आरोग्य लेख (Health Tips) : मान्सूनमध्ये कावीळीचा धोका का वाढतो? यकृताचे आरोग्य राखण्याचे ५ नियम

 नागपूर, २६ जुलै २०२६ - पावसाळ्याच्या दिवसांत दूषित पाणी आणि उघड्यावरील अस्वच्छ अन्नामुळे पोटाचे विकार वेगाने पसरतात. यातीलच एक अत्यंत गंभीर आणि यकृतावर (Liver) थेट परिणाम करणारा आजार म्हणजे 'कावीळ' (Jaundice), जो प्रामुख्याने 'हेपेटायटिस ए' (Hepatitis A) किंवा 'हेपेटायटिस ई' (Hepatitis E) या विषाणूंमुळे होतो. पावसाळ्यात पाण्याच्या वाहिन्यांमध्ये सांडपाणी मिसळण्याची शक्यता वाढते, ज्यामुळे हा विषाणू पाण्यात पसरतो. जर वेळेवर यावर योग्य उपचार आणि आहारातील बदल केले नाहीत, तर यकृताचे मोठे नुकसान होऊ शकते.

• कावीळीची मुख्य लक्षणे म्हणजे त्वचा आणि डोळ्यांचा पांढरा भाग पिवळसर दिसणे, लघवीचा रंग गडद पिवळा होणे, प्रचंड थकवा आणि अशक्तपणा जाणवणे, भूक पूर्णपणे मंदावणे, मळमळ किंवा उलट्या होणे, आणि पोटाच्या उजव्या बाजूला वरच्या भागात वेदना होणे. या आजारात यकृताची कार्यक्षमता कमी होते, ज्यामुळे शरीर अन्नाचे पचन योग्य रीतीने करू शकत नाही.

  कावीळीपासून बचाव करण्यासाठी आणि यकृत निरोगी ठेवण्यासाठी खालील नियमांचे तंतोतंत पालन करणे आवश्यक आहे: 

• १. उकळलेले पाणी: पावसाळ्यात पाणी नेहमी किमान १५ मिनिटे उकळून आणि कोमट करूनच प्यावे. घराबाहेर पडताना स्वतःच्या घरचे उकळलेले पाणी सोबत ठेवावे. 

• २. उघड्यावरील अन्नाला रामराम: रस्त्यावरील उघड्यावरील अन्न, पाणीपुरी, बर्फ घातलेली सरबते, आणि उघड्यावर कापून ठेवलेली फळे खाणे पूर्णपणे टाळावे. 

• ३. हात स्वच्छ धुणे: जेवण्यापूर्वी आणि शौचालयाचा वापर केल्यानंतर साबणाने २० सेकंद हात स्वच्छ धुण्याची सवय अत्यंत महत्त्वाची आहे. 

• ४. आहारातील बदल: कावीळ झाल्यास किंवा यकृताला सूज असल्यास पूर्णपणे तेलमुक्त आणि मसालेमुक्त आहार घ्यावा. आहारात उकडलेल्या भाज्या, मूग डाळीचे पाणी, ऊसाचा ताजा रस (स्वच्छ ठिकाणचा), आणि ताकाचा समावेश करावा. 

• ५. पूर्ण विश्रांती: यकृत पूर्ववत होण्यासाठी शरीराला पूर्ण विश्रांतीची (Bed Rest) सर्वात जास्त गरज असते. डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय कोणतीही स्वतःच्या मर्जीने औषधे किंवा जडीबुटी घेऊ नये.

• 
  

  • Labels: Health Tips, Jaundice Prevention, Hepatitis A, Monsoon Diseases, Marathi Health

  • Search Description: Comprehensive Marathi health article on Jaundice (Hepatitis A) symptoms, monsoon prevention tips, and liver care remedies.

  • Hashtags: #HealthTips #JaundiceCare #LiverHealth #MonsoonCare #MarathiHealth