आरोग्य लेख (Health Tips) : थंडीचा कडाका वाढताच निर्माण होणारी 'ओठ फुटणे, टाचांच्या भेगा आणि हिवाळी त्वचेचा कोरडेपणा' : कारणे आणि ५ सोपे उपाय!
नागपूर, १६ नोव्हेंबर २०२६ - नोव्हेंबर महिन्याच्या तिसऱ्या आठवड्यात वातावरणातील आर्द्रता (Humidity) वेगाने कमी होऊन हवा अत्यंत कोरडी आणि थंड झाली आहे. या कोरड्या हवेचा सर्वात पहिला आणि दृश्य परिणाम आपल्या त्वचेवर होतो. त्वचेच्या पेशींमधील नैसर्गिक ओलावा (Sebum) हवेत शोषला गेल्यामुळे चेहरा निस्तेज व पांढरट दिसू लागतो, हाता-पायांवर पांढऱ्या रेषा उमटतात, ओठांची त्वचा सोलून त्यातून रक्त येऊ लागते आणि पायांच्या टाचांना खोल वेदनादायक भेगा (विपादिका) पडतात. आयुर्वेदानुसार, हिवाळ्यातील शीत आणि रूक्ष वातावरणामुळे शरीरात 'वात दोष' अत्यंत कुपित होतो, जो त्वचेतील 'रस धातू' आणि स्निग्धता सुकवून टाकतो. या समस्येला वैद्यकीय भाषेत 'झेरोसिस / विंटर डर्मेटायटिस' (Xerosis / Winter Dry Skin) आणि आयुर्वेदात 'त्वग्रूक्षता / विपादिका' म्हटले जाते.
वेळेवर त्वचेला स्निग्धता न दिल्यास त्वचेला खाज सुटणे (Eczema), बुरशीजन्य संसर्ग आणि टाचांच्या भेगांमध्ये जंतूसंसर्ग होण्याचा धोका असतो.
हिवाळी त्वचेच्या कोरडेपणाची (त्वग्रूक्षता) मुख्य लक्षणे: १. अंघोळीनंतर चेहरा आणि हात-पाय प्रचंड ओढल्यासारखे वाटणे व त्यावर पांढरट खवले दिसणे. २. ओठ कोरडे पडून त्यांची साल निघणे आणि हसताना ओठांच्या कडा फाटणे. ३. पायांच्या टाचांना भेगा पडून चालताना वेदना होणे किंवा रक्त येणे. ४. कोपर, गुडघे आणि पाठीवर सतत कोरडी खाज सुटणे.
त्वचेचा नैसर्गिक ओलावा टिकवून मखमली ठेवण्यासाठी ५ आयुर्वेदिक व सोपे घरगुती नियम: १. रात्री झोपण्यापूर्वी नाभीमध्ये शुद्ध गाईचे तूप किंवा मोहरीचे तेल लावणे (नाभी चिकित्सा): आयुर्वेदात नाभीला शरीराचे मध्यवर्ती केंद्र मानले आहे. रात्री झोपताना नाभीत २ थेंब शुद्ध देशी गाईचे तूप किंवा खोबरेल तेल टाकून हलक्या हाताने चोळावे. हा अत्यंत प्राचीन आणि चमत्कारिक उपाय असून, यामुळे तीन दिवसांत फुटलेले ओठ मऊ होतात आणि संपूर्ण शरीराचा कोरडेपणा नाहीसा होतो. २. टाचांच्या भेगांवर कोमट मेण, खोबरेल तेल आणि हळदीचा मलम: २ चमचे शुद्ध खोबरेल तेलात चिमूटभर हळद आणि थोडे मधमाशांचे नैसर्गिक मेण (Beeswax) गरम करून एकत्र करावे. रात्री पाय कोमट पाण्याने स्वच्छ धुवून कोरडे केल्यावर हा मलम टाचांच्या भेगांमध्ये भरून सुती मोजे घालून झोपावे. ३. चेहऱ्यासाठी दूध आणि मधाचे नैसर्गिक क्लिन्झर (रासायनिक साबण टाळा): हिवाळ्यात चेहऱ्यावर फेस वॉश किंवा साबण वापरणे टाळावे; त्याऐवजी १ चमचा कच्च्या दुधात २ थेंब मध मिसळून त्याने चेहऱ्यावर हलके मालिश करावे आणि कोमट पाण्याने धुवावे. दुधातील लॅक्टिक ॲसिड त्वचेचा ओलावा जपते. ४. अति-कडक गरम पाण्याने आंघोळ करणे टाळा: थंडी वाजते म्हणून अंगावर कडक गरम पाणी ओतल्याने त्वचेचे नैसर्गिक संरक्षक तेल नष्ट होते आणि त्वचा अधिकच कोरडी पडते; आंघोळीसाठी नेहमी हलके कोमट पाणीच वापरावे आणि आंघोळीनंतर ३ मिनिटांच्या आत ओल्या त्वचेवरच खोबरेल किंवा बदामाचे तेल लावावे. ५. आहारात गाईचे तूप, तीळ, बदाम आणि भरपूर कोमट पाणी ठेवा: बाहेरील क्रीम्सपेक्षा आतून त्वचेला स्निग्धता मिळणे अधिक महत्त्वाचे असते; रोजच्या जेवणात १ ते २ चमचे शुद्ध तूप, भाजलेले तीळ आणि दिवसभरात किमान ८ ग्लास कोमट पाणी पिण्याची सवय लावावी.
Labels: Health Tips, Winter Dry Skin Care, Chapped Lips Cracked Heels, Vata Xerosis Ayurveda, Navel Oil Therapy, Cow Ghee Skin Benefits, Moisturizing Tips, Marathi Health, November 16
Search Description: Comprehensive Marathi health guide on preventing winter dry skin, chapped lips, and cracked heels (Vipadika) naturally using navel ghee therapy, coconut-turmeric balm, and raw milk cleanser.
Hashtags: #HealthTips #WinterSkinCare #DrySkinRelief #CrackedHeels #ChappedLips #AyurvedicSkinCare #NavelTherapy #CowGheeBenefits #NovemberHealth #MarathiHealth
Reviewed by ANN news network
on
११/१६/२०२६ ०८:२१:०० AM
Rating:

कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: