ज्येष्ठ अभिनेत्री मधु कांबीकर यांचे निधन

पुणे: मराठी चित्रपटसृष्टी, रंगभूमी आणि लोकनाट्य क्षेत्रातील अत्यंत लोकप्रिय व व्यासंगी नाव असलेल्या ज्येष्ठ अभिनेत्री मधु कांबीकर यांचे अल्पशहा आजारने निधन झाले आहे. मृत्यूसमयी त्या ७३ वर्षांच्या होत्या. त्यांच्या निधनामुळे मराठी कलाविश्वावर आणि विशेषतः लावणी व लोकनाट्य क्षेत्रावर शोककळा पसरली आहे. ग्रामीण महाराष्ट्राची लोककला, लावणी आणि अस्सल लोकसंस्कृती घराघरांपर्यंत पोहोचवण्यात आणि तिला मानाचे स्थान मिळवून देण्यात त्यांनी मोलाचे योगदान दिले होते. त्यांच्या जाण्याने रसिक मनावर अधिराज्य गाजवणारे एक प्रगल्भ पर्व अस्तत्वाला आले आहे.

मधु कांबीकर यांचा जन्म २८ जुलै १९५३ रोजी झाला होता. लहानपणापासूनच नृत्याची आवड असलेल्या त्यांनी कथक नृत्याचे कसून प्रशिक्षण घेतले होते. त्यानंतर १९७३ मध्ये मुंबईतील लालबाग येथील न्यू हनुमान थिएटरमधून त्यांच्या रंगमंच आणि कलाप्रवासाला अधिकृत सुरुवात झाली. आपल्या बहारदार नृत्याने, सहजसुंदर अभिनयाने आणि लावणीतील लवचीक व सजीव हावभावांनी त्यांनी अवघ्या महाराष्ट्राला वेड लावले होते. लोकनाट्य, नाटक आणि चित्रपट या तिन्ही माध्यमांत त्यांनी आपल्या अवाक्यात कामगिरी करत स्वतःची स्वतंत्र ओळख निर्माण केली.

'शापित'मधील 'बिजली' आणि अजरामर चित्रपट कारकीर्द

मधु कांबीकर यांच्या अभिनय कारकिर्दीत अनेक चित्रपट मैलाचा दगड ठरले. यामध्ये दिग्दर्शक राजदत्त यांच्या 'शापित' या चित्रपटातील 'बिजली' ही त्यांनी साकारलेली भूमिका प्रचंड गाजली. या भूमिकेने त्यांना अफाट लोकप्रियता मिळवून दिली. याच भूमिकेसाठी त्यांना राज्य शासनाचा सर्वोत्कृष्ट अभिनयाचा पुरस्कार तसेच प्रतिष्ठित फिल्मफेअर पुरस्काराने देखील सन्मानित करण्यात आले होते.

त्यांच्या चित्रपट प्रवासात 'सतीची पुण्याई', 'हेच माझं माहेर', 'विघोस', 'नवरा पाहिजे', 'झपाटलेला', 'एक होता विदूषक' आणि 'रावसाहेब' यांसारख्या अनेक गाजलेल्या मराठी चित्रपटांमधील त्यांच्या भूमिका आजही प्रेक्षकांच्या स्मरणात आहेत. आपल्या कारकिर्दीत त्यांनी शंभराहून अधिक चित्रपटांमध्ये प्रभावी भूमिका साकारल्या. केवळ मराठीच नव्हे, तर काही हिंदी चित्रपटांमध्येही त्यांनी आपल्या अभिनयाचा ठसा उमटवला. 'हेच माझं माहेर' आणि 'साद' हा गुजराती चित्रपट असो वा 'आई कुलस्वामिनी' आणि 'संघर्ष जीवाचा' यांसारखे चित्रपट असोत, त्यांच्या प्रत्येक भूमिकेने प्रेक्षकांना मंत्रमुग्ध केले. या उत्कृष्ट कामगिरीसाठी त्यांना महाराष्ट्र शासनाचे सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचे अनेक पुरस्कार मिळाले.

'महाराष्ट्रची लोकधारा' ते जागतिक स्तरावर लावणीचा प्रसार

लावणी आणि लोककलेच्या प्रसारासाठी त्यांनी आयुष्यभर अविरत काम केले. १९७७ मध्ये 'महाराष्ट्रची लोकधारा' या ख्यातनाम कला पथकाच्या माध्यमातून त्यांनी देशाची राजधानी दिल्ली येथे अत्यंत दिमाखदार नृत्यनाट्य सादर केले होते. त्यांच्या लावणीतील सहजता, अंगी असलेले सौंदर्य, अदाकारी आणि तालाची पकड यामुळे त्यांना संपूर्ण महाराष्ट्रभर अफाट लोकप्रियता लाभली.

केवळ महाराष्ट्रापुरते मर्यादित न राहता, त्यांनी 'सखी माझी लावणी' या विशेष कार्यक्रमाच्या माध्यमातून लावणीची गोडी जगातील अनेक देशांमध्ये पोहोचवली. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर मराठी लोककलेचा ध्वज उंच करणाऱ्या मोजक्या लोककलाकारांमध्ये त्यांचे नाव अग्रक्रमाने घेतले जाते. त्यांच्या निधनाने मराठी रंगभूमीने आणि लोकसंस्कृतीने एक अत्यंत मुरब्बी, दिलखुलास आणि कसदार अभिनेत्री गमावली आहे.

• Labels: Madhu Kambikar, Marathi Actress Passes Away, Lavani Queen, Shapit Movie, Marathi Cinema History, Pune News

• Search Description: Veteran Marathi actress and Lavani exponent Madhu Kambikar passed away at the age of 73 due to a brief illness. Read her journey from theatre to national recognition.

• Hashtags: #MadhuKambikar #MarathiCinema #Lavani #RIP #MarathiActress #Loknatya #CulturalLoss