचा स्वर अधिक गंभीर आणि प्रगल्भ होत जातो

"Take a hit, take a stand and take the weight, take the strain, take the sunshine when it's given, take your lesson from the rain."

आयुष्याचे हे घाव (Take a hit), जबाबदाऱ्यांचं हे ओझं (Take the weight), मनावरचा हा ताण (Take the strain) यापासून कोणाचीही सुटका नाही. कधीतरी अचानक आयुष्यात असं वादळ येतं की आपण मुळापासून हादरून जातो. ज्यांच्यावर जीवापाड विश्वास ठेवला, तीच माणसं पाठ फिरवतात; ज्या स्वप्नांसाठी रात्रीचा दिवस केला, ती डोळ्यांदेखत धुळीस मिळतात. अशा वेळी माणूस खचून जातो. त्याला वाटतं, माझ्याच वाट्याला हे सगळं का?

पण हे गाणं आपल्याला निराश होऊ देत नाही. ते म्हणतं, जेव्हा नशिबाने सुखाचं ऊन दिलं असेल, तेव्हा ते मनसोक्त अंगावर घे (Take the sunshine when it's given), पण जेव्हा दुःखाचा पाऊस कोसळेल, तेव्हा त्या पावसात भिजताना त्यातून एक नवा धडा शिक (Take your lesson from the rain). कारण पाऊस कधीच कायमचा पडत नाही; तो जमीन भिजवतो, तिला सुपीक करतो आणि नवीन अंकुर फुटण्याची तयारी करून निघून जातो. आपल्या अश्रूंचंही तसंच असतं. अश्रू डोळ्यांतून वाहून गेले की मन हलकं होतं आणि जगण्याची नवीन दृष्टी मिळते.

याच प्रवासात आपल्याला कोणीतरी सच्चा मित्र भेटतो (Take a friend when you find one). रक्ताच्या नात्यांपलीकडे जाऊन जो आपल्याला समजून घेतो, असा मित्र सापडणं हे या जगातलं सगळ्यात मोठं भाग्य असतं. आणि आयुष्याच्या या पटावर चांगलं आणि वाईट दोन्ही स्वीकारण्याची तयारी ठेवावी लागते (Take the good with the bad). कारण जेव्हा आपण शांतपणे मागे वळून पाहतो, तेव्हा आपल्या लक्षात येतं की आपल्याकडे अशा कितीतरी लहान-लहान गोष्टी होत्या, ज्यांची आपल्याला कधी जाणीवच नव्हती (Take a look at all the little things you didn't know you had). आईच्या हाताची गरम भाकरी, वडिलांची पाठीवरची शांत थाप, संध्याकाळचा गार वारा, किंवा रात्री शांत झोप लागणं या गोष्टी आपल्याकडे आहेत, याचं मोल आपल्याला त्या गमावल्याशिवाय कळत नाही.

चढ-उतारांची ही अखंड साखळी

मग गाण्याचं मुख्य ध्रुवपद (Chorus) येतं, जे मनाच्या तारांना झंकारून सोडतं.

"So, take a little, make a little, break a little, too. Give a little, live a little, that's all you got to do. Take the highs and take the lows and take them as they come. Take a little, take a little, take it and you're never done."

या ओळी ऐकताना असं वाटतं की जणू कोणीतरी आपल्या संपूर्ण आयुष्याची गाथा चार ओळींत गुंफली आहे. थोडं मिळवायचं (make a little), कधीतरी स्वतःच थोडं तुटायचं (break a little), दुसऱ्यांना थोडं द्यायचं (give a little), आणि या सगळ्यातून थोडं जगायचं (live a little)! यापलीकडे माणसाला दुसरं काय करायचं असतं?

आपण यश आलं की हुरळून जातो आणि अपयश आलं की रडत बसतो. पण हे गाणं सांगतं यशाची शिखरं (the highs) आणि अपयशाच्या दऱ्या (the lows), जशा येतील तशा स्वीकारायच्या असतात. त्यात अडकून राहायचं नसतं. कारण हा प्रवास कधीच संपत नाही (And you're never done). एक टप्पा संपला की दुसरा सुरू होतो.

तारुण्याकडून प्रगल्भतेकडे : काळाची पावलं

गाण्याच्या दुसऱ्या कडव्यात तर आयुष्य डोळ्यांसमोरून एखाद्या चित्रपटासारखं सरकत जातं. काळ कसा पुढे जातो आणि माणूस कसा बदलत जातो, याचं इतकं तरल चित्रण क्वचितच पाहायला मिळतं

"Take a job, take a break, take a wife, take a vow, take the years as they leave you, take the here and the now."

बघा ना, किती झटक्यात वर्षं निघून जातात! कालपर्यंत जो तरुण मित्रांसोबत कट्ट्यावर गप्पा मारत उनाडक्या करत होता, तो आज अचानक जबाबदारीने नोकरीला लागतो (Take a job). कामाच्या रगाड्यातून कधीतरी थोडी सुट्टी घेतो (Take a break). मग आयुष्यात कोणीतरी सहचारिणी येते, सप्तपदीची वचनं घेतली जातात (Take a wife, take a vow). संसार सुरू होतो. घराचा ईएमआय, मुलांच्या शाळा, आई-वडिलांचं आजारपण या सगळ्या गडबडीत वर्षं हातातून वाळूसारखी निसटून जातात (Take the years as they leave you).

आरशात पाहिल्यावर केसांतली एखादी रुपेरी बट चमकताना दिसते आणि धक्का बसतो अरे, मी कधी मोठा झालो? ते कॉलेजचे दिवस, ती बिनधास्त स्वप्नं कुठे गेली? काळ कोणासाठीही थांबत नाही. तो आपल्याला मागे सोडून पुढे निघून जातो. म्हणूनच कवी म्हणतो गेलेल्या काळाचा शोक करत बसू नकोस आणि उद्याची चिंता करू नकोस; जो हा 'आत्ताचा क्षण' तुझ्या हातात आहे, तो जगून घे (Take the here and the now). कारण हा क्षण पुन्हा कधीच परत येणार नाही.

गुडघे टेकून केलेली प्रार्थना आणि आरशातला चेहरा

पुढच्या ओळी तर काळजाला थेट हात घालतात. माणसाच्या आयुष्यात असा एक प्रसंग नक्की येतो, जेव्हा त्याचे सगळे प्रयत्न संपलेले असतात, सगळे मार्ग बंद झालेले असतात

"Take a loss, take a lesson, take a knee, take a prayer, take the little bit of mercy that you find out anywhere."

जेव्हा मोठा पराभव होतो (Take a loss), तेव्हा त्यातून धडा घ्यायचा असतो. आणि जेव्हा माणूस आतून पूर्णपणे कोसळतो, तेव्हा तो गुडघे टेकून परमेश्वरासमोर नतमस्तक होतो (Take a knee, take a prayer). त्या प्रार्थनेत कोणतीही मोठी मागणी नसते; असते ती फक्त थोड्याशा दयेची, थोड्याशा कृपेची याचना (take the little bit of mercy). अनोळखी माणसाच्या एका गोड शब्दात, संकटात धावून आलेल्या एका हातात, किंवा संध्याकाळच्या शांत वाऱ्यात जी काही थोडीशी माया सापडेल, ती पदरात बांधून घ्यायची असते.

आयुष्य आपल्याला अनेकदा जमिनीवर आपटतं (Take a knock, take a count, take a fall). बॉक्सर जसा रिंगमध्ये खाली पडल्यावर पुन्हा जिद्दीने उभा राहतो, तसं आपल्यालाही पुन्हा चढायचं असतं (take a climb). आपल्याला मिळालेला प्रत्येक श्वास, प्रत्येक दिवस हा एक अमूल्य ठेवा आहे. कारण आपण काळाला आपल्या मुठीत बंद करू शकत नाही (take the time that you're given cuz you can't take the time).

आणि या सगळ्या प्रवासानंतर, एका शांत क्षणी जेव्हा आपण आरशासमोर उभे राहतो... तेव्हा आपल्याला कोण दिसतं?

"Take a look in the mirror at the man you became. Take a little pride, my brother, in a good and honest name."

ही ओळ वाचताना किंवा ऐकताना कंठ दाटून येतो! आरशातला तो चेहरा कदाचित सुरकुतलेला असेल, डोळ्यांखाली कष्टांची काळी वर्तुळं असतील, कदाचित तुमच्याकडे जगातली सगळी श्रीमंती नसेल. पण आरशातल्या त्या माणसाच्या डोळ्यांत जर तुम्ही थेट नजरेला नजर भिडवून पाहू शकत असाल, आणि तुमच्या पाठीमागे तुमचं नाव कोणीतरी आदराने आणि विश्वासाने घेत असेल तर माझ्या मित्रा, तुझ्या त्या प्रामाणिक नावाचा थोडा अभिमान नक्की बाळग (Take a little pride, my brother, in a good and honest name)!

आजच्या या स्वार्थी आणि दिखाऊ जगात 'चांगलं आणि प्रामाणिक नाव' कमावणं हीच सगळ्यात मोठी संपत्ती आहे. ज्या दिवशी तुम्ही रात्री उशीवर डोकं ठेवता आणि तुमची सद्सद्विवेकबुद्धी तुम्हाला शांत झोपू देते, त्या दिवशी तुम्ही आयुष्याची लढाई जिंकलेली असते.

संथ पावलं आणि शेवटचा मुजरा

गाणं आता आपल्या अंतिम टप्प्याकडे वळतं. आता ती तरुणपणीची घाई उरलेली नाही. आता पावलं हळू पडायला लागली आहेत, आवाजही शांत आणि मऊ झाला आहे

"Take it slow, take a step, and take it soft. Take the promises you're making, take the ones you got to keep. Take them back before the end and take a bow and it's true cuz the world's going to take, going to take, going to take. So, you take a little, too."

किती खोल तत्त्वज्ञान दडलंय या शब्दांत! आयुष्याच्या संध्याकाळी माणसाने थोडं संथ व्हायला हवं (Take it slow). प्रत्येक पाऊल जपून आणि हळुवार टाकायला हवं (take a step, and take it soft). आयुष्यभर आपण अनेकांना अनेक वचनं दिलेली असतात. काही पूर्ण झालेली असतात, काही अपूर्ण राहिलेली असतात. शेवटचा श्वास घेण्यापूर्वी, ज्या वचनांचं ओझं मनावर राहिलं आहे, ती सगळी मनापासून पूर्ण करायची किंवा मनातल्या मनात त्यांची माफी मागून मोकळं व्हायचं (Take them back before the end).

आणि मग... एका नटाने रंगमंचावर आपली भूमिका उत्तम वठवल्यानंतर प्रेक्षकांसमोर वाकून जसा नमस्कार करावा, तसा या आयुष्याच्या रंगमंचाला एक शांत, समाधानी मुजरा करायचा (and take a bow)!

कारण हे जग तर स्वार्थी आहेच. ते तुमच्याकडून तुमचं तारुण्य घेईल, तुमची ताकद घेईल, तुमचा वेळ घेईल, आणि शेवटी तुमचं अस्तित्वही हिरावून घेईल (cuz the world's going to take, going to take, going to take). जग काहीच शिल्लक ठेवणार नाही. म्हणूनच, हे जग सगळं काही हिरावून नेण्याआधी, तूही या आयुष्यातून थोडा आनंद, थोडं प्रेम, थोडी शांतता आणि थोडं जगणं पदरात पाडून घे (So, you take a little, too)!

शेवटची धून आणि शांतता

गाणं संपत येतं. "Take a little... Take a little... Take it and you're never done..." हे शब्द हळूहळू विरघळत जातात. गिटारचे शेवटचे सूर हवेत तरंगत राहतात आणि शेवटी एक हलकासा सुस्कारा "Woo!" ऐकू येतो. तो सुस्कारा थकव्याचा नसतो; तो असतो कृतज्ञतेचा!

रात्रीचा दीड वाजलेला असतो. गाणं संपलेलं असतं, पण मनात त्याची धून अजूनही वाजत असते. आपण आपल्या खोलीच्या खिडकीतून बाहेरच्या अंधाराकडे पाहतो. आकाशात एखादा तारा चमकत असतो. त्या शांततेत आपल्याला जाणवतं की, आपण उगाचच आयुष्याला इतकं कठीण करून ठेवलं आहे. आपल्याला वाटतं की आपल्याला खूप काही मिळवायचं आहे, खूप काही सिद्ध करायचं आहे.

पण खरं तर, आयुष्य म्हणजे एक सुंदर गाणं आहे ज्याचे शब्द साधे आहेत, चाल संथ आहे, आणि त्याचा अर्थ फक्त अनुभवण्यात आहे.

उद्या सकाळी जेव्हा पुन्हा एकदा सूर्य उगवेल, पुन्हा एकदा घड्याळाचा गजर वाजेल आणि आपण पुन्हा एकदा या जगाच्या शर्यतीत धावायला लागू... तेव्हा फक्त एवढंच लक्षात ठेवूया

सगळं जग जिंकायच्या नादात स्वतःला हरवून बसू नका. थोडं थांबा, थोडं हसा, कोणाचे तरी अश्रू पुसा, कोणाला तरी मनापासून माफ करा, स्वतःच्या चुकांमधून शिका आणि या सुंदर जगातून आनंदाचे काही कण वेचून घ्या...

कारण, थोडं घेणं आणि थोडं देणं यातच तर खऱ्या जगण्याचं गुपित दडलं आहे!


Element

Details

Labels

Marathi Lalit Lekh, Jaxson Blue Take a Little, Life Philosophy, Emotional Essay, Music and Literature, Mindfulness, Marathi Blog, Astra News Network, Suhas Matondkar

Search Description

A deeply emotional Marathi reflective essay (Lalit Lekh) by Suhas Matondkar inspired by Jaxson Blue's soulful song "Take a Little". Explore the profound philosophy of giving and taking, embracing life's highs and lows, aging gracefully, and finding peace in the present moment.

Hashtags

#TakeALittle #JaxsonBlue #MarathiLalitLekh #LifePhilosophy #EmotionalWriting #MarathiLiterature #MindfulLiving #MusicAndSoul #AstraNewsNetwork #SuhasMatondkar


थोडं घेणं, थोडं देणं... आणि आयुष्याचा न संपणारा प्रवास! थोडं घेणं, थोडं देणं... आणि आयुष्याचा न संपणारा प्रवास! Reviewed by ANN news network on ११/२२/२०२६ ०८:२९:०० AM Rating: 5

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

Blogger द्वारे प्रायोजित.
Do you have any doubts? chat with us on WhatsApp
Hello, How can I help you? ...
Click me to start the chat...
".