मुंबईकराना दिलासा! मोडक सागर आणि तानसा धरण १०० टक्के भरले; बीएमसीच्या सात तलावांमधील पाणीसाठ्याने गाठली ८३ टक्क्यांची पाणीपातळी

मुंबई : मागील काही दिवसांपासून ठाणे, पालघर आणि नाशिक जिल्ह्यांतील धरण पाणलोट क्षेत्रात होत असलेल्या मुसळधार पावसामुळे मुंबई शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या जलाशयांच्या जलस्तरात लक्षणीय आणि दिलासादायक वाढ झाली आहे. बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या (BMC) जलअभियंता विभागाकडून २५ जुलै २०२६ रोजी सकाळी ९:०० वाजेपर्यंत प्राप्त झालेल्या अधिकृत आकडेवारीनुसार, मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या प्रमुख धरणांपैकी मोडक सागर आणि तानसा ही दोन्ही धरणे १०० टक्के भरली असून त्यांच्या विसर्गद्वारांमधून (Spillway Gates) पाण्याचा विसर्ग सुरू करण्यात आला आहे. मुंबईकरांसाठी ऐन पावसाळ्याच्या मध्यमात ही अत्यंत आनंदाची बातमी असून, यामुळे आगामी वर्षातील संभाव्य पाणीकपातीचे संकट मोठ्या प्रमाणावर टळण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत.

बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या ताजा अहवालानुसार, मोडक सागर धरण त्याच्या १६३.१५ मीटर या संपूर्ण क्षमता पातळीवर (Full Supply Level - FSL) पोहोचले आहे. या धरणात सध्या २०५.६८ दशलक्ष घनमीटर (MCM) म्हणजेच १०० टक्के उपयुक्त पाणीसाठा उपलब्ध आहे. धरणाची पाणी पातळी मर्यादेबाहेर जाऊ नये यासाठी प्रशासनाने वक्र दरवाजे (Overflow Gates) उघडले आहेत. ५ क्रमांकाचे गेट ४ फूट उघडण्यात आले असून, सांडव्यावरून (Spillway) प्रतिसेकंद ३,९५६ क्युसेक (Cusecs) वेगाने पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. मोडक सागर धरण क्षेत्रात आतापर्यंत एकूण २,१७१ मिमी पावसाची नोंद झाली असून २४ तासांत १२ मिमी पावसाची भर पडली आहे.

दुसरीकडे, ठाणे जिल्ह्यातील तानसा धरण देखील पूर्ण क्षमतेने भरले आहे. तानसा धरणाचा उपयुक्त पाणीसाठा १४५.०८ दशलक्ष घनमीटर (MCM) असून साठ्याची टक्केवारी १०० टक्के झाली आहे. तानसा धरणाच्या पुराच्या पाण्याचा अटकाव आणि नियंत्रण करण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर ३१ पैकी १६ दरवाजे उघडे ठेवण्यात आले आहेत. या दरवाजांमधून १७,६८४.१६ क्युसेक एवढा मोठा विसर्ग तानसा नदीच्या पात्रात केला जात आहे. या मुसळधार पावसामुळे तानसा नदीकाठच्या गावांना प्रशासनाने आधीच सतर्कतेचा इशारा (High Alert) दिला आहे. तानसा धरण क्षेत्रात या मोसमात एकूण २,०३६ मिमी पावसाची नोंद झाली आहे.

मुंबईला पाणी पुरवणाऱ्या वैतरणा साखळीतील महत्त्वाचे असणारे मध्य वैतरणा धरण (Middle Vaitarna Dam) देखील १०० टक्क्यांच्या उंबरठ्यावर येऊन ठेपले आहे. या धरणाची कमाल पाणी पातळी २८४.०० मीटर असून सध्याची पातळी २७८.९५ मीटरवर पोहोचली आहे. एकाच दिवसात या धरणाच्या पातळीत +०.३० मीटरने वाढ झाली आहे. सध्या मध्य वैतरणा धरणामध्ये १५७.६४ दशलक्ष घनमीटर (MCM) म्हणजेच ८१.४५ टक्के पाणीसाठा जमा झाला आहे. मध्य वैतरणा परिसरात २४ तासांत २५ मिमी आणि मोसमात एकूण १,७८६ मिमी पावसाची नोंद झाली आहे. सध्या या धरणाचे सर्व दरवाजे बंद असून पाण्याचा विसर्ग शून्य क्युसेक आहे.

मुंबई शहराला आणि उपनगरांना दररोज एकूण सात जलाशयांतून सुमारे ३,८५० ते ३,९५० दशलक्ष लिटर पाण्याचा पुरवठा केला जातो. यामध्ये मोडक सागर, तानसा, मध्य वैतरणा, अप्पर वैतरणा, भातसा, तुळशी आणि विहार या सात तलावांचा समावेश आहे. २५ जुलै २०२६ च्या सकाळी ६ ते ९ दरम्यानच्या आकडेवारीनुसार, मुंबईच्या सातही तलावांमधील एकत्रित उपयुक्त पाणीसाठा १२ लाख ११ हजार दशलक्ष लिटरहून अधिक म्हणजेच एकूण क्षमतेच्या ८३.६८ टक्के एवढा झाला आहे. मागील वर्षी (२०२५) याच दिवशी हा साठा ८७.२१ टक्के होता, तर २०२४ मध्ये तो अवघा ६६.७७ टक्के इतका होता. त्यामुळे यंदाच्या वर्षातील पाणीसाठ्याची स्थिती अत्यंत समाधानकारक आणि आशादायक मानली जात आहे.

मुंबईच्या हद्दीतच असलेले तुळशी आणि विहार हे दोन लहान तलाव जुलैच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या आठवड्यातच ओसंडून वाहू लागले होते. त्यानंतर आता मोडक सागर आणि तानसा हे मोठे जलाशय तुडुंब भरल्याने मुंबईकरांवरील पाणीकपातीचे ढग पूर्णपणे पांगले आहेत. मुंबईच्या जल अभियंता विभागातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, "ऑक्टोबर महिन्याच्या अखेरीस जर सातही तलावांमध्ये मिळून १४ लाख ४७ हजार दशलक्ष लिटर (१००%) पाणीसाठा जमा झाला, तर संपूर्ण मुंबई शहराला पुढील वर्षभर (ऑक्टोबर ते पुढील वर्षाचा जुलै) कोणत्याही पाणीकपातीशिवाय विनाखंड पाणीपुरवठा करणे शक्य होते." सध्या जुलै महिन्यातच ८३ टक्क्यांहून अधिक साठा जमा झाल्यामुळे पालिकेचे जलनियोजन अत्यंत सुलभ झाले आहे.

जलसाठ्यात होणाऱ्या या प्रचंड वाढीमुळे जितका दिलासा मिळाला आहे, तितकाच धोका धरणांमधून सोडण्यात येणाऱ्या पाण्यामुळे नदीकाठच्या सखल भागांना बसण्याची शक्यता असते. तानसा धरणातून १७,६८४ क्युसेक पाण्याचा विसर्ग सुरू असल्याने तानसा नदीकाठच्या वाडा, भिवंडी आणि पालघर जिल्ह्यातील काही ग्रामपंचायतींना पालिका व आपत्ती व्यवस्थापन कक्षाने खबरदारीचा इशारा दिला आहे. नदीपात्रात गुराढोरांना नेणे, मासेमारी करणे किंवा पात्रात उतरणे यावर पूर्णपणे बंदी घालण्यात आली आहे. जलसंपदा विभाग आणि पालिकेचे आपत्ती व्यवस्थापन पथक २४ तास धरणांच्या विसर्गप्रणालीवर (Discharge Management) बारीक लक्ष ठेवून आहे.

पावसाचा जोर असाच कायम राहिल्यास पुढील काही दिवसांत अप्पर वैतरणा आणि मुंबईचा सर्वात मोठा जलस्त्रोत असलेले भातसा धरणही पूर्ण भरण्याची दाट शक्यता आहे. भातसा धरणाची एकट्याची क्षमता ७ लाख १७ हजार दशलक्ष लिटरपेक्षा जास्त असून ते मुंबईच्या ५० टक्क्यांहून अधिक पाण्याची गरज भागवते. २५ जुलैपर्यंत भातसा धरण ८२.६८ टक्के भरले आहे. त्यामुळे उर्वरित ऑगस्ट आणि सप्टेंबर महिन्यात होणाऱ्या पावसावर मुंबईचे संपूर्ण जल-भविष्य अवलंबून असेल.

थोडक्यात सांगायचे तर, २५ जुलै २०२६ ची सकाळ मुंबईकरांसाठी दुहेरी दिलासा घेऊन आली आहे. मोडक सागर आणि तानसा धरणांचे १००% भरणे हे महापालिकेच्या पाणीपुरवठा विभागासाठी मोठे यश असून यामुळे मुंबईच्या पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न तुर्तास सुटला आहे. मात्र, हवामान बदलाच्या काळात पाण्याचा प्रत्येक थेंब मौल्यवान असल्याने, जरी धरणे भरली असली तरी नागरिकांनी पाण्याचा अपव्यय टाळून अत्यंत जबाबदारीने आणि काटकसरीने वापर करणे हेच शाश्वत जलव्यवस्थापनाचे मूळ सूत्र ठरेल.

LABELS:

BMC Dam Updates, Mumbai Water Supply, Tansa Dam Overflow, Modak Sagar Dam, Mumbai Monsoon 2026, Lake Water Levels, Maharashtra Rains, BMC News, Palghar Water Update, Mumbai Infrastructure

SEARCH DESCRIPTION:

BMC Dam Updates 25 July 2026: Modak Sagar and Tansa dams reach 100% capacity. Total water stock in Mumbai's 7 lakes crosses 83%. Read full water level report.

HASHTAGS:

#MumbaiRains #BMCDamUpdates #TansaDam #ModakSagar #MumbaiWaterSupply #MumbaiMonsoon2026 #LakeLevels #WaterSecurity #MaharashtraNews #BMCUpdate #WaterConservation