उत्तरभारतासह दिल्ली-एनसीआरला भूकंपाचा जोरदार धक्का; उत्तराखंडातील चमोली येथे ४.९ तीव्रतेचा केंद्रबिंदू, नागरिकांमध्ये घबराट

नवी दिल्ली: उत्तर भारतासह देशाची राजधानी दिल्ली आणि राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रामध्ये (एनसीआर) ६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी रात्री अचानक भूकंपाचा जोरदार धक्का बसला. रात्री १० वाजून २३ मिनिटे आणि १३ सेकंदांनी आलेल्या या भूकंपाची तीव्रता रिश्टर स्केलवर ४.९ इतकी नोंदवण्यात आली आहे. राष्ट्रीय भूकंपशास्त्र केंद्राने (National Center for Seismology - NCS) दिलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, या भूकंपाचा मुख्य केंद्रबिंदू (Epicenter) उत्तराखंड राज्यातील चमोली जिल्ह्यात जमिनीखाली १३ किलोमीटर खोलीवर होता.

रात्रीच्या वेळी अचानक घरे आणि बहुमजली इमारती हादरल्यामुळे नागरिक प्रचंड दहशतीखाली आले. दिल्ली, नोएडा, गाझियाबाद, गुरुग्राम, फरिदाबाद या शहरांसह उत्तराखंड, हिमाचल प्रदेश, पंजाब, हरियाणा आणि पश्चिम उत्तर प्रदेशातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये भूकंपाचे धक्के स्पष्टपणे जाणवले. सुदैवाने, प्राथमिक अहवालानुसार या घटनेत कुठलीही जीवितहानी अथवा मोठ्या मालमत्तेचे नुकसान झाल्याचे वृत्त नाही, ज्यामुळे प्रशासनाने सुटकेचा निःश्वास सोडला आहे.

 
रात्री १०:२३ वाजता धरणी हादरली; घरांतून बाहेर पळाले नागरिक

६ ऑक्टोबर रोजी रात्री १०:२३ च्या सुमारास नागरिक आपापल्या घरात विश्रांती घेत असताना किंवा कामात व्यस्त असताना अचानक पंखे, भांडी, दरवाजे आणि खिडक्या थरथरु लागल्या. सुमारे १० ते १५ सेकंद भूकंपाचे कंपन जाणवले. उच्च मजल्यावर राहणाऱ्या लोकांना हे धक्के अधिक तीव्रतेने जाणवले. अचानक झालेल्या या घटनेमुळे प्रचंड घबराट पसरली आणि लोक लिफ्टचा वापर न करता पायऱ्यांनी धावत इमारतींखालील मोकळ्या जागेत आणि रस्त्यांवर जमा झाले. दिल्ली आणि नोएडातील विविध गृहनिर्माण संस्थांमध्ये (हाऊसिंग सोसायट्यांमध्ये) नागरिक रात्री उशिरापर्यंत रस्त्यावर उभे असल्याचे दृश्य पाहायला मिळाले.

 
चमोलीत केंद्रबिंदू; हिमालयीन पट्ट्यात भूगर्भीय हालचाली

राष्ट्रीय भूकंपशास्त्र केंद्राने (NCS) प्रसिद्ध केलेल्या माहितीनुसार, भूकंपाचा केंद्रबिंदू उत्तराखंडच्या चमोली भागात अक्षांश ३०.५५ उत्तर आणि रेखांश ७९.३२ पूर्व येथे जमिनीखाली १३ किलोमीटर खोलीवर केंद्रित होता. हिमालयीन रांगांमध्ये वसलेला हा भाग अत्यंत संवेदनशील (Seismic Zone V) मानला जातो. भारतीय टेक्टॉनिक प्लेट ही युरेशियन प्लेटवर सातत्याने दाब निर्माण करत असल्याने या भूगर्भीय हालचाली घडतात आणि परिणामी अशा तीव्रतेचे भूकंप निर्माण होतात, असे भूगर्भशास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे.

 
विविध राज्यांवर झालेला प्रभाव

या भूकंपाची तीव्रता केवळ चमोली किंवा उत्तराखंडपुरती मर्यादित न राहता शेजारच्या अनेक राज्यांमध्ये पसरली.
उत्तराखंड व हिमाचल प्रदेश: केंद्रबिंदूजवळ असल्याने चमोली, रुद्रप्रयाग, उत्तरकाशी, डेहराडून, आणि हिमाचलमधील सिमला व कुल्लू भागात तीव्र हादरे बसले.
दिल्ली-एनसीआर: दिल्ली शहर, नोएडा, ग्रेटर नोएडा, गुरुग्राम आणि फरिदाबाद येथील उंच इमारतींमध्ये मोठे हादरे जाणवले.
पंजाब, हरियाणा व उत्तर प्रदेश: चंडीगड, अंबाला, मेरठ, सहारनपूर, मुझफ्फरनगर आणि बिजनौर या जिल्ह्यांमध्येही नागरिकांना भूकंपाची जाणीव झाली.

 
प्रशासनाचा तातडीने आढावा; नुकसान नाही

भूकंपाचा धक्का बसताच राष्ट्रीय आपत्ती निवारण दल (NDRF), राज्य आपत्ती निवारण दल (SDRF) आणि स्थानिक पोलीस-प्रशासन यंत्रणा सतर्क झाल्या. उत्तराखंड आणि उत्तर प्रदेशच्या स्थानिक प्रशासनाने विविध जिल्ह्यांतील परिस्थितीचा तातडीने आढावा घेतला. सुदैवाने, कुठेही घर कोसळल्याची वा जीवितहानी झाल्याची नोंद झाली नाही.

उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री आणि स्थानिक आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने नागरिकांना शांतता राखण्याचे आणि कोणत्याही अफवांवर विश्वास न ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच, मुख्य धक्का बसल्यानंतर सौम्य धक्के (Aftershocks) येण्याची शक्यता नाकारता येत नसल्याने नागरिकांना सतर्क राहण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

सुरक्षेच्या दृष्टीने प्रशासनाकडून मार्गदर्शक सूचना

आपत्ती व्यवस्थापन विभागाकडून अशा स्थितीत नागरिकांनी खालील दक्षता घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे:
१. भूकंपाचे धक्के जाणवल्यास तत्काळ मोकळ्या मैदानात जावे.
२. लिफ्टचा वापर न करता सुरक्षितपणे पायऱ्यांवरून खाली उतरावे.
३. घरात असल्यास मजबूत टूल किंवा टेबलाखाली आश्रय घ्यावा.
४. विजेचे खांब, झाडे आणि जुन्या इमारतींपासून दूर उभे राहावे.
५. कोणत्याही अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत माहितीवरच भर द्यावा.

• Labels: Earthquake, Delhi NCR News, Uttarakhand, Chamoli, North India News, NCS, Breaking News

• Search Description: A 4.9 magnitude earthquake struck North India including Delhi-NCR with epicenter in Chamoli, Uttarakhand on October 6, 2026.

• Hashtags: #Earthquake #DelhiNCR #Chamoli #NorthIndia #BreakingNews #NCS #NorthIndiaEarthquake