पुणे शहरातील उद्यानांचा कायापालट: महर्षीनगरातील कै. विठाबाई पुजारी उद्यानाच्या सर्वांगीण विकासासाठी महापालिकेचे मोठे पाऊल

पुणे (विशेष बातमीदार): पुणे शहरातील उद्यानांचा सर्वांगीण विकास करणे आणि नागरिकांना जागतिक दर्जाच्या मूलभूत सुविधा उपलब्ध करून देणे या उद्देशाने पुणे महानगरपालिकेने महत्त्वपूर्ण पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे. अतिरिक्त महापालिका आयुक्त (विशेष) ओमप्रकाश दिवटे यांनी महर्षीनगर येथील कै. विठाबाई पुजारी उद्यानाला प्रत्यक्ष भेट देऊन पाहणी केली. या पाहणीदरम्यान उद्यानाची सुरक्षितता, पायाभूत सुविधा, तलावाची स्वच्छता आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर यांसंदर्भात सविस्तर आढावा घेण्यात आला.

पुणे हे 'हरीत शहर' म्हणून ओळखले जाते आणि शहरातील उद्याने नागरिकांच्या आरोग्यासाठी आणि विरंगुळ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावतात. मात्र, वाढत्या शहरीकरणासोबत उद्यानांची देखभाल आणि सुरक्षा हे मोठे आव्हान प्रशासनासमोर उभे ठाकले आहे. हीच बाब लक्षात घेऊन महर्षीनगर भागातील कै. विठाबाई पुजारी उद्यानाचा पूर्ण कायापालट करण्यासाठी महानगरपालिकेने एका व्यापक योजनेची आखणी केली आहे. अतिरिक्त महापालिका आयुक्त ओमप्रकाश दिवटे यांनी उद्यानाच्या प्रत्यक्ष पाहणीदरम्यान संबंधित अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांना विविध कामांचे स्पष्ट निर्देश दिले.

सुरक्षा व्यवस्था मजबूत करण्यावर भर: कॉन्सर्टिना तार आणि सीसीटीव्ही यंत्रणा

उद्यानात येणाऱ्या नागरिक, महिला, मुले आणि ज्येष्ठांच्या सुरक्षेचा प्रश्न अत्यंत महत्त्वाचा आहे. अनेकदा उद्यानांमध्ये अनधिकृत व्यक्तींचा प्रवेश किंवा असमाजिक तत्वांचा वावर असण्याची शक्यता असते. हे अनधिकृत प्रवेश पूर्णपणे रोखण्यासाठी उद्यानाच्या संपूर्ण सीमा भिंतीवर कॉन्सर्टिना (तीक्ष्ण) तार बसविण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

तसेच, संपूर्ण उद्यान क्षेत्र २४ तास देखरेखीखाली राहण्यासाठी मोक्याच्या ठिकाणी उच्च क्षमतेचे सीसीटीव्ही (CCTV) कॅमेरे बसवले जाणार आहेत. याशिवाय, रात्रीच्या वेळी उद्यानात पुरेसा प्रकाश राहावा यासाठी विद्युत पोल बसवताना ते आवश्यकतेनुसार अधिक उंचीचे बसवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत, जेणेकरून उद्यानाचा कानाकोपरा उजळून निघेल आणि रात्रीच्या वेळी सुरक्षिततेचे वातावरण निर्माण होईल.

संरक्षक भिंतींचे स्ट्रक्चरल ऑडिट आणि नवीन बांधकाम

उद्यानाची सीमा भिंत अनेक ठिकाणी जुनी किंवा धोकादायक स्थितीत असू शकते. यामुळे भविष्यात कोणतीही दुर्घटना घडू नये यासाठी संपूर्ण सीमा भिंतीचे तातडीने 'स्ट्रक्चरल ऑडिट' (Structural Audit) करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. जर एखादा भाग धोकादायक असल्याचे तपासणीत आढळले, तर तो भाग पाडून त्या ठिकाणी अत्यंत मजबूत काँक्रीटची नवी भिंत उभारली जाईल.

उद्यानाच्या सुरक्षेसाठी तिथे तैनात असलेल्या रखवालदारांच्या (सुरक्षा रक्षक) निवासाची सोयही योग्य पद्धतीने विकसित केली जाणार आहे. रखवालदार उद्यानातच वास्तव्यास राहिल्याने २४ तास सुरक्षेची खात्री मिळणार आहे.

तलावातील गाळ काढणे आणि अत्याधुनिक स्वच्छतेच्या सुविधा

कै. विठाबाई पुजारी उद्यानात असलेल्या तलावाच्या सुशोभीकरणाकडेही विशेष लक्ष दिले जात आहे. तलावात साचलेला गाळ जलचरांसाठी आणि पर्यावरणासाठी हानिकारक ठरू शकतो. त्यामुळे येत्या उन्हाळी हंगामात अत्यंत नियोजनबद्ध पद्धतीने या तलावातील गाळ काढण्याचे काम पूर्ण केले जाईल.

नागरिकांच्या सुविधेसाठी उद्यानात अत्याधुनिक शौचालय व्यवस्था उभारली जाणार आहे. यामध्ये महिला, पुरुष आणि विशेषतः दिव्यांग नागरिकांसाठी स्वतंत्र, स्वच्छ आणि वापरण्यास सुलभ अशा शौचालयांची रचना केली जाईल. यामुळे उद्यानात येणाऱ्या नागरिकांची मोठी सोय होणार आहे.

वृक्षांवर QR Code: माहिती आणि तंत्रज्ञानाचा अनोखा संगम

या विकासकामांचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे उद्यानातील वनस्पती आणि वृक्षांची नागरिकांना शास्त्रीय माहिती मिळणे होय. उद्यानात शेकडो विविध प्रकारचे वृक्ष असतात, परंतु सामान्य नागरिकांना त्यांची नावे किंवा औषधी/पर्यावरणीय महत्त्व माहिती नसते.

यावर उपाय म्हणून, उद्यानातील प्रत्येक महत्त्वाच्या वृक्षावर माहिती फलक किंवा 'क्यूआर कोड' (QR Code) बसवण्यात येणार आहेत. नागरिक आपल्या स्मार्टफोनने हा क्यूआर कोड स्कॅन करून त्या वृक्षाची शास्त्रीय माहिती, त्याचे आयुर्मान, उपयोग आणि वैशिष्ट्ये जाणून घेऊ शकतील. यामुळे लहान मुलांमध्ये आणि वनस्पती प्रेमींमध्ये पर्यावरणाविषयी जागरुकता निर्माण होण्यास मदत होईल.

न्यायालयीन बाबी आणि प्रशासकीय समन्वय

उद्यानाशी संबंधित काही कायदेशीर किंवा जमिनीचे वाद असल्यास ते तातडीने निकाली काढण्यासाठी महापालिकेचा विधी विभाग, बांधकाम विभाग आणि मालमत्ता विभाग यांनी आपापसात समन्वय साधून आवश्यक ती कायदेशीर कार्यवाही करावी, असे निर्देश ओमप्रकाश दिवटे यांनी दिले.

या पाहणी प्रसंगी महापालिकेचे विविध पदाधिकारी आणि वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. यामध्ये सभासद प्रसन्नजीत वैरागे, सह महापालिका आयुक्त डॉ. अशोक घोरपडे, उद्यान अधीक्षक संतोषकुमार कांबळे, कार्यकारी अभियंता राहुल साळुंखे, कार्यकारी अभियंता आरती नाथी, उपअभियंता भाग्यश्री चौगुले आणि उपअभियंता अमित शेटे यांच्यासह उद्यान विभागातील इतर अधिकारी व कर्मचारी उपस्थित होते.

पुणे महानगरपालिकेच्या या उपक्रमामुळे महर्षीनगर परिसरातील नागरिकांना लवकरच एक सुरक्षित, सुशोभित, अत्याधुनिक आणि निसर्गरम्य उद्यान उपलब्ध होणार आहे. सर्व कामांची वेळबद्ध अंमलबजावणी करण्याचे स्पष्ट संकेत प्रशासनाने दिले आहेत.

• Labels: Pune Municipal Corporation, PMC Civic News, Vithabai Pujari Garden, Pune Urban Development, Pune News, Maharshi Nagar Garden

• Search Description: PMC inspecting and developing Vithabai Pujari Garden in Maharshi Nagar Pune. Key upgrades include security fencing, CCTV, QR codes for trees, and modern washrooms.

• Hashtags: #Pune #PMC #PuneNews #CivicDevelopment #UrbanGardens #PunePMC #GardensOfPune