राज्यातील पहिल्या तृतीयपंथीय समुपदेशन केंद्राचे पिंपरीत उद्घाटन: उपमहापौर शर्मिला बाबर यांच्या हस्ते प्रारंभ

पिंपरी | २९ जुलै २०२६ : तृतीयपंथीय समाजाच्या सर्वांगीण विकासासाठी, मानसिक व सामाजिक आरोग्यासाठी आणि त्यांना रोजगाराच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका आणि 'नारी द वुमन' संस्थेच्या संयुक्त विद्यमाने राज्यातील पहिल्या 'तृतीयपंथीय समुपदेशन केंद्राचे' भव्य उद्घाटन करण्यात आले. पिंपरी येथील सावित्रीबाई फुले सभागृहात आयोजित विशेष सोहळ्यात उपमहापौर शर्मिला बाबर यांच्या हस्ते या केंद्राचे औपचारिक उद्घाटन पार पडले. या ऐतिहासिक उपक्रमामुळे तृतीयपंथीय समाजाला समाजात सन्मानाचे स्थान मिळवून देणे, कौशल्य विकास साधणे आणि विविध शासकीय योजनांशी जोडणे अधिक सोपे होणार आहे.

कार्यक्रमाच्या प्रास्ताविक आणि आयोजनात 'नारी द वुमन' संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष आसिफ शेख व उपाध्यक्षा अर्चना मेंगडे यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. या प्रसंगी विरोधी पक्षनेते भाऊसाहेब भोईर, ज्येष्ठ पत्रकार नाना कांबळे, सामाजिक समरसता गतिविधी पश्चिम महाराष्ट्र प्रांत सहसंयोजक विलास लांडगे, प्रांत मंडळ सदस्य ॲड. मुकुंद यदमळ, डॉ. आम्रपाली मोहिते, हेमंत हरहरे आणि समाजविकास विभागाचे तत्कालीन अधिकारी सुहास बहादरपुरे यांच्यासह विविध क्षेत्रांतील मान्यवर उपस्थित होते.

कार्यक्रमाचे उद्घाटन करताना उपमहापौर शर्मिला बाबर यांनी समाजाच्या दृष्टिकोन बदलावर भर दिला. समाजाने तृतीयपंथीयांकडे सहानुभूती किंवा दयेच्या नव्हे, तर समानतेच्या आणि सन्मानाच्या दृष्टीने पाहिले पाहिजे. निसर्गाच्या रचनेत प्रत्येक व्यक्तीला समान अधिकार असून तृतीयपंथीय असणे हा कोणताही शाप नाही. महानगरपालिका विविध कौशल्य प्रशिक्षण आणि रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देत आहे. या समुपदेशन केंद्राच्या माध्यमातून तृतीयपंथीयांनी स्वावलंबी बनावे, असे आवाहन त्यांनी केले. हे केंद्र राज्यातील इतर सर्व स्थानिक स्वराज्य संस्थांसाठी मार्गदर्शक ठरेल, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला.

विरोधी पक्षनेते भाऊसाहेब भोईर यांनी पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेच्या या उपक्रमाचे कौतुक करताना सांगितले की, अंधश्रद्धा आणि पूर्वग्रह बाजूला ठेवून तृतीयपंथीयांना शिक्षण, रोजगार आणि मुख्य प्रवाहात समान संधी मिळायला हवी. महानगरपालिकेने घेतलेला हा निर्णय संपूर्ण देशासाठी आदर्श मॉडेल ठरेल.

या उपक्रमाच्या पार्श्वभूमीची माहिती देताना ज्येष्ठ पत्रकार नाना कांबळे यांनी नमूद केले की, अर्चना मेंगडे यांच्या संकल्पनेला तत्कालीन पालिका आयुक्त राजेश पाटील यांनी प्रशासकीय गती दिली. त्यामुळेच आज अनेक तृतीयपंथीय नागरिक महानगरपालिकेत विविध पदांवर, विशेषतः सुरक्षा रक्षक म्हणून कार्यरत आहेत. भविष्यात तृतीयपंथीयांसाठी आयपीएलच्या धर्तीवर क्रिकेट स्पर्धा आयोजित करण्याचा विचार असल्याचेही त्यांनी सांगितले.

समाजविकास विभागाचे तत्कालीन अधिकारी सुहास बहादरपुरे यांनी चार वर्षांपूर्वी सुरू झालेल्या या कल्याणकारी योजनेचा भावूक प्रवास मांडला. अनाथ, दिव्यांग व महिलांसाठी योजना असताना तृतीयपंथीयांसाठी कोणतीही स्वतंत्र योजना नव्हती. ही बाब लक्षात घेऊन सुरुवातीला तृतीयपंथीयांच्या गुरूंची भेट घेऊन चर्चा करण्यात आली. त्यानंतर आधार कार्ड, रेशन कार्ड आणि बँक खाती उघडण्यासारखी मूलभूत कागदपत्रे तयार करून पालिका प्रशासनात त्यांना सुरक्षा रक्षक म्हणून रोजगार दिला गेला. पहिल्यांदा गणवेश परिधान करताना त्यांच्या डोळ्यात आलेले आनंदाश्रू आणि तुटलेल्या नातेवाइकांशी झालेली भेट हा प्रशासकीय सेवेतील अत्यंत समाधानकारक क्षण होता, अशी आठवण त्यांनी सांगितली.

कायदेशीर बाबींवर प्रकाश टाकताना ॲड. मुकुंद यदमळ यांनी सांगितले की, केवळ कायदे असून चालत नाही, तर त्यांची अंमलबजावणी महत्त्वाची आहे. तृतीयपंथीय व्यक्तींनी केंद्र सरकारच्या 'स्माईल' (SMILE) योजना, 'गरिमा गृह' योजना तसेच ट्रान्सजेंडर पर्सन्स (प्रोटेक्शन ऑफ राइट्स) कायदा, २०१९ मधील तरतुदींचा पूर्ण लाभ घेतला पाहिजे.

तृतीयपंथीय समाजाच्या प्रतिनिधी डॉ. आम्रपाली मोहिते यांनी आपल्या भाषणात समाजातील दुटप्पीपणावर भाष्य केले. भारताचे नागरिक म्हणून संविधानाने दिलेले अधिकार मिळवण्यासाठी अजूनही संघर्ष करावा लागत असल्याचे सांगत, त्यांनी आसिफ शेख आणि अर्चना मेंगडे यांच्या सामाजिक योगदानाचे आभार मानले. शहरातील पहिल्या तृतीयपंथीय शिक्षिका किरण वाघ यांनी, 'शिक्षण हे वाघिणीचे दूध आहे' या डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांचा उल्लेख करत सर्व तृतीयपंथीयांनी शिक्षण घेऊन स्वतःचे अधिकार मिळवले पाहिजेत, असा संदेश दिला.

नव्याने सुरू झालेल्या या समुपदेशन केंद्राच्या माध्यमातून मानसिक व सामाजिक समुपदेशन, रोजगार मार्गदर्शन, कौशल्य विकास, शासकीय योजनांची मदत आणि आधार कार्ड व रेशन कार्डसारख्या आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता करून दिली जाणार आहे.

• Labels: Pimpri Chinchwad, PCMC News, Transgender Counseling Centre, Sharmila Babar, Nari The Woman, Transgender Empowerment, Social Welfare

• Search Description: Maharashtra's first Transgender Counseling Centre inaugurated in Pimpri Chinchwad by Deputy Mayor Sharmila Babar to promote employment and social equality.

• Hashtags: #PimpriChinchwad #TransgenderRights #PCMCSocialWelfare #TransgenderEmpowerment #SharmilaBakar #NariTheWoman #Equality