कोकण विभागातील धरणांमध्ये समाधानकारक पाणीसाठा; सिंचनासह पिण्याच्या पाण्याची चिंता तूर्तास मिटली

 

नवी मुंबई, ४ जुलै: कोकण विभागात गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या मुसळधार आणि सर्वदूर पावसामुळे विभागातील प्रमुख जलप्रकल्पांमधील पाणीसाठ्यात अत्यंत समाधानकारक वाढ झाली आहे. ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील धरणांमध्ये उपयुक्त पाण्याचा साठा सातत्याने वाढत असून, यामुळे नागरिकांची आणि शेतकऱ्यांची पिण्याच्या व सिंचनाच्या पाण्याची चिंता तूर्तास मिटली आहे. या सर्व जिल्ह्यांमध्ये सिंचन आणि पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा करणाऱ्या मोठ्या आणि मध्यम प्रकल्पांवर प्रशासनाचे बारीक लक्ष असून सध्या धरणांची परिस्थिती पूर्णपणे नियंत्रणात आहे. खबरदारीचा उपाय म्हणून काही प्रकल्पांमधून नियंत्रित पद्धतीने पाण्याचा विसर्गही सुरू करण्यात आला आहे.

ठाणे आणि पालघर जिल्ह्यातील जलप्रकल्पांची स्थिती

ठाणे जिल्ह्यातील प्रमुख जलप्रकल्पांपैकी अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या भातसा प्रकल्पात सर्वाधिक २७३.४५ दशलक्ष घनमीटर इतका उपयुक्त पाणीसाठा जमा झाला आहे. हा प्रकल्प मुंबई आणि ठाणे परिसरासाठी पाणीपुरवठ्याचा मुख्य स्त्रोत आहे. त्याखालोखाल बारवी प्रकल्पात ७९.८२ दशलक्ष घनमीटर, मोडकसागर प्रकल्पात २९.८५७ दशलक्ष घनमीटर तर तानसा जलप्रकल्पात ९.७०९ दशलक्ष घनमीटर पाणीसाठा उपलब्ध झाला आहे.

पालघर जिल्ह्यातील धामणी प्रकल्पात ८०.९०५ दशलक्ष घनमीटर पाणीसाठा नोंदवला गेला असून, कवडास प्रकल्पामध्ये १०.३५ दशलक्ष घनमीटर पाणी उपलब्ध आहे. या दोन्ही जिल्ह्यांतील धरणांची पाणीपातळी वाढल्यामुळे औद्योगिक क्षेत्रासह घरगुती पाणीपुरवठ्याला मोठा दिलासा मिळाला आहे.

रायगड आणि रत्नागिरी जिल्ह्यातील धरणांचा आढावा

रायगड जिल्ह्यात सध्या १ मध्यम प्रकल्प कार्यरत असून २८ लघु प्रकल्पांपैकी ४ लघु प्रकल्प त्यांच्या पूर्ण क्षमतेने म्हणजेच १०० टक्के भरले आहेत. रायगडमधील प्रमुख हेटवणे प्रकल्प २९.७३ टक्के भरला आहे. या धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात पाऊस सातत्याने सुरू असल्याने येत्या काही दिवसांत पाणीसाठ्यात आणखी मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे.

रत्नागिरी जिल्ह्यातील जलप्रकल्पांचा विचार केल्यास, गडनदी प्रकल्पात ४८.१९ दशलक्ष घनमीटर, अर्जुना प्रकल्पात ३७.१२४ दशलक्ष घनमीटर तर नातूवाडी जलप्रकल्पामध्ये १०.३१७ दशलक्ष घनमीटर उपयुक्त पाणीसाठा उपलब्ध झाला आहे. या साठ्यामुळे जिल्ह्यातील शेती व पिण्याच्या पाण्याच्या विविध प्रादेशिक योजनांना मोठा आधार मिळाला आहे.

सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात सर्वाधिक साठा आणि पाण्याचा विसर्ग

सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात जलसंपत्तीची स्थिती अत्यंत मजबूत असून येथील 'तिलारी' प्रकल्पात तब्बल ४४७.३६९ दशलक्ष घनमीटर इतका प्रचंड उपयुक्त पाण्याचा साठा उपलब्ध आहे. हा साठा संपूर्ण कोकण विभागात सर्वाधिक ठरला आहे.

दरम्यान, जिल्ह्यातील अरुणा जलप्रकल्पात ९२.०२५ दशलक्ष घनमीटर साठा झाला असून, धरणाची पाणीपातळी नियंत्रित ठेवण्यासाठी सध्या २.३१ घनमीटर प्रति सेकंद (घमी/सेकंद) या वेगाने पाण्याचा विसर्ग सुरू करण्यात आला आहे. नदीपात्रात पाणी सोडण्यात आल्यामुळे नदीकाठच्या गावांना आधीच सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे. याशिवाय कोर्ले-सातंडी मध्यम प्रकल्पात २५.४७४ दशलक्ष घनमीटर आणि देवघर मध्यम प्रकल्पामध्ये ९८.०२ दशलक्ष घनमीटर उपयुक्त साठा उपलब्ध झाला आहे.

आपत्ती व्यवस्थापन आणि पूर नियंत्रण कक्ष सज्ज

कोकण विभागातील सर्वच लहान-मोठ्या धरणांमधील या वाढत्या पाणीसाठ्यावर आणि विसर्गावर संबंधित जिल्हा प्रशासनाचे पूर नियंत्रण कक्ष चोवीस तास लक्ष ठेवून आहेत. धरणांच्या खालील बाजूस असणाऱ्या गावांना आणि नदीकाठच्या वस्त्यांना पाण्याचा विसर्ग सुरू करण्यापूर्वी पूर्वकल्पना देण्याची यंत्रणा कार्यान्वित करण्यात आली आहे. जलसंपदा विभागाच्या अभियंत्यांकडून धरणांच्या भिंती, दरवाजे आणि विसर्ग कालव्यांची नियमित पाहणी केली जात असून सध्यातरी कोणत्याही धोक्याची परिस्थिती नसल्याचे प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे.

• Labels: Konkan Dams Water Level, Bhatsa Dam, Tilari Project, Maharashtra Monsoon, Water Discharge Alert, Thane Dams, Sindhudurg News

• Search Description: Heavy rains in the Konkan division have significantly boosted water levels in major dams across Thane, Palghar, Raigad, Ratnagiri, and Sindhudurg. Water discharge has commenced from the Aruna project.

• Hashtags: #KonkanDams #WaterLevelUpdate #BhatsaDam #TilariDam #ArunaProject #MaharashtraMonsoon #KonkanNews #WaterDischarge