'ऑपरेशन टायगर' यशस्वी: ठाकरे गटात पुन्हा भूकंप, ६ खासदारांचा शिंदे सेनेत प्रवेश आणि महाराष्ट्राच्या राजकारणातील नवे समिकरण

महाराष्ट्राच्या राजकारणात जून २०२२ मध्ये झालेल्या ऐतिहासिक बंडखोरीची पुनरावृत्ती पुन्हा एकदा दिल्ली आणि मुंबईच्या सत्ताकारणात पाहायला मिळत आहे. शिवसेना उद्धव बाळासाहेब ठाकरे (यूबीटी) गटाचे नऊपैकी सहा लोकसभा खासदार मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील मूळ शिवसेना पक्षात अधिकृतपणे सामील झाले आहेत. दुपारी ठीक ३:०० वाजता होणाऱ्या या ऐतिहासिक पक्षप्रवेशामुळे उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखालील गटाला संसदेत फार मोठा धक्का बसला आहे. या राजकीय घडामोडीला सत्ताधारी महायुतीने 'ऑपरेशन टायगर' असे नाव दिले असून, यामुळे विरोधी पक्षांच्या गोटात कमालीची अस्वस्थता पसरली आहे. दिल्लीत लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांची भेट घेऊन या खासदारांनी स्वतंत्र गट म्हणून मान्यता देण्याची कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण केली आहे.

पक्षांतराच्या या संपूर्ण प्रक्रियेमध्ये कायदेशीर अपात्रतेपासून वाचण्यासाठी आवश्यक असलेला 'दोन तृतीयांश' (२/३) बहुमताचा आकडा अत्यंत महत्त्वाचा ठरला आहे. ठाकरे गटाकडे एकूण नऊ लोकसभा खासदार होते, ज्यापैकी ६ खासदारांनी एकत्र येऊन बंड केल्यामुळे त्यांच्यावर पक्षांतर बंदी कायद्यानुसार (Anti-Defection Law) कोणतीही अपात्रतेची कारवाई होऊ शकत नाही. संजय दिना पाटील (मुंबई ईशान्य), संजय देशमुख (यवतमाळ-वाशीम), संजय जाधव (परभणी), भाऊसाहेब वाकचौरे (शिर्डी), नागेश पाटील आष्टीकर (हिंगोली) आणि ओमप्रकाश राजे निंबाळकर (धाराशिव) या सहा खासदारांनी मिळून स्वतंत्र गट स्थापन केला आहे. दोन तृतीयांश बहुमताचा हा जादुई आकडा गाठल्यामुळे आता हा गट थेट एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेत विलीन होण्याचा मार्ग पूर्णपणे मोकळा झाला आहे.

या संपूर्ण बंडखोरीच्या नाट्यात धाराशिवचे खासदार ओमप्रकाश राजे निंबाळकर (Omraje Nimbalkar) यांची भूमिका सर्वाधिक महत्त्वाची आणि अनपेक्षित ठरली आहे. त्यांचे वडील पवनराजे निंबाळकर यांच्या २० वर्ष जुन्या प्रदीर्घ हत्याकांड खटल्याचा निकाल नुकताच जाहीर झाला असून, यामध्ये विशेष सीबीआय (CBI) न्यायालयाने उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचे चुलत भाऊ पद्मसिंह पाटील यांच्यासह सर्व आरोपींची निर्दोष मुक्तता केली आहे. या निकालानंतर राजकीय वर्तुळात अनेक तर्क-वितर्क लढवले जात होते की ओमराजे पक्ष सोडणार की नाही. मात्र, या निकालानंतर ओमराजे यांनी तत्परतेने मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्याशी थेट संपर्क साधला. राज्य सरकारने या निकालाच्या विरोधात उच्च न्यायालयात (High Court) अपील दाखल करण्याचे आश्वासन दिल्यानंतर, ओमराजे यांनी बंडखोर गटात सामील होण्याचा अंतिम निर्णय घेतला.

पक्ष सोडणाऱ्या खासदारांनी आपल्या या निर्णयामागे मतदारसंघातील विकास कामांचा खोळंबा आणि विकास निधीची (Development Funds) अनुपलब्धता हे प्रमुख कारण असल्याचे सांगितले आहे. नागेश पाटील आष्टीकर आणि ओमराजे निंबाळकर यांनी जारी केलेल्या व्हिडिओ संदेशात स्पष्ट केले आहे की, गेल्या दोन वर्षांपासून विरोधी बाकांवर असल्यामुळे स्थानिक स्वराज्य संस्था, नगरपरिषदा आणि सिंचन प्रकल्पांना कोणताही निधी मिळत नव्हता. कृष्णा-मराठवाडा उपसा सिंचन योजनेसारखे महत्त्वाचे प्रकल्प निधीअभावी रखडले असल्याने मतदारांना तोंड देणे कठीण झाले होते, अशी खंत त्यांनी व्यक्त केली. तसेच ठाकरे गटातील काही नेत्यांकडून करण्यात आलेली असभ्य वक्तव्ये आणि अंतर्गत अवहेलना यामुळे पक्ष सोडण्याचा निर्णय घ्यावा लागल्याचा दावाही बंडखोरांनी केला आहे.

या मोठ्या राजकीय पुनर्रचनेमुळे राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी (NDA) मध्ये मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेचे पारडे कमालीचे जड झाले आहे. लोकसभेतील खासदारांचे संख्याबळ लक्षणीयरीत्या वाढल्यामुळे शिंदे गट आता केंद्रातील मोदी सरकारकडे महत्त्वाच्या केंद्रीय कॅबिनेट मंत्रालयांची (Cabinet Portfolios) मागणी करू शकतो. राजकीय वर्तुळातील सूत्रांच्या माहितीनुसार, मुख्यमंत्री शिंदे यांचे सुपुत्र डॉ. श्रीकांत शिंदे यांच्यासह अन्य एका वरिष्ठ खासदाराला केंद्रीय मंत्रिमंडळात स्थान मिळण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. या वाढलेल्या ताकदीमुळे आगामी विधानसभा निवडणुकांच्या जागावाटपात देखील शिंदे गटाला भारतीय जनता पक्षासोबत (BJP) अधिक मजबुतीने घासाघिस करता येईल, यात शंका नाही.

दुसरीकडे, ठाकरे गटाने या बंडखोरीवर अत्यंत तीव्र शब्दांत आक्षेप घेत याला 'ऑपरेशन टायगर' ऐवजी लोकशाहीचा खून ठरवले आहे. खासदार संजय राऊत आणि युवा नेते आदित्य ठाकरे यांनी बंडखोरांवर कृतघ्नतेचा शिक्का मारत, त्यांना चार्टर्ड विमानाने दिल्लीत नेण्यात आल्याचा आणि पैशांचे अमिष दाखवल्याचा आरोप केला आहे. उद्धव ठाकरे यांनी मुंबईतील सभेत भाजपवर घणाघाती टीका करताना म्हटले की, "शिवसेनेने तीन दशके काँग्रेसविरुद्ध संघर्ष केला, पण काँग्रेसने आमचा पक्ष कधी चोरला नाही; हा भाजपचा महापाप आहे." आता केवळ तीन खासदारांसह उरलेल्या ठाकरे गटासमोर आपले अस्तित्व टिकवण्याचे आणि आगामी काळात जनतेची सहानुभूती मिळवण्याचे फार मोठे आव्हान असणार आहे.

शेवटी, महाराष्ट्रातील हे सत्ताकारण केवळ तत्त्वांचे नसून सत्ता, निधी आणि अस्तित्वाचे बनले आहे हे या घडामोडीवरून स्पष्ट होते. कायदेशीर चौकटींचा अचूक वापर करून विरोधी पक्षाला खिळखिळे करण्याची सत्ताधाऱ्यांची खेळी यशस्वी ठरली असली, तरी लोकशाहीतील अंतिम न्यायालय हे जनता असते. आगामी विधानसभा निवडणुकीत मतदार या पक्षांतराला विकासाचे पाऊल मानतात की गद्दारी, यावरच महाराष्ट्राच्या राजकारणाची पुढील दिशा अवलंबून असेल.

• 
  

• LABELS: Maharashtra Politics, Shiv Sena Split, Uddhav Thackeray, Eknath Shinde, Omraje Nimbalkar, Operation Tiger, Lok Sabha MPs, Political News, Mumbai News, Indian Politics

• SEARCH DESCRIPTION: Earthquake again in Maharashtra politics! 6 Lok Sabha MPs of Thackeray group joined Eknath Shinde's Shiv Sena. Uddhav Thackeray got a big shock as 'Operation Tiger' was successful.

• HASHTAGS: #ShivSenaSplit #UddhavThackeray #EknathShinde #OperationTiger #MaharashtraPolitics #मराठीबातम्या #शिवसेना #ठाकरेगट #शिंदेसेना #LokSabha2026 #PoliticalCrisis