चित्रपट रसग्रहण व कथा (Movie Review & Narrative) : संवादाची जादू, विचारांचा संघर्ष आणि माणसाचे अंतर्मन जिंकणारी कलाकृती: 'गोलमाल' (१९७९)
मुंबई, १५ नोव्हेंबर २०२६ - भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासात जेव्हा जेव्हा कोणाचाही अपमान न करता, द्विअर्थी संवादांचा आधार न घेता केवळ परिस्थितीजन्य गैरसमजातून (Comedy of Errors) आणि बुद्धिमान संवादांतून प्रेक्षकांना पोट धरून हसवणारा सर्वकालीन सर्वोत्कृष्ट विनोदी चित्रपट आठवला जातो, तेव्हा १९७९ मध्ये प्रदर्शित झालेला हृषिकेश मुखर्जी दिग्दर्शित 'गोलमाल' (Gol Maal) हा चित्रपट एका अद्वितीय आणि अमर सुवर्ण शिखरावर उभा राहतो. प्रख्यात लेखक सैलश डे यांच्या मूळ कथेवर आणि राही मासूम रझा व सचिन भौमिक यांच्या धारदार लेखणीतून साकारलेली ही कलाकृती भारतीय विनोदी सिनेमाचा सर्वात मोठा अभिजात मानदंड ठरते.
१. चित्रपटाचे कथानक (Narrative & Storyline)
चित्रपटाची कथा 'रामप्रसाद शर्मा' (अमोल पालेकर) या एका अत्यंत हुशार, सी. ए. (Chartered Accountant) पदवी घेतलेल्या, पण बेरोजगार तरुणाभोवती फिरते. रामप्रसादला नोकरीची नितांत गरज असते, कारण त्याच्यावर त्याच्या लहान बहिणीच्या—'रत्ना'च्या (मंजुषा)—जबाबदारीचे ओझे असते.
त्याचे मामा (युनूस परवेझ) त्याला 'भवानी शंकर' (उत्पल दत्त) नावाच्या एका बड्या उद्योगपतीकडे अकाउंटंटच्या नोकरीसाठी पाठवतात. परंतु, भवानी शंकर हे अत्यंत विचित्र आणि जुन्या वळणाचे गृहस्थ असतात! त्यांना आधुनिक कपडे घालणारे, खेळ-संगीताची आवड असणारे आणि विशेषतः 'मिशा नसलेले' तरुण अजिबात आवडत नसतात! त्यांचा असा विचित्र समज असतो की ज्या पुरुषाच्या चेहऱ्यावर मिशी नाही, त्याचे चारित्र्य चांगले नसते!
नोकरी मिळवण्यासाठी रामप्रसाद साधा कुर्ता-पायजामा घालून, कपाळावर गंध लावून आणि खोट्या मिशा लावून इंटरव्ह्यूला जातो! भवानी शंकर त्याच्या साधेपणावर खुश होऊन त्याला नोकरी देतात. रामप्रसादचे काम उत्तम सुरू होते.
परंतु, खरी गडबड एके दिवशी होते! रामप्रसादला हॉकीच्या सामन्याचे प्रचंड वेड असते. एके दिवशी कामावरून सुट्टी घेऊन तो स्टेडियममध्ये हॉकीचा सामना पाहायला जातो आणि तिथे नेमका भवानी शंकरांच्या नजरेस पडतो! संतापलेले भवानी शंकर दुसऱ्या दिवशी ऑफिसमध्ये रामप्रसादला खडसावतात. स्वतःची नोकरी वाचवण्यासाठी रामप्रसाद तिथेच एक महाकाय थाप ठोकतो—"सर, स्टेडियममध्ये तुम्ही ज्याला पाहिले तो मी नसून माझा जुळा भाऊ 'लक्ष्मणप्रसाद' आहे, जो अत्यंत आधुनिक आहे आणि ज्याला मिशा नाहीत!"
इथून सुरू होतो एका खोट्याला लपवण्यासाठी रचलेल्या शंभर खोट्यांचा हास्यकल्लोळ! रामप्रसादला दिवसा ऑफिसमध्ये मिशा लावून 'रामप्रसाद' बनावे लागते, तर संध्याकाळी भवानी शंकरांची मुलगी 'ऊर्मिला' (बिंदिया गोस्वामी) हिला संगीत शिकवण्यासाठी मिशा काढून 'लक्ष्मणप्रसाद' बनावे लागते! या गोंधळात भवानी शंकर, त्यांची बहीण कालिंदी (दीना पाठक) आणि स्वतः ऊर्मिला यांच्यात जे काही विलक्षण गैरसमज होतात, ते पाहून प्रेक्षक हसून हसून बेजार होतात.
चित्रपटाचा अत्यंत धमाल आणि अविस्मरणीय परमोच्च प्रसंग (Climax) शेवटी येतो! जेव्हा भवानी शंकरांना संशय येतो की रामप्रसाद आणि लक्ष्मणप्रसाद एकच आहेत, तेव्हा रामप्रसाद आपला अभिनेता मित्र 'देवेन वर्मा' याची मदत घेतो. एका पाठलागाच्या थरारात शेवटी भवानी शंकरांसमोर सर्व सत्य उघड होते; परंतु रामप्रसादचे प्रामाणिक काम आणि निरागस हेतू पाहून भवानी शंकर स्वतःच्या मिशा काढून टाकतात आणि रामप्रसाद-ऊर्मिलाच्या लग्नाला आनंदाने परवानगी देतात! हा शेवट पाहताना प्रेक्षकांचे चेहरे आनंदाने फुलून जातात.
२. कलाकारांचा अद्भूत अभिनय (Star Cast & Performances)
अमोल पालेकर (रामप्रसाद / लक्ष्मणप्रसाद): एका साध्या मध्यमवर्गीय तरुणाची असहाय्यता, खोटे बोलताना होणारी तारांबळ आणि दोन भिन्न व्यक्तिरेखा साकारताना केलेली सूक्ष्म कसरत अमोल पालेकर यांनी ज्या अलौकिक सहजतेने साकारली, त्यासाठी त्यांना 'सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा फिल्मफेअर पुरस्कार' (Filmfare Best Actor Award) मिळाला.
उत्पल दत्त (भवानी शंकर): रागीट पण मनाने भोळा उद्योगपती, मिशांवरील विचित्र प्रेम आणि "अच्छाऽऽऽ!" म्हणण्याची त्यांची खास शैली उत्पल दत्त यांनी भारतीय सिनेसृष्टीत अजरामर केली. त्यांना 'सर्वोत्कृष्ट विनोदी अभिनेत्याचा फिल्मफेअर पुरस्कार' मिळाला.
दीना पाठक, बिंदिया गोस्वामी, देवेन वर्मा आणि अमिताभ बच्चन (पाहुणे कलाकार): कालिंदी बुआच्या भूमिकेत दीना पाठक आणि स्वतःच्याच भूमिकेत आलेले अमिताभ बच्चन यांनी चित्रपटाची रंगत अधिकच वाढवली.
३. कर्णमधुर संगीत आणि अजरामर गीते (Music, Lyrics & Singers)
चित्रपटाला महान संगीतकार आर. डी. बर्मन यांनी संगीत दिले असून, गुलजार यांच्या शब्दांनी अमर इतिहास रचला: १. "आनेवाला पल जानेवाला है, हो सके तो इसमें जिंदगी बिता दो..." - (गायक: किशोर कुमार) : जीवनाचे तत्त्वज्ञान सांगणारे भारतातील सर्वात महान आणि अमर गीत! यासाठी किशोर कुमार यांना फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला. २. "गोलमाल है भाई सब गोलमाल है..." - (गायक: आर. डी. बर्मन, सपन चक्रवर्ती) : जगाच्या व्यवहारावर भाष्य करणारे धमाल शीर्षकगीत. ३. "एक बात कहूँ गर मानो तुम..." - (गायिका: लता मंगेशकर) : हळुवार प्रेमाचे मधुर गीत.
४. चित्रपटाचे सार (Conclusion)
'गोलमाल' हा चित्रपट आपल्याला शिकवतो की बाह्य रूपावरून किंवा मिशांवरून माणसाचे चारित्र्य मोजू नये; प्रामाणिकपणा आणि निखळ विनोदबुद्धी माणसाला कोणत्याही संकटातून सुखरूप बाहेर काढते!
Labels: Movie Review, Gol Maal 1979, Amol Palekar, Utpal Dutt, Hrishikesh Mukherjee, RD Burman, Gulzar, Kishore Kumar, Aanewala Pal Janewala Hai, Classic Bollywood Comedy
Search Description: Comprehensive Marathi review of Hrishikesh Mukherjee's 1979 timeless comedy masterpiece 'Gol Maal' starring Amol Palekar and Utpal Dutt. Narrative, iconic songs, and IMDb fact-check.
Hashtags: #GolMaal1979 #AmolPalekar #UtpalDutt #HrishikeshMukherjee #RDBurman #Gulzar #AanewalaPal #ClassicComedy #MovieReviewMarathi
Reviewed by ANN news network
on
११/१५/२०२६ ०८:३५:०० AM
Rating:

कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: