खडकवासला, आंद्रा आणि निरा देवघर धरणांमधून नदीपात्रात विसर्ग सुरू, नदीकाठच्या गावांना सतर्कतेचा इशारा

पुणे | २९ जुलै २०२६ : पुणे जिल्हा आणि धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात गेल्या काही दिवसांपासून होत असलेल्या मुसळधार पावसामुळे मुख्य जलप्रकल्पांमधील पाणीसाठ्यात अत्यंत वेगाने वाढ झाली आहे. या वाढत्या पाणीसाठ्यामुळे आणि सुरक्षेचा उपाय म्हणून खडकवासला, आंद्रा तसेच निरा देवघर धरणांचे दरवाजे उघडून किंवा सांडव्याद्वारे नदीपात्रात मोठा विसर्ग सुरू करण्यात आला आहे. पाटबंधारे विभागाने नदीकाठच्या सर्व गावांना, सखल भागातील नागरिकांना आणि शासकीय यंत्रणांना अत्यंत उच्च सतर्कतेचा इशारा दिला असून, कोणतीही जीवित अथवा वित्तहानी टाळण्यासाठी त्वरित खबरदारीच्या उपाययोजना करण्याचे निर्देश दिले आहेत.

पुणे शहर व परिसराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या खडकवासला धरण साखळी क्षेत्रात पावसाचा जोर कायम असल्याने २९ जुलै २०२६ रोजी सकाळी ६:०० वाजता खडकवासला धरणाच्या सांडव्यावरून मुठा नदीपात्रामध्ये विसर्ग ३,४२४ क्युसेकने वाढवून ४,७०८ क्युसेक करण्यात आला आहे. पाटबंधारे विभागाचे कार्यकारी अभियंता यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पाणलोट क्षेत्रातील पावसाची तीव्रता आणि धरणात येणाऱ्या पाण्याच्या आवक-जावकानुसार हा विसर्ग कधीही कमी किंवा जास्त केला जाऊ शकतो. मुठा नदीपात्रात पाण्याचा वेग आणि पातळी वाढत असल्याने नदीकाठच्या रहिवाशांनी विशेष काळजी घेणे गरजेचे आहे.

दुसरीकडे, मावळ तालुक्यातील आंद्रा धरण शंभर टक्के पूर्ण क्षमतेने भरले आहे. पाटबंधारे विभागाचे कार्यकारी अभियंता दि. म. डुबल यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, २९ जुलै रोजी सकाळी ६:०० वाजेच्या सुमारास आंद्रा धरणाच्या द्वारविरहित सांडव्यावरून (Ungated Spillway) आंद्रा नदीपात्रात १,२४८ क्युसेक विसर्ग सुरू आहे. धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात पाऊस थांबला किंवा वाढला, तर त्या प्रमाणात या विसर्गामध्ये बदल होऊ शकतो.

भोर तालुक्यातील निरा देवघर धरणाच्या पाणी पातळीतही झपाट्याने वाढ नोंदवण्यात आली आहे. आज सकाळी ८:०० वाजेपर्यंत हे धरण ९४.४३ टक्के भरले आहे. धरणात जमा होणारा पाण्याचा मोठा साठा लक्षात घेता आज सकाळी ११:०० वाजता   निरा नदीपात्रात ७५० क्युसेक विसर्ग सुरू करण्याचा निर्णय प्रशासनाने घेतला आहे.

पाटबंधारे विभागाने जारी केलेल्या अधिकृत आकडेवारीनुसार, २९ जुलै २०२६ रोजी सकाळी ६:०० वाजता जिल्ह्यातील मुख्य धरणांची स्थिती पुढीलप्रमाणे आहे:

खडकवासला धरणात १.९७ टीएमसी (१००%) उपयुक्त साठा असून तेथून ४,७०८ क्युसेक विसर्ग सुरू आहे. वरसगाव धरणात ११.७६ टीएमसी (९१.७०%) पाणीसाठा जमा झाला असून सध्या तेथून विसर्ग शून्य आहे. पानशेत धरणात १०.४६ टीएमसी (९८.२३%) पाणीसाठा झाला असून सांडव्यातून १,७१४ क्युसेक विसर्ग सुरू आहे. टेमघर धरणात २.९७ टीएमसी (८०.०३%) पाणीसाठा उपलब्ध आहे. पवना धरणात ८.२२ टीएमसी (९६.६३%) साठा असून ८०० क्युसेक विसर्ग सुरू आहे, तर मुळशी धरणात १७.४४ टीएमसी (८६.५१%) साठा असून तेथून तब्बल ७,२०० क्युसेक विसर्ग नदीपात्रात सोडण्यात येत आहे.

नदी विसर्गाच्या मुख्य मापन केंद्रांवरील सद्यस्थितीनुसार, मुंढवा के.टी. वेअर (बंडगार्डन) येथे आजचा विसर्ग १६,७२३ क्युसेक नोंदवला गेला आहे, तर तेथील इशारा पूर विसर्ग १,१८,००० क्युसेक आणि धोका पूर विसर्ग १,६८,००० क्युसेक आहे. दौंड येथे भीमा नदीचा विसर्ग ३३,८०३ क्युसेक असून तेथील इशारा पातळी १,५५,००० क्युसेक व धोका पातळी २,६१,००० क्युसेक आहे. तसेच निरा नृसिंहपूर येथे आजचा विसर्ग ६७,९४० क्युसेक नोंदवला गेला असून इशारा पातळी १,८७,००० व धोका पातळी १,९९,००० क्युसेक आहे.

प्रशासनाने नागरिकांना आणि संबंधित विभागांना खालील महत्त्वाच्या सूचना जारी केल्या आहेत:

• नागरिकांनी सुरक्षेच्या कारणास्तव कोणत्याही परिस्थितीत नदीपात्रात उतरू नये.

• नदीपात्रात किंवा काठावर असलेले पशू-पक्षी (जनावर) आणि वाहने तात्काळ सुरक्षित ठिकाणी हलवावीत.

• नदीपात्रात विविध विकासकामांचे किंवा बांधकामाचे काम सुरू असल्यास संबंधित यंत्रणेने बांधकाम साहित्य, यंत्रसामग्री आणि कामगारांना तात्काळ सुरक्षित स्थळी हलवावे.

• शेतीसाठी किंवा पिण्याच्या पाण्यासाठी नदीकाठावर बसवलेले वीज व डिझेल पंप सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात यावेत.

• सखल भागात राहणाऱ्या नागरिकांना स्थानिक प्रशासनाने तात्काळ पूर्वकल्पना देऊन सतर्क ठेवावे आणि आवश्यक असल्यास त्यांना सुरक्षित स्थळी हलवण्याची कार्यवाही करावी.

जिल्हा प्रशासन आणि पाटबंधारे विभाग संपूर्ण परिस्थितीवर चोवीस तास बारीक लक्ष ठेवून असून नागरिकांनी कोणत्याही अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.

• Labels: Pune News, Khadakwasla Dam, Flood Alert, Mutha River, Maharashtra Monsoon, Irrigation Department, Pune Water Update

• Search Description: Pune Dam Water Release Alert 2026: Khadakwasla, Andra, and Nira Deoghar dams release water into rivers amid heavy rainfall. Read official discharge updates and safety warnings.

• Hashtags: #PuneRains #KhadakwaslaDam #PuneNews #FloodAlert #MaharashtraMonsoon #MuthaRiver #WaterRelease