आरोग्य लेख (Health Tips) : पावसाळ्यात थैमान घालणारा डेंग्यू आणि मलेरिया: डासांपासून सुरक्षित राहण्याचे प्रभावी घरगुती उपाय

नागपूर, १ ऑगस्ट २०२६ - पावसाळ्याच्या दिवसांत संततधार पाऊस पडल्यानंतर ठिकठिकाणी पाणी साचते. या साचलेल्या पाण्यात डासांची पैदास प्रचंड वेगाने होते. या हवामानात 'एडिस इजिप्ती' (Aedes aegypti) या डासामुळे डेंग्यू आणि 'ॲनोफिलीस' (Anopheles) डासामुळे मलेरियाचा प्रसार घरोघरी दिसून येतो. डेंग्यूचा आजार वेगाने रक्तातील प्लेटलेट्स (Platelets) कमी करतो, तर मलेरिया यकृत आणि रक्तातील लाल पेशींवर हल्ला करतो. वेहरेवर योग्य काळजी न घेतल्यास हे आजार जीवघेणे ठरू शकतात.

डेंग्यूची मुख्य लक्षणे म्हणजे अचानक तीव्र ताप येणे, डोळ्यांच्या मागे तीव्र वेदना होणे, हाडे आणि सांध्यांमध्ये प्रचंड दुखणे (म्हणूनच याला हाडमोडी ताप म्हणतात), आणि त्वचेवर लाल पुरळ उठणे. तर मलेरियामध्ये थंडी वाजून जोरात ताप येणे, प्रचंड घाम येणे आणि उलट्या होणे ही लक्षणे दिसतात.

डेंग्यू-मलेरियापासून कुटुंबाचा बचाव करण्यासाठी खालील नियमांचे तंतोतंत पालन केले पाहिजे: १. साचलेले पाणी नष्ट करा: घरातील कुलर्स, कुंड्यांचे ट्रे, टायर्स, आणि गच्चीवरील साचलेले पाणी आठवड्यातून एकदा रिकामे करून कोरडे करा. डेंग्यूचा डास स्वच्छ साचलेल्या पाण्यातच अंडी घालतो. २. पूर्ण कपडे वापरा: डेंग्यूचा डास प्रामुख्याने सकाळी आणि दिवसाच्या वेळी चावतो. त्यामुळे घराबाहेर पडताना पूर्ण बाहींचे सुती कपडे वापरावेत. ३. नैसर्गिक मच्छर निरोधक (Mosquito Repellents): कडुलिंबाचे तेल आणि खोबरेल तेल एकत्र करून त्वचेवर लावल्यास डास चावत नाहीत. संध्याकाळी घरात कडुलिंबाचा धूर किंवा कापूर जाळल्यास डास पळून जातात. ४. पपईची पाने आणि गिलॉय: प्लेटलेट्स कमी झाल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने पपईच्या पानांचा रस किंवा गिलॉयचा (गुळवेल) काढा प्यावा, ज्यामुळे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते. ५. जाळीचा वापर: खिडक्यांना डासरोधक जाळ्या बसवाव्यात आणि रात्री झोपताना मच्छरदाणीचा (Mosquito Net) वापर करणे हा सर्वात सुरक्षित पर्याय आहे.

• 
  

  • Labels: Health Tips, Dengue Prevention, Malaria Care, Monsoon Health, Marathi Health

  • Search Description: Comprehensive Marathi health guide on preventing Dengue and Malaria during monsoon with mosquito control rules and natural remedies.

  • Hashtags: #HealthTips #DenguePrevention #MalariaCare #MonsoonHealth #MarathiHealth

  •