आरोग्य लेख (Health Tips) : पावसाळ्यात थैमान घालणारा 'कावीळ' (Jaundice/Hepatitis A): कारणे, लक्षणे आणि बचावाचे ५ सोपे नियम

• 
  
   नागपूर, १० ऑगस्ट २०२६ - पावसाळ्याच्या दिवसांत नळाचे पाणी दूषित होणे आणि बाहेरील उघड्यावरील अन्नपदार्थांवर माश्या बसणे यांमुळे यकृताचे (Liver) आजार वेगाने पसरतात. मान्सूनमध्ये प्रामुख्याने हेपॅटायटिस ए (Hepatitis A) आणि हेपॅटायटिस इ (Hepatitis E) या विषाणूंमुळे होणारा 'कावीळ' (Jaundice) हा आजार घरोघरी दिसून येतो. दूषित पाणी किंवा अस्वच्छ अन्न पोटात गेल्यावर हा विषाणू यकृतावर हल्ला करतो, ज्यामुळे रक्तात 'बिलिरुबीन' (Bilirubin) चे प्रमाण वाढते आणि त्वचा व डोळे पिवळे दिसू लागतात.

• कावीळीची मुख्य लक्षणे: १. डोळ्यांचा पांढरा भाग आणि नखे पिवळसर होणे. २. लघवीचा रंग गडद पिवळा किंवा चहाच्या रंगासारखा होणे. ३. भूक पूर्णपणे मरणे, मळमळणे आणि सतत उलट्या होणे. ४. पोटाच्या उजव्या बाजूला वरच्या भागात वेदना होणे आणि प्रचंड अशक्तपणा जाणवणे.

  कावीळीपासून बचावाचे ५ सुवर्ण नियम: १. नेहमी उकळलेले पाणी प्या: पावसाळ्यात पाणी नेहमी किमान १० ते १५ मिनिटे उकळून, कोमट करूनच प्यावे. बाहेर पडताना घरची पाण्याची बाटली सोबत ठेवावी. २. उघड्यावरील अन्नपदार्थ पूर्णपणे टाळा: रस्त्यावरील पाणीपुरी, चाट, कापलेली फळे आणि उघड्यावरील ज्यूस पिणे पूर्णपणे टाळा. ३. तळलेले आणि मसालेदार अन्न बंद करा: कावीळची लक्षणे दिसताच तेलकट, तळलेले, आणि मसालेदार पदार्थ पूर्णपणे बंद करून मऊ शिजवलेला भात, मुगाची डाळ आणि उकडलेल्या भाज्या खाव्यात. ४. हात स्वच्छ धुणे: जेवण्यापूर्वी आणि शौचालयाचा वापर केल्यानंतर साबणाने २० सेकंद हात स्वच्छ धुतले पाहिजेत. ५. विश्रांती आणि वैद्यकीय सल्ला: कावीळ झालेल्या रुग्णाला पूर्ण शारीरिक विश्रांतीची गरज असते. स्वतःच्या मर्जीने कोणत्याही जडीबुटीच्या औषधांवर अवलंबून न राहता तातडीने रक्ताची तपासणी (LVT Test) करून डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

• 
  

  • Labels: Health Tips, Jaundice Prevention, Hepatitis A, Monsoon Health, Marathi Health

  • Search Description: Comprehensive Marathi health guide on preventing Jaundice, managing liver health, and dietary precautions during the monsoon.

  • Hashtags: #HealthTips #Jaundice #HepatitisA #MonsoonHealth #MarathiHealth #LiverCare