पुण्याच्या ईशा पारखी यांची आंतरराष्ट्रीय भरारी; जर्मनीतील प्रतिष्ठित ‘आर्टहाउस सिनेमा ट्रेनिंग’साठी निवड

पुणे (१३ ऑगस्ट २०२६): पुण्याच्या सांस्कृतिक व शैक्षणिक भूमीतून घडलेल्या तरुण कौशल्यांनी पुन्हा एकदा आंतरराष्ट्रीय पटलावर आपल्या नावाचा ठसा उमटवला आहे. मूळच्या पुण्याच्या असलेल्या आणि सध्या अमेरिकेत चित्रपट प्रदर्शन व मार्केटिंग क्षेत्रात यशस्वीपणे कार्यरत असलेल्या ईशा पारखी यांची जर्मनीतील बर्लिन येथे आयोजित २३ व्या ‘आर्टहाउस सिनेमा ट्रेनिंग’साठी (Arthouse Cinema Training) अधिकृत निवड झाली आहे. आर्ट-हाउस (Arthouse) आणि स्वतंत्र चित्रपटगृहांना (Independent Cinemas) जागतिक पातळीवर प्रोत्साहन व पाठबळ देणाऱ्या ‘सीआयसीएई’ (CICAE - International Confederation of Art House Cinemas) या प्रतिष्ठित आंतरराष्ट्रीय संस्थेतर्फे या विशेष उच्चस्तरीय प्रशिक्षणाचे आयोजन करण्यात आले आहे.

चित्रपटांविषयीची लहानपणापासूनची ओढ, सातत्यपूर्ण अभ्यास आणि कल्पक संकल्पनांच्या जोरावर ईशा पारखी यांनी आंतरराष्ट्रीय चित्रपटसृष्टीत आणि स्वतंत्र सिनेमा चळवळीत अत्यंत कमी वयात स्वतःचे एक वेगळे स्थान निर्माण केले आहे.

पुण्यात रुजलेली आवड अन् अमेरिकेत लिबरल आर्ट्सचे शिक्षण

ईशा पारखी यांचे प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षण सांस्कृतिक राजधानी असलेल्या पुणे शहरातच झाले. पुण्यात शालेय व महाविद्यालयीन शिक्षण घेत असतानाच त्यांच्या मनात चित्रपटांविषयीची आवड अधिक दृढ झाली. केवळ चित्रपट पाहणे नव्हे, तर चित्रपटांची मांडणी, सिनेमाचा प्रेक्षकांवर होणारा सामाजिक प्रभाव आणि चित्रपटगृहांचे संस्कृतीतील स्थान या विषयांवर त्या सखोल विचार करत असत.

चित्रपटांविषयीच्या या आवडीचे व्यावसायिक करिअरमध्ये रूपांतर करण्याच्या ध्येयाने त्यांनी अमेरिकेत उच्च शिक्षणासाठी प्रयाण केले. अमेरिकेत त्यांना 'लिबरल आर्ट्स' (Liberal Arts) शाखेत शिक्षण घेण्याची संधी मिळाली. तेथे त्यांनी मार्केटिंग (Marketing), समाजशास्त्र (Sociology) आणि चित्रपट (Film Studies) या तीन एकमेकांशी जोडलेल्या क्षेत्रांचा एकत्रित अभ्यास केला. या त्रयीच्या अभ्यासाने त्यांच्या दृष्टिकोनाला अधिक समृद्ध आणि व्यापक बनवले.

न्यूयॉर्कमधील 'जेकब बर्न्स फिल्म सेंटर'मध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान

उच्च शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर ईशा पारखी सध्या अमेरिकेतील अत्यंत नामांकित अशा न्यूयॉर्कस्थित ‘जेकब बर्न्स फिल्म सेंटर’ (Jacob Burns Film Center) मध्ये 'चित्रपट प्रदर्शन' (Film Exhibition) आणि 'मार्केटिंग' विभागाच्या प्रमुख जबाबदाऱ्या सांभाळत आहेत. जेकब बर्न्स फिल्म सेंटर ही स्वतंत्र आणि कलात्मक चित्रपट दाखवणारी अमेरिकेतील एक मोठी व प्रतिष्ठित संस्था मानली जाते.

ईशा या संस्थेत दरवर्षी तब्बल ४०० हून अधिक स्वतंत्र, प्रादेशिक आणि आंतरराष्ट्रीय चित्रपटांच्या प्रदर्शनाशी संबंधित धोरणात्मक व विपणनविषयक काम पाहतात. त्यांच्या कामाचा मुख्य भर खालील मुद्द्यांवर असतो:

• प्रेक्षकांचा सहभाग (Audience Engagement): विविध पार्श्वभूमी असलेल्या प्रेक्षकांना चित्रपटगृहांकडे आकर्षित करणे.

• नवे प्रेक्षक जोडणे (New Audience Outreach): डिजिटल माध्यमांचा आणि नाविन्यपूर्ण संकल्पनांचा वापर करून तरुण पिढीला स्वतंत्र व आर्ट-हाउस सिनेमांकडे वळवणे.

• चित्रपट अन् समाज जोडणे: चित्रपटगृहे ही केवळ मनोरंजनाचे केंद्र नसून ती सामाजिक संवादाची व संस्कृतीच्या देवाणघेवाणीची ठिकाणे कशी बनू शकतात, यावर काम करणे.

आंतरराष्ट्रीय शिष्यवृत्ती आणि नामांकित परिषदांमध्ये सहभाग

ईशा पारखी यांच्या चित्रपट क्षेत्रातील कल्पक व प्रभावी कामगिरीमुळे त्यांना अमेरिकेतील आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील अनेक प्रमुख चित्रपट महोत्सव तसेच व्यावसायिक उपक्रमांमध्ये निमंत्रित करण्यात आले आहे.

त्यांच्या उल्लेखनीय कामगिरीचा आलेख खालीलप्रमाणे आहे:

• सनडान्स फिल्म फेस्टिव्हल शिष्यवृत्ती (२०२५): २०२५ मध्ये जागतिक कीर्तीच्या ‘सनडान्स फिल्म फेस्टिव्हल’ला (Sundance Film Festival) उपस्थित राहण्यासाठी त्यांना ‘फिल्म फेस्टिव्हल अलायन्स’ (Film Festival Alliance) कडून अत्यंत प्रतिष्ठेची शिष्यवृत्ती (Fellowship) प्रदान करण्यात आली होती.

• 'IND/EX' परिषद, शिकागो (जून २०२६): स्वतंत्र चित्रपटगृहांच्या व्यवस्थापनासाठी जून २०२६ मध्ये शिकागो येथे आयोजित करण्यात आलेल्या राष्ट्रीय स्तरावरील ‘आयएनडी/ईएक्स’ (IND/EX) परिषदेत ईशा यांना विशेष व्याख्याता म्हणून निमंत्रित करण्यात आले होते. तेथे त्यांनी चित्रपट प्रदर्शन आणि प्रेक्षक वाढवण्याच्या आधुनिक पद्धतींवर आपले विचार मांडले.

जर्मनीतील 'सीआयसीएई' (CICAE) ट्रेनिंगचे महत्त्व

जर्मनीतील बर्लिन येथे होणारे २३ वे ‘आर्टहाउस सिनेमा ट्रेनिंग’ हे जगभरातील स्वतंत्र चित्रपटगृह चालक, क्युरेटर्स आणि फिल्म प्रोग्रामर्ससाठीचे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. 'सीआयसीएई' ही संस्था आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आर्ट-हाउस सिनेमांचे अस्तित्व टिकवून ठेवण्यासाठी आणि मुख्य प्रवाहातील व्यावसायिक सिनेमांच्या गर्दीत कलात्मक चित्रपटाला व्यासपीठ मिळवून देण्यासाठी काम करते.

या प्रशिक्षणात जगभरातून निवडक प्रतिनिधींनाच प्रवेश दिला जातो. येथे ईशा पारखी यांना जागतिक चित्रपट क्षेत्रातील तज्ज्ञांशी संवाद साधण्याची, डिजिटल युगात स्वतंत्र चित्रपटगृहे कशी चालवावीत याचे प्रशिक्षण घेण्याची आणि विविध देशांतील चित्रपट संस्कृती समजून घेण्याची संधी मिळणार आहे.

भारतीय तरुण पिढीसाठी प्रेरणादायी वाटचाल

पुण्यातून शिक्षण घेऊन जागतिक पातळीवर चित्रपट व्यवस्थापन आणि प्रदर्शनासारख्या अत्यंत कल्पक क्षेत्रात यश मिळवणाऱ्या ईशा पारखी यांची ही वाटचाल राज्यातील आणि देशातील लाखो तरुण-तरुणींसाठी अत्यंत प्रेरणादायी आहे. "चित्रपटसृष्टीत केवळ अभिनय किंवा दिग्दर्शनच नव्हे, तर चित्रपट वितरण, प्रदर्शन, क्युरेशन आणि प्रेक्षक जोडणी (Audience Building) यांसारख्या अविकसित परंतु प्रचंड वाव असलेल्या क्षेत्रांमध्येही आंतरराष्ट्रीय करिअर घडवता येते," हे ईशा पारखी यांनी आपल्या यशातून सिद्ध करून दाखवले आहे.

जर्मनीतील या विशेष प्रशिक्षणानंतर त्या भारतात आणि अमेरिकेत स्वतंत्र चित्रपट चळवळीला अधिक बळकट करण्यासाठी आपले अनुभव वापरणार आहेत.

Labels:

Isha Parkhi, Arthouse Cinema Training, Berlin Germany, CICAE, Pune News, Jacob Burns Film Center, International Film News

Search Description:

Pune-born Isha Parkhi selected for the 23rd Arthouse Cinema Training in Berlin, Germany, organized by CICAE for her work in film exhibition in New York.

Hashtags:

#IshaParkhi #ArthouseCinema #CICAE #Berlin #PuneToNewYork #FilmExhibition #CinemaNews #PunePride