अफ़गाणिस्तानमध्ये ६.२ तीव्रतेचा शक्तिशाली भूकंप; दिल्ली-एनसीआरसह उत्तर भारत हादरला

नवी दिल्ली/कापुल, दि. २८ जून २०२६: अफ़गाणिस्तानच्या हिंदूकुश पर्वतीय क्षेत्राला केंद्र बनवून आलेल्या ६.२ तीव्रतेच्या अत्यंत शक्तिशाली भूकंपाने संपूर्ण उत्तर भारतासह राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र (दिल्ली-एनसीआर) आणि जम्मू-काश्मीरला जोरदार हादरा दिला आहे. रिक्टर स्केलवर या भूकंपाची तीव्रता अधिक असल्याने दिल्ली ते काश्मीर खोऱ्यापर्यंत नागरिक प्रचंड दहशतीखाली आले. भूकंपाचे धक्के जाणवताच नागरिकांनी कोणत्याही मोठ्या अनहोनीच्या भीतीने बहुमंजिली सोसायट्या आणि घरांतून बाहेर पडून उघड्या मैदानाचा रस्ता धरला. जागतिक पातळीवर गेल्या काही दिवसांत इंडोनेशिया आणि व्हेनेझुएला येथे झालेल्या मोठ्या भूकंपांनंतर भारताच्या शेजारील क्षेत्रात झालेली ही तिसरी मोठी भूगर्भीय घडामोड असून, यामुळे भूगर्भ शास्त्रज्ञ आणि आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणांची चिंता वाढली आहे.

अफ़गाणिस्तानमध्ये भूकंपाचा मुख्य केंद्रबिंदू (Epicenter) 

भूगर्भीय सर्वेक्षण आणि हवामान विभागाकडून प्राप्त झालेल्या प्राथमिक तांत्रिक माहितीनुसार, या शक्तिशाली भूकंपाचा मुख्य केंद्रबिंदू (एपीसेंटर) अफ़गाणिस्तानच्या दुर्गम व पर्वतीय भागात जमिनीच्या आत खोलवर होता. जमिनीच्या पोटात असलेल्या टेक्टोनिक प्लेट्सच्या अचानक झालेल्या तीव्र घर्षणामुळे हा धक्का बसला, ज्याची तीव्रता ६.२ नोंदवली गेली आहे. भूगर्भ शास्त्राच्या नियमांनुसार, ६ पेक्षा जास्त तीव्रतेचा भूकंप हा 'शक्तीशाली व विनाशकारी' श्रेणीत मोडतो. या भूकंपामुळे अफ़गाणिस्तानच्या केंद्रबिंदू जवळील भागात मोठ्या प्रमाणावर हानी झाल्याची आशंका व्यक्त केली जात असून, तेथील सविस्तर तपशीलाची प्रतीक्षा केली जात आहे.

दिल्लीपासून काश्मीरपर्यंत नागरिकांमध्ये घबराट 

या भूकंपाची व्याप्ती एवढी मोठी होती की, अफ़गाणिस्तानपासून शेकडो किलोमीटर दूर असलेल्या भारताच्या राजधानी क्षेत्रात (नोएडा, गाझियाबाद, गुरुग्राम, फरीदाबाद) आणि उत्तर भारतातील इतर राज्यांमध्ये जमीन अनेक सेकंदांपर्यंत डोलत राहिली. जम्मू-काश्मीरमध्येही तीव्र धक्के जाणवले. ग्राउंड झिरोवरून मिळालेल्या माहितीनुसार, बहुतांश लोक घरांमध्ये आराम करत असताना किंवा झोपेत असताना अचानक घरातील पंखे, खिडक्या आणि इतर वस्तू वेगाने हलण्यास सुरुवात झाली. अचानक आलेल्या या संकटामुळे दिल्ली आणि काश्मीरमधील रहिवासी घाबरून रस्त्यावर आले. अनेक गृहनिर्माण सोसायट्यांमध्ये मध्यरात्रीनंतर नागरिकांनी सुरक्षिततेचा उपाय म्हणून उघड्या जागेत थांबणे पसंत केले.

जागतिक पातळीवर भूगर्भीय हालचालींमध्ये वाढ 

सध्याच्या जागतिक भूगर्भीय परिस्थितीवर नजर टाकल्यास, जगाच्या वेगवेगळ्या भागात एकापाठोपाठ एक येणारे तीव्र भूकंप एका मोठ्या धोक्याकडे संकेत करत आहेत. अफ़गाणिस्तानच्या या घटनेपूर्वी इंडोनेशियाच्या द्वीपकल्पीय क्षेत्रात आणि व्हेनेझुएलामध्येही अशाच प्रकारच्या शक्तिशाली भूकंपांची नोंद झाली होती. तज्ज्ञांच्या मते, पॅसिफिक रिंग ऑफ फायर आणि हिमालयन टेक्टोनिक बेल्टच्या आसपासच्या भूपट्ट्यांमध्ये (Plates) सध्या कमालीची सक्रियता दिसून येत आहे. भारताचा दिल्ली-एनसीआर आणि काश्मीरचा भाग हा आधीच भूकंपाच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील मानल्या जाणाऱ्या 'झोन ४' आणि 'झोन ५' अंतर्गत येतो, ज्यामुळे या भागातील धोका अधिक वाढतो. सद्यस्थितीत स्थानिक प्रशासन आणि आपत्ती व्यवस्थापन दलाच्या (NDRF) तुकड्यांना सतर्क राहण्याचे आदेश देण्यात आले असून परिस्थितीवर बारीक लक्ष ठेवले जात आहे.

• Labels: Afghanistan Earthquake 2026, Delhi NCR Earthquake, Northern India Earthquake, Richter Scale 6.2, Geological Disaster, Breaking News

• Search Description: A powerful 6.2 magnitude earthquake centered in Afghanistan strongly shook Delhi-NCR, Kashmir, and multiple parts of Northern India, triggering widespread panic.

• Hashtags: #Earthquake #DelhiNCR #Kashmir #AfghanistanEarthquake #DisasterAlert #BreakingNews #AstraNewsNetwork