'हापूस' आंब्याच्या जीआय (GI) टॅगवरून महाराष्ट्र आणि गुजरातच्या शेतकऱ्यांमधील वाद अधिक तीव्र; 'वलसाडी हापूस' नावाच्या मागणीवरून दोन्ही बाजू आमनेसामने!
मुंबई / वलसाड (दि. २२ नोव्हेंबर २०२६): 'हापूस' आंब्याच्या 'भौगोलिक मानांकन' (GI Tag) वरून महाराष्ट्र आणि गुजरातच्या आंबा उत्पादक शेतकऱ्यांमधील वाद आता अधिक तीव्र झाला आहे. गुजरातच्या वलसाड भागात पिकवल्या जाणाऱ्या आंब्याला 'वलसाडी हापूस' नावाने जीआय टॅग मिळावा, यासाठी करण्यात आलेल्या अर्जाला महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांनी तीव्र विरोध दर्शवला आहे. जीआय टॅगच्या अर्जावरील सर्व सुनावण्या पूर्ण होऊन ही प्रक्रिया सध्या अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे; मात्र अंतिम निर्णय जाहीर होण्यापूर्वी मध्यस्थीद्वारे दोन्ही बाजूंमध्ये तोडगा काढण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. दुसरीकडे, मध्यस्थीद्वारे हा प्रश्न न सुटल्यास आपल्या हक्कांच्या रक्षणासाठी हा कायदेशीर लढा सर्वोच्च न्यायालयापर्यंत नेण्याची तयारी वलसाड आणि नवसारीच्या शेतकऱ्यांनी दर्शवली आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, कोकणातील देवगड, रत्नागिरी आणि राजापूर भागात पिकणाऱ्या हापूस आंब्याला यापूर्वीच भौगोलिक मानांकन प्राप्त झाले असून जगभरात कोकणच्या हापूसची स्वतंत्र ओळख आहे. महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांच्या मते, अस्सल हापूस आंबा केवळ देवगड-रत्नागिरी-राजापूर या कोकण पट्ट्यातच पिकवला जातो आणि तो वलसाडमध्ये उत्पादित होत नाही. त्यामुळे वलसाडमधील आंब्याला 'वलसाड हापूस' किंवा 'वलसाडी हापूस' असे संबोधणे महाराष्ट्रातील उत्पादकांना मान्य नाही. या कारणामुळेच गुजरातकडून दाखल करण्यात आलेल्या 'वलसाडी हापूस' (Valsadi Hapus) मान्यतेच्या अर्जावर कायदेशीर आक्षेप नोंदवण्यात आले आहेत.
दुसरीकडे, गुजरातच्या वलसाड आणि नवसारी भागातील शेतकऱ्यांनी आपल्या उत्पादनाला 'वलसाडी हापूस' म्हणून मान्यता मिळावी यासाठी आक्रमक भूमिका घेतली आहे. या प्रकरणातील अर्जदार जतीन देसाई यांच्या मते, वलसाडमधील विशिष्ट किनारपट्टीची भौगोलिक परिस्थिती हापूस आंब्याच्या लागवडीसाठी अत्यंत पोषक आहे. जर वलसाड आणि नवसारीच्या शेतकऱ्यांना 'हापूस' हे नाव वापरण्याची परवानगी नाकारली गेली, तर त्यांना देशांतर्गत बाजारपेठेत तसेच परदेशात आंबा निर्यात करताना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो, अशी भीती त्यांनी व्यक्त केली आहे.
शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष भागूभाई पटेल यांनीही या विषयावर गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, जर 'वलसाडी अल्फोन्सो' (वलसाडी हापूस) आंब्याला जीआय टॅग मिळाला नाही, तर स्थानिक शेतकऱ्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान होऊ शकते. चव, गुणवत्ता आणि उत्पादन क्षमतेच्या बाबतीत हा वाण अद्वितीय असून 'वलसाडी अल्फोन्सो'ची स्वतंत्र ओळख जपली जावी व शेतकऱ्यांना योग्य बाजारभाव मिळावा, असा आग्रह त्यांनी धरला आहे.
वलसाडच्या शेतकऱ्यांचा असाही दावा आहे की, ऐतिहासिक काळापासून या भागात या फळाची लागवड केली जात असून जगभरात हे उत्पादन 'वलसाडी हापूस' म्हणून ओळखले जाते. कोकण किंवा रत्नागिरी भागातील हापूस आंबे आणि वलसाडमधील आंबे यांची प्रयोगशाळेत तुलना केल्यास गुणवत्ता, प्रमाण आणि वजनाच्या बाबतीत वलसाडचे उत्पादन सरस ठरेल, असा दावाही गुजरातच्या शेतकरी गटाकडून करण्यात आला आहे. त्यामुळे जीआय नोंदणीचे लाभ मिळण्याचा हक्क वलसाडच्या शेतकऱ्यांचाच असल्याची ठाम भूमिका त्यांनी मांडली आहे.
सध्या या संपूर्ण प्रकरणाबाबत कायदेशीर प्रक्रिया सुरू असून सर्व सुनावण्या पूर्ण झाल्या आहेत. अंतिम निकाल येण्यापूर्वी मध्यस्थीच्या माध्यमातून दोन्ही राज्यांतील शेतकरी प्रतिनिधींमध्ये सहमती घडवून आणण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. मात्र, चर्चेतून मार्ग न निघाल्यास हा वाद थेट सर्वोच्च न्यायालयात नेला जाईल, असा पवित्रा वलसाडच्या शेतकऱ्यांनी घेतल्याने दोन राज्यांतील आंबा उत्पादक शेतकऱ्यांमधील संघर्ष अधिकच चिघळला आहे.
Labels: Hapus Mango GI Tag Dispute, Maharashtra Gujarat Mango Row, Valsadi Hapus, Devgad Ratnagiri Alphonso, Geographical Indication India, Agriculture News Maharashtra, Valsad Farmers, Astra News Network
Search Description: Read the news report on the intensifying GI Tag dispute between Maharashtra and Gujarat farmers over Hapus (Alphonso) mango, as Maharashtra opposes the 'Valsadi Hapus' tag while Valsad farmers prepare to move the Supreme Court.
Hashtags: #HapusMango #GITag #MaharashtraVsGujarat #AlphonsoMango #DevgadHapus #ValsadFarmers #AgricultureNews #AstraNews
Reviewed by ANN news network
on
११/२२/२०२६ ०५:३६:०० PM
Rating:

कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: