आरोग्य लेख (Health Tips) : रात्री झोपेत पायाच्या पोटऱ्यांमध्ये गोळे येतात किंवा स्नायू दुखतात? स्नायूंच्या त्रासावर सोपे नियम
नागपूर, २९ ऑगस्ट २०२६ - पावसाळ्याच्या दिवसांत हवेतील थंड गारवा, रात्रीच्या वेळी तापमानात होणारी अचानक घट आणि दिवसा कमी पाणी पिल्यामुळे शरीरातील पाण्याचे आणि आवश्यक क्षारांचे (Electrolytes जसे पोटॅशियम, मॅग्नेशियम, कॅल्शियम) संतुलन बिघडते. परिणामी, रात्री झोपेत असताना किंवा चालताना पायांच्या पोटऱ्यांमध्ये (Calf Muscles), पायाच्या तळव्यांत किंवा पाठीच्या स्नायूंमध्ये अचानक तीव्र आकुंचन होते, ज्याला सामान्य भाषेत 'स्नायूंमध्ये गोळा येणे' किंवा 'मसल क्रॅम्प्स' (Muscle Cramps / Spasms) म्हटले जाते.
आयुर्वेदानुसार, वातावरणातील थंडपणामुळे शरीरातील 'वात दोष' वाढतो, ज्यामुळे स्नायूंमधील रक्ताभिसरण मंदावून ते आखडतात.
स्नायूंच्या क्रॅम्प्सची मुख्य लक्षणे: १. अचानक स्नायू कडक दगड झाल्यासारखे वाटणे आणि असह्य कळ मारणे. २. पायाच्या बोटांमध्ये किंवा पोटऱ्यांमध्ये तीव्र ताण येऊन पाय सरळ करता न येणे. ३. क्रॅम्प ओसरल्यानंतरही त्या भागात काही तास मंद ठसठस राहणे.
स्नायूंच्या क्रॅम्प्सवर मात करण्यासाठी ५ आयुर्वेदिक व सोपे घरगुती नियम: १. कोमट मोहरीच्या किंवा तिळाच्या तेलाने मालिश: मोहरीचे किंवा तिळाचे तेल कोमट करून त्यात लसणाची पाकळी आणि चिमूटभर ओवा टाकून उकळावे. या तेलाने झोपण्यापूर्वी पायांच्या पोटऱ्यांवर हलक्या हाताने खालून वरच्या दिशेने मालिश करावी. २. केळी आणि नारळ पाण्याचे सेवन: केळी आणि ताज्या नारळ पाण्यात भरपूर प्रमाणात 'पोटॅशियम' आणि 'इलेक्ट्रोलाइट्स' असतात, जे स्नायूंना शिथिल ठेवण्यास मदत करतात. रोज १ केळे खावे. ३. सेंधव मिठाच्या पाण्याचा शेक: बादलीत कोमट पाणी घेऊन त्यात २ चमचे खडे मीठ किंवा एप्सम सॉल्ट (Epsom Salt) टाकावे. यात १०-१५ मिनिटे पाय बुडवून बसावे. यामुळे स्नायूंमधील थकवा क्षणात नाहीसा होतो. ४. दिवसभरात पुरेसे पाणी प्या: गारव्यामुळे तहान लागत नसली तरीही दिवसातून किमान २.५ ते ३ लिटर पाणी नियमितपणे प्यावे. ५. झोपण्यापूर्वी हलके स्ट्रेचिंग: रात्री झोपण्यापूर्वी पायांचे हलके स्ट्रेचिंग व्यायाम करावेत, ज्यामुळे रात्री झोपेत स्नायू आखडत नाहीत.
स्नायूंच्या क्रॅम्प्सची मुख्य लक्षणे: १. अचानक स्नायू कडक दगड झाल्यासारखे वाटणे आणि असह्य कळ मारणे. २. पायाच्या बोटांमध्ये किंवा पोटऱ्यांमध्ये तीव्र ताण येऊन पाय सरळ करता न येणे. ३. क्रॅम्प ओसरल्यानंतरही त्या भागात काही तास मंद ठसठस राहणे.
स्नायूंच्या क्रॅम्प्सवर मात करण्यासाठी ५ आयुर्वेदिक व सोपे घरगुती नियम: १. कोमट मोहरीच्या किंवा तिळाच्या तेलाने मालिश: मोहरीचे किंवा तिळाचे तेल कोमट करून त्यात लसणाची पाकळी आणि चिमूटभर ओवा टाकून उकळावे. या तेलाने झोपण्यापूर्वी पायांच्या पोटऱ्यांवर हलक्या हाताने खालून वरच्या दिशेने मालिश करावी. २. केळी आणि नारळ पाण्याचे सेवन: केळी आणि ताज्या नारळ पाण्यात भरपूर प्रमाणात 'पोटॅशियम' आणि 'इलेक्ट्रोलाइट्स' असतात, जे स्नायूंना शिथिल ठेवण्यास मदत करतात. रोज १ केळे खावे. ३. सेंधव मिठाच्या पाण्याचा शेक: बादलीत कोमट पाणी घेऊन त्यात २ चमचे खडे मीठ किंवा एप्सम सॉल्ट (Epsom Salt) टाकावे. यात १०-१५ मिनिटे पाय बुडवून बसावे. यामुळे स्नायूंमधील थकवा क्षणात नाहीसा होतो. ४. दिवसभरात पुरेसे पाणी प्या: गारव्यामुळे तहान लागत नसली तरीही दिवसातून किमान २.५ ते ३ लिटर पाणी नियमितपणे प्यावे. ५. झोपण्यापूर्वी हलके स्ट्रेचिंग: रात्री झोपण्यापूर्वी पायांचे हलके स्ट्रेचिंग व्यायाम करावेत, ज्यामुळे रात्री झोपेत स्नायू आखडत नाहीत.
Labels: Health Tips, Muscle Cramps Relief, Leg Spasms Monsoon, Marathi Health, Electrolyte Balance, Ayurveda
Search Description: Comprehensive Marathi health guide on preventing muscle cramps, calf spasms, and muscle stiffness during monsoon using simple Ayurvedic remedies and nutrition.
Hashtags: #HealthTips #MuscleCramps #LegSpasms #MonsoonHealth #MarathiHealth #AyurvedicRemedies #FitnessCare
आरोग्य लेख (Health Tips) : रात्री झोपेत पायाच्या पोटऱ्यांमध्ये गोळे येतात किंवा स्नायू दुखतात? स्नायूंच्या त्रासावर सोपे नियम
Reviewed by ANN news network
on
८/२८/२०२६ ०९:१२:०० PM
Rating:
Reviewed by ANN news network
on
८/२८/२०२६ ०९:१२:०० PM
Rating:
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: