चित्रपट रसग्रहण व कथा (Movie Review & Narrative) : राजकीय कारस्थाने आणि सामान्य माणसाच्या संघर्षाची अमर कहाणी : 'सिंहासन' (१९७९)

 

मुंबई, १४ ऑगस्ट २०२६ - मराठी चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासात जेव्हा जेव्हा राजकीय वास्तव, सत्ताकारण आणि पत्रकारितेच्या रोखठोक भूमिकेचा उल्लेख होतो, तेव्हा १९७९ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या 'सिंहासन' (Sinhasan) या चित्रपटाचे नाव अग्रक्रमाने घेतले जाते. डॉ. जब्बार पटेल यांच्या दिग्दर्शनाखाली आणि प्रसिद्ध पत्रकार-लेखक अरुण साधू यांच्या 'सिंहासन' व 'मुंबई दिनांक' या कादंबऱ्यांवर आधारित हा चित्रपट मराठी सिनेमातील राजकीय नाट्याचा मापदंड मानला जातो.

• १. चित्रपटाचे कथानक (Narrative & Storyline)

  चित्रपटाची कथा महाराष्ट्रातील तत्कालीन राजकीय सत्तासंघर्ष, मंत्रिमंडळातील कारस्थाने आणि आमदार-मंत्र्यांच्या जुगलबंदीभोवती फिरते. राज्याचे मुख्यमंत्री (अरुण सरनाईक) आणि त्यांच्याविरुद्ध बंड करू पाहणारे अर्थमंत्री (डॉ. श्रीराम लागू) यांच्यातील अंतर्गत राजकीय युद्धाची पार्श्वभूमी चित्रपटाला आहे.

  या संपूर्ण राजकीय नाट्याचा साक्षीदार असतो 'दिगू टिपणीस' (निळू फुले) हा एक निर्भीड आणि अनुभवी वृत्तपत्र पत्रकार. दिगू टिपणीस मंत्र्यांचे बंगले, गिरणी कामगारांचे संप, झोपडपट्ट्यांमधील गरिबी आणि दारूचे अड्डे अशा सर्व स्तरांवर फिरून सत्तेच्या काळ्या बाजाराची माहिती गोळा करतो. राजकारणी स्वतःच्या खुर्चीसाठी (सिंहासन) सामान्य माणसाचा, कामगारांचा कसा बळी देतात, याचे अत्यंत विदारक सत्य चित्रपटात दाखवले आहे. शेवटी हे सर्व राजकारण पाहून पत्रकार दिगू टिपणीसचा मानसिक तोल कसा ढळतो, हा प्रसंग काळजाला भिडणारा आहे.

  २. कलाकारांचा अद्भूत अभिनय (Star Cast & Performances)

  • निळू फुले (दिगू टिपणीस): पत्रकाराच्या भूमिकेत निळू फुलेंनी आपल्या संवादातील धार आणि निरीक्षणाने अतिशय जिवंत अभिनय केला.

  • डॉ. श्रीराम लागू आणि अरुण सरनाईक: मुख्यमंत्र्यांच्या आणि प्रतिस्पर्धी अर्थमंत्र्यांच्या भूमिकेत दोघांनी राजकारणातील चतुरपणा आणि गांभीर्य उत्तम प्रकारे सादर केले.

  • सहकलाकार: अमोल पालेकर, नाना पाटेकर, स्मिता पाटील आणि रीमा लागू यांनी लहान पण अत्यंत प्रभावी भूमिका साकारल्या.

  ३. चित्रपटाचे सार (Conclusion)

  'सिंहासन' हा चित्रपट आपल्याला शिकवतो की लोकशाहीत सत्तेच्या लालसेपोटी जेव्हा नैतिकतेचा बळी दिला जातो, तेव्हा सामान्य माणसाचे जीवन कसे होरपळते!

• • Labels: Movie Review, Sinhasan 1979, Dr Shriram Lagoo, Nilu Phule, Jabbar Patel, Marathi Classics

  • Search Description: Comprehensive Marathi review of the 1979 iconic political Marathi film 'Sinhasan'. Narrative, music, cast performance, and IMDb fact-check link.

  • Hashtags: #Sinhasan1979 #DrShriramLagoo #NiluPhule #JabbarPatel #MarathiClassics #MovieReviewMarathi