जपानमध्ये तीव्र भूकंपाचे धक्के; ७.० रिश्टर स्केल तीव्रतेच्या भूकंपाने हादरला परिसर

टोकियो: जपानच्या दक्षिण भागातील अत्यंत दुर्गम मानल्या जाणाऱ्या ओगासावारा (बोनिन) बेटांच्या परिसरात रविवारी सकाळी ७.० रिश्टर स्केल तीव्रतेच्या शक्तिशाली भूकंपाचे धक्के जाणवले. युरोपियन-मेडिटेरेनियन सिस्मोलाजिकल सेंटर (EMSC) आणि जपान हवामान एजन्सीने दिलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, हा भूकंप जमिनीच्या पृष्ठभागापासून सुमारे ४७० किलोमीटर (२९० मैल) खोलवर पॅसिफिक महासागराच्या पट्ट्यात झाला. भूकंपाची ही तीव्रता प्रचंड असली, तरी त्याचा केंद्रबिंदू अतिशय खोलवर असल्यामुळे आणि त्सुनामीचा कोणताही धोका नसल्याचे जपान प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे. या नैसर्गिक आपत्तीमुळे परिसरात कोणतीही जीवित किंवा मोठी वित्तहानी झाल्याचे तात्काळ वृत्त हाती आलेले नाही.

स्थानिक वेळेनुसार रविवारी सकाळी ११ वाजून १० मिनिटांच्या सुमारास (भारतीय प्रमाणवेळेनुसार पहाटे २ वाजून १० मिनिटांनी) हा भूकंप झाला. जपानच्या भूकंपाच्या तीव्रतेच्या मोजमापानुसार (० ते ७ स्केल), ओगासावारा द्वीपसमूहातील मानवी वस्ती असलेली चिचिजिमा आणि हाहाजिमा या दोन प्रमुख बेटांवर या भूकंपाची तीव्रता ३ इतकी नोंदवली गेली. टोकियो महानगर शासनाद्वारे प्रशासित असणाऱ्या या बेटांपासून राजधानी टोकियो सुमारे १,००० किलोमीटर अंतरावर आहे. भूकंपाचा केंद्रबिंदू बेटांच्या पश्चिमकडील समुद्रात आणि प्रचंड खोलीवर असला, तरी भूकंपाची कंपनं पूर्व आणि उत्तर-पूर्व जपानच्या एका मोठ्या क्षेत्रापर्यंत जाणवली. पॅसिफिक प्लेट या पृथ्वीच्या अत्यंत विशाल भू-कवचावरून प्रवास करणाऱ्या लाटांमुळे टोकियो आणि परिसरातील नागरिकांना भूकंपाचे धक्के अनुभवता आले.

वैज्ञानिक विश्लेषणांनुसार, ही बेटे अत्यंत सक्रिय अशा 'इझू-बोनिन-मरियाना' या पश्चिम पॅसिफिक क्षेत्रांतर्गत येतात. या भागात पॅसिफिक प्लेट ही फिलिपाइन सी प्लेटच्या खाली सरकत असते, ज्यामुळे येथे भूगर्भीय हालचाली सतत सुरू असतात. जपान हा देश अशा चार प्रमुख टेक्टोनिक प्लेट्सच्या संगमावर वसलेला आहे, ज्यामुळे जगातील ६ किंवा त्याहून अधिक तीव्रतेच्या एकूण भूकंपांपैकी जवळपास १० टक्के भूकंप एकट्या जपानमध्ये किंवा त्याच्या आसपास होतात. यापूर्वी २०१५ मध्येही ओगासावारा बेटांच्या परिसरात ६६४ किलोमीटर खोलीवर ७.९ रिश्टर स्केल तीव्रतेचा असाच एक खोल भूकंपाचा धक्का बसला होता, जो संपूर्ण जपानमध्ये जाणवला होता आणि ज्यामुळे टोकियोमधील लिफ्ट्स थांबवाव्या लागल्या होत्या; मात्र त्यातही कोणतीही जीवितहानी झाली नव्हती.

ओगासावारा बेटांच्या आसपास होणारे खोल भूकंपाचे धक्के दूरवरच्या प्रदेशात सहज जाणवू शकतात, कारण या भूकंपाच्या तरंगलाटा कठीण खडकांच्या थराून दूरवर प्रवास करतात. मार्च २०११ मध्ये जपानमध्ये झालेला ९.० तीव्रतेचा महाभूकषक आणि त्यानंतर आलेल्या विनाशकारी त्सुनामीमुळे २२,३०३ लोकांचा मृत्यू झाला होता किंवा ते बेपत्ता झाले होते, ज्याच्या जखमा जपानवासींच्या अजूनही स्मरणात आहेत. याशिवाय गेल्या वर्षी जुलै महिन्यात कुमामोतो प्रांतामध्ये झालेल्या भूकंपामध्ये किमान ३० जणांचा मृत्यू झाला होता. भविष्यातील धोके लक्षात घेता, जपान सरकारने दक्षिण किनारपट्टीजवळील 'नांकाई ट्रफ' (Nankai Trough) या सबडक्शन झोनमध्ये आगामी ३० वर्षांच्या आत ८ ते ९ तीव्रतेचा प्रचंड भूकंप होण्याची ७० ते ८० टक्क्यांपर्यंत शक्यता वर्तवली आहे, ज्यामुळे देशामध्ये नेहमीच आपत्कालीन तयारी ठेवली जाते.

सध्याच्या या ताज्या भूकंपानंतर जपान हवामान एजन्सी आणि स्थानिक आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणांनी संपूर्ण परिस्थितीवर बारीक लक्ष ठेवून आहेत. त्सुनामीचा धोका टळला असला, तरी कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी प्रशासन पूर्णपणे सतर्क आहे. किनारपट्टीवरील नागरिकांना घाबरून न जाण्याचे आवाहन करण्यात आले असून, सर्व यंत्रणा पूर्ववत कार्यरत करण्यात आल्या आहेत. भूकंपाच्या या धक्क्यानंतर जपानमधील नागरिकांनी पुन्हा एकदा नैसर्गिक आपत्तींशी सामना करण्याच्या आपल्या लवचिकतेचा परिचय दिला आहे.

• Labels: Japan Earthquake, Bonin Islands, Ogasawara Islands, 7 Magnitude Quake, Tsunami Warning, EMSC, Japan Meteorological Agency, World News

• Search Description: Read the detailed news report on a powerful 7.0 magnitude earthquake striking deep beneath the Pacific Ocean near Japan's remote Ogasawara Islands, with no tsunami threat.

• Hashtags: #JapanEarthquake #BoninIslands #OgasawaraIslands #TsunamiAlert #WorldNews #GlobalNews #SeismicActivity #BreakingNews