वंचित आदिवासी समाजासाठी शिक्षण व कौशल्याचे अत्याधुनिक केंद्र मोशीत उभारणार; आमदार शंकर जगताप यांची माहिती

पिंपरी: महाराष्ट्रातील वंचित आदिवासी, भटके-विमुक्त आणि मागास समाजातील मुला-मुलींसाठी शिक्षण, संस्कार, कौशल्यविकास आणि स्वावलंबनाचे नवे सर्वांगीण विकास केंद्र लवकरच खुले होणार आहे. पुणे जिल्ह्यातील मोशी येथे हे अत्याधुनिक विकास केंद्र उभारण्याचा मार्ग राज्य सरकारच्या एका ऐतिहासिक निर्णयामुळे मोकळा झाला आहे, अशी माहिती चिंचवड विधानसभा मतदारसंघाचे आमदार शंकर जगताप यांनी दिली. या निर्णयामुळे मागास व सामाजिकदृष्ट्या वंचित घटकांतील विद्यार्थ्यांना सुरक्षित, संस्कारक्षम आणि आधुनिक शैक्षणिक वातावरण उपलब्ध होणार असून सामाजिक समरसतेला नवीन दिशा मिळणार आहे.

मंत्रिमंडळ बैठकीत १५ हेक्टर शासकीय जमिनीचा निर्णय

राज्य सरकारने मोशी येथील १५ हेक्टर, म्हणजेच सुमारे ३७ एकर शासकीय जमीन क्रांतिवीर चापेकर समिती संचालित क्रांतितीर्थ चापेकर बंधू राष्ट्रीय संग्रहालय आणि पुनरुत्थान समरसता गुरुकुलम अनुदानित आदिवासी आश्रमशाळेला देण्याचा निर्णय घेतला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली पार पडलेल्या मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत या महत्त्वपूर्ण प्रस्तावाला मंजुरी देण्यात आली. त्यानुसार महसूलमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांच्या महसूल विभागाकडून ३१ ऑगस्ट २०२६ रोजी अधिकृत शासन ज्ञापन (GR) जारी करण्यात आले आहे.

पुणे जिल्ह्यातील मौजे मोशी (तालुका हवेली) येथील गट क्रमांक ३२७ (जुना सर्व्हे क्रमांक ३२५) मधील १५ हेक्टर जमीन संबंधित संस्थेला देण्यात येणार आहे. संस्था ही जमीन 'भोगवटादार वर्ग-२' म्हणून धारण करणार असून, या जागेचा संपूर्ण वापर मागास व वंचित आदिवासी समाजाच्या सर्वांगीण विकासासाठीच्या प्रकल्पांसाठी केला जाणार आहे.

पारंपरिक ज्ञान आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा मेळ

या निर्णयामुळे महाराष्ट्रातील वंचित आदिवासी तसेच भटक्या-विमुक्त समाजातील विद्यार्थ्यांसाठी सुरक्षित आणि संस्कारक्षम वातावरणात दर्जेदार शिक्षण घेण्याची व्यापक संधी निर्माण होणार आहे. औपचारिक शिक्षणासोबतच पारंपरिक ज्ञान, कला आणि कौशल्यांचे संवर्धन करून त्यांना आधुनिक शिक्षण व तंत्रज्ञानाची जोड देण्याचा अभिनव प्रयोग या केंद्रातून केला जाईल. क्रांतिवीर चापेकर समिती, क्रांतितीर्थ चापेकर बंधू राष्ट्रीय संग्रहालय आणि पुनरुत्थान समरसता गुरुकुलम यांच्या सहकार्याने या प्रस्तावित जागेवर शिक्षण, निवासी प्रशिक्षण, संस्कार, संशोधन, पारंपरिक ज्ञान, आधुनिक कौशल्ये आणि सामाजिक विकास यांची सांगड घालणारे सर्वसमावेशक केंद्र विकसित करण्यात येणार आहे.

या केंद्राच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास, स्वाभिमान आणि स्वावलंबन निर्माण करण्यासाठी विविध शैक्षणिक व कौशल्याधारित उपक्रम राबविणे शक्य होणार आहे. आदिवासी आणि भटक्या-विमुक्त समाजातील विद्यार्थ्यांच्या अंगभूत गुणांना प्रोत्साहन देऊन त्यांना विकासाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्याच्या महाराष्ट्र सरकारच्या प्रयत्नांना या प्रकल्पामुळे मोठे बळ मिळणार आहे. समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत विकासाची संधी पोहोचवून सामाजिक पुनरुत्थान घडविण्याच्या दृष्टीने हे महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरणार आहे.

तीन तपांच्या समाजसाधनेचा गौरव

मोशीतील १५ हेक्टर जागा उपलब्ध करून देण्याचा निर्णय म्हणजे पद्मश्री गिरीश प्रभुणे यांच्या तीन तपांच्या (३६ वर्षे) अखंड समाजसाधनेचा गौरव आहे. त्यांच्या कार्याचा विस्तार करून महाराष्ट्रातील अधिकाधिक वंचित विद्यार्थ्यांपर्यंत शिक्षण आणि स्वावलंबनाच्या संधी पोहोचविण्यासाठी सरकारने या निर्णयातून भक्कम पाठबळ दिले आहे, असे आमदार शंकर जगताप यांनी नमूद केले.

पद्मश्री गिरीश प्रभुणे यांनी आदिवासी, भटके-विमुक्त आणि वंचित समाजाच्या पुनरुत्थानासाठी तीन तपे अखंड समाजसाधना केली आहे. या समाजातील मुलांना शिक्षणाच्या मुख्य प्रवाहात आणतानाच त्यांच्या पारंपरिक ज्ञानाचे, कला-कौशल्यांचे आणि सांस्कृतिक मूल्यांचे संवर्धन करण्याचा अभिनव शैक्षणिक प्रयोग त्यांनी उभा केला. गुरुकुलमच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांच्या अंगभूत कला आणि पारंपरिक कौशल्यांना आधुनिक शिक्षणाची जोड दिली जाते. सामाजिक समरसता, संस्कार आणि स्वावलंबन यांवर आधारित या शिक्षणपद्धतीत विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण व्यक्तिमत्त्व विकासावर भर दिला जातो.

लोकप्रतिनिधी व संस्थापकांची प्रतिक्रिया

प्रकल्पाबद्दल बोलताना आमदार शंकर जगताप म्हणाले, "मोशीतील १५ हेक्टर जमीन पुनरुत्थान समरसता गुरुकुलमला देण्याचा निर्णय हा महाराष्ट्राच्या सामाजिक विकासातील ऐतिहासिक टप्पा आहे. पद्मश्री गिरीश प्रभुणे यांनी वंचित आदिवासी आणि भटक्या-विमुक्त समाजातील मुलांच्या विकासासाठी केलेल्या तीन तपांच्या अखंड समाजसाधनेला राज्य सरकारने या निर्णयातून भक्कम बळ दिले आहे. सरकारची विकासाची भूमिका केवळ पायाभूत सुविधा निर्माण करण्यापुरती मर्यादित नसून समाजातील शेवटच्या घटकाला शिक्षण, संस्कार, कौशल्य आणि स्वावलंबनाची संधी देऊन सामाजिक पुनरुत्थान घडविणे हीच आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या 'सबका साथ, सबका विकास, सबका विश्वास आणि सबका प्रयास' या संकल्पनेला पुढे नेत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि महसूलमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी घेतलेल्या या दूरदृष्टीपूर्ण निर्णयामुळे महाराष्ट्राला सामाजिक समरसतेच्या क्षेत्रात नवी दिशा मिळेल."

तर पुनरुत्थान समरसता गुरुकुलमचे संस्थापक पद्मश्री गिरीश प्रभुणे यांनी भावना व्यक्त करताना सांगितले, "आदिवासी, वंचित आणि भटक्या-विमुक्त समाजातील मुलांच्या शिक्षणासोबतच त्यांच्यातील पारंपरिक ज्ञान, कला आणि कौशल्यांचे जतन झाले पाहिजे, या ध्येयातून माझी समाजसाधना सुरू आहे. गेली तीन तपे अनेक सहकारी, कार्यकर्ते आणि संवेदनशील नागरिकांच्या सहकार्याने ही वाटचाल अखंडपणे सुरू आहे. मोशीतील १५ हेक्टर जागा उपलब्ध झाल्यामुळे या कार्याचा विस्तार करण्याची मोठी संधी निर्माण झाली आहे. येथे शिक्षण, संस्कार, कौशल्य, संशोधन आणि स्वावलंबन यांची सांगड घालणारे सर्वांगीण विकास केंद्र उभारण्याचा आमचा संकल्प आहे. महाराष्ट्र सरकारच्या या निर्णयाबद्दल मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि महसूलमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांचे मनःपूर्वक आभार."

• Labels: Shankar Jagtap, Girish Prabhune, Moshi Skill Center, Devendra Fadnavis, Maharashtra Government, Tribal Education, Samarasata Gurukulam, Pimpri Chinchwad News

• Search Description: Maharashtra state government allocates 15 hectares of land in Moshi, Pimpri Chinchwad to Punrutthan Samarasata Gurukulam for establishing a modern skill development center for tribal and underprivileged students.

• Hashtags: #PimpriChinchwad #Moshi #SkillDevelopment #TribalEducation #GirishPrabhune #ShankarJagtap #DevendraFadnavis #MaharashtraGovernment #SamarasataGurukulam