आरोग्य लेख (Health Tips) : लहान मुलांमध्ये आणि वृद्धांमध्ये अतिसार रोखण्यासाठी पालकांनी घ्यावयाची खबरदारी

नागपूर, २८ जुलै २०२६ - पावसाळ्याच्या दिवसांत हवेतील दमटपणा आणि दूषित पाण्याचा पुरवठा यांमुळे पोटाचे आजार प्रचंड वेगाने पसरतात. या काळात रुग्णालयांमध्ये सर्वात जास्त गर्दी दिसून येते ती म्हणजे 'अतिसार' (Diarrhea) किंवा हगवण लागलेल्या रुग्णांची. अतिसार हा प्रामुख्याने दूषित पाणी, अस्वच्छ अन्न आणि 'रोटाव्हायरस' किंवा 'इ-कोलाय' (E. coli) सारख्या बॅक्टेरियाच्या संसर्गामुळे होतो. वेळेवर यावर योग्य उपचार न केल्यास शरीरातील पाणी आणि क्षार (Dehydration) वेगाने कमी होऊन रुग्णाची प्रकृती गंभीर बनू शकते.

अतिसाराची मुख्य लक्षणे म्हणजे वारंवार पातळ जुलाब होणे, पोटातील तीव्र मुरडा किंवा वेदना, मळमळणे आणि उलट्या होणे, सौम्य ताप येणे, आणि प्रचंड अशक्तपणा जाणवणे. शरीरातील पाणी कमी झाल्याची प्रमुख लक्षणे म्हणजे तोंड कोरडे पडणे, लघवीचा रंग गडद पिवळा होणे किंवा लघवी कमी होणे, आणि चक्कर येणे.

अतिसारापासून बचाव करण्यासाठी आणि आजार झाल्यास तातडीने खालील गोष्टींची काळजी घेणे गरजेचे आहे: १. ओआरएस (ORS) चे संजीवनी द्रावण: अतिसार सुरू झाल्यावर सर्वात आधी शरीरातील पाण्याची आणि क्षारांची भरपाई करण्यासाठी ओआरएस (Oral Rehydration Salts) चे पाणी थोडे थोडे प्यावे. ओआरएस उपलब्ध नसल्यास १ लिटर उकळलेल्या पाण्यात ६ चमचे साखर आणि अर्धा चमचा मीठ घालून द्रावण तयार करावे. 

२. उकळलेले पाणी: पावसाळ्यात पाणी नेहमी किमान १० ते १५ मिनिटे उकळून, कोमट करूनच प्यावे. घराबाहेर पडताना स्वतःची पाण्याची बाटली सोबत ठेवावी. 

३. आहारातील पथ्ये: अतिसार झाला असल्यास कडक, तळलेले, आणि मसालेदार पदार्थ पूर्णपणे बंद करावेत. आहारात मऊ शिजवलेला भात, मूग डाळीची खिचडी, दही-भात, उकडलेला बटाटा, सफरचंद (Peeled Apple) आणि केळी यांचा समावेश करावा. 

४. हात स्वच्छ धुणे: जेवण्यापूर्वी आणि शौचालयाचा वापर केल्यानंतर साबणाने २० सेकंद हात स्वच्छ धुतले पाहिजेत.

• 
  

  • Labels: Health Tips, Diarrhea Remedies, ORS Benefits, Monsoon Health, Marathi Health

  • Search Description: Comprehensive Marathi health article on managing Diarrhea and water-borne diseases during monsoon with ORS, diet control, and hygiene tips.

  • Hashtags: #HealthTips #DiarrheaPrevention #ORS #MonsoonHealth #MarathiHealth