आरोग्य लेख (Health Tips) :मान्सूनमध्ये अचानक उद्भवणारे 'तोंड येणे आणि जिभेवरील व्रण' (Mouth Ulcers & Canker Sores): कारणे आणि ५ सोपे उपाय!

• 

• नागपूर, ४ सप्टेंबर २०२६ - पावसाळ्याच्या दिवसांत हवेतील आद्रतेमुळे पचनसंस्था मंदावणे, अतिमसालेदार किंवा तळलेले अन्न खाणे, आणि शरीरात पाण्याचे प्रमाण कमी झाल्यामुळे पोटातील उष्णता अचानक वाढते. या पचनसंस्थेतील बिघाडामुळे तसेच व्हिटॅमिन बी-१२ (Vitamin B12) आणि झिंकच्या कमतरतेमुळे गालाच्या आतील बाजूस, ओठांवर किंवा जिभेवर बारीक, पांढरट किंवा पिवळसर रंगाचे अत्यंत वेदनादायी फोड येतात. या समस्येला सामान्य भाषेत 'तोंड येणे' किंवा वैद्यकीय भाषेत 'माउथ अल्सर' (Aphthous Ulcers / Stomatitis) म्हटले जाते.

  तोंड आल्यानंतर तिखट, गरम किंवा साधे मीठ लागल्यासही तोंडात असह्य आग होते, बोलताना त्रास होतो आणि जेवणे अशक्य होऊन बसते.

  तोंड येण्याची मुख्य लक्षणे: १. जिभेवर, ओठांच्या आत किंवा हिरड्यांवर लहान गोल पांढरे किंवा लाल रंगाचे व्रण तयार होणे. २. अन्न चावताना, गिळताना किंवा पाणी पिताना तीव्र आग आणि टोचल्यासारख्या वेदना होणे. ३. तोंडात लाळ जास्त सुटणे आणि लाळ गिळताना त्रास होणे. ४. पोटात जडपणा, बद्धकोष्ठता आणि डोकेदुखी जाणवणे.

  तोंड येण्यावर मात करण्यासाठी ५ आयुर्वेदिक व सोपे घरगुती नियम: १. शुद्ध मध किंवा गाईचे तूप लावणे: दिवसातून ३ ते ४ वेळा व्रणावर थोडे शुद्ध मध किंवा साजूक तूप लावावे. मधातील अँटीबॅक्टेरियल आणि अँटी-इन्फ्लेमेटरी गुणधर्म जखम वेगाने भरून काढतात आणि जळजळ शांत करतात. २. ज्येष्ठमधाच्या पाण्याचे गुळणे: १ चमचा ज्येष्ठमध पावडर १ ग्लास कोमट पाण्यात उकळून ते पाणी कोमट झाल्यावर गुळण्या कराव्यात. ज्येष्ठमध नैसर्गिक शीतलक (Coolant) असून तोंडातील दाह कमी करतो. ३. चमेलीची किंवा पेरूची कोवळी पाने चावणे: चमेलीची किंवा पेरूची ३-४ कोवळी पाने स्वच्छ धुवून तोंडात हळूहळू चावून त्याचा रस व्रणावर राहू द्यावा. यामुळे लाळ शुद्ध होते आणि व्रण त्वरित सुकून जातात. ४. पोट साफ ठेवा (उष्णता कमी करा): तोंड येण्याचे मूळ पोटात असते. त्यामुळे भरपूर पाणी प्यावे, ताजे ताक किंवा नारळ पाण्याचे सेवन करावे आणि बद्धकोष्ठता टाळावी. ५. अति-तिखट, गरम व आंबट अन्न टाळा: तोंड आलेले असताना गरम चहा, कॉफी, लोणचे, तिखट मसाले आणि तळलेले पदार्थ खाणे पूर्णपणे बंद करावे.

• • Labels: Health Tips, Mouth Ulcers Treatment, Canker Sores Relief, Tongue Blisters, Marathi Health, Ayurvedic Mouth Care

  • Search Description: Comprehensive Marathi health guide on treating mouth ulcers, canker sores, and tongue blisters using pure honey, licorice (Mulethi), and Ayurvedic remedies.

  • Hashtags: #HealthTips #MouthUlcers #CankerSores #OralHealth #MonsoonHealth #MarathiHealth #AyurvedicRemedies