कर्जत जलविद्युत प्रकल्पाबाबत टोरंट पॉवर कंपनीचे पहिले अधिकृत स्पष्टीकरण समोर; हा प्रकल्प पूर्णपणे पर्यावरणपूरक असून तीन हजार जणांना रोजगार मिळणार असल्याचा कंपनीचा दावा!

कर्जत, रायगड: रायगड जिल्ह्यातील कर्जत तालुक्यामध्ये उभारण्यात येणाऱ्या टोरंट पॉवर कंपनीच्या प्रस्तावित जलविद्युत ऊर्जा साठवण प्रकल्पावरून सध्या राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात जोरदार वाद सुरू असतानाच, आता कंपनीच्या वतीने या प्रकरणी पहिले अधिकृत स्पष्टीकरण समोर आले आहे. हा जलविद्युत प्रकल्प पूर्णपणे पर्यावरणपूरक असून यामुळे निसर्गाला हानी पोहोचणार नाही, उलट हरित ऊर्जा निर्मितीला चालना मिळेल, असा दावा टोरंट पॉवर कंपनीने केला आहे. तीन हजार मेगागावॅट क्षमतेचा हा महाकाय पंप स्टोरेज प्रकल्प असून या माध्यमातून परिसरातील तीन हजार नागरिकांना प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्षपणे रोजगाराच्या नवीन संधी उपलब्ध होणार आहेत. अलीकडेच या प्रकल्पासाठी मोठ्या प्रमाणावर वृक्ष व जंगलतोड होत असल्याचा आरोप करत स्थानिकांनी आणि विविध राजकीय पक्षांनी आक्रमक भूमिका घेतली होती, त्यानंतर कंपनीने ही अधिकृत बाजू मांडली आहे.

कंपनीने दिलेल्या सविस्तर माहितीनुसार, हा प्रकल्प देशाच्या आणि राज्याच्या ऊर्जा सुरक्षेच्या दृष्टीने अतिशय महत्त्वाचा टप्पा आहे. तीन हजार मेगागावॅट (3000 MW) क्षमतेचा पंप स्टोरेज प्रकल्प असल्याने याद्वारे वीज पुरवठ्यातील चढ-उतार नियंत्रित ठेवण्यास मदत होईल आणि स्वच्छ ऊर्जेची निर्मिती केली जाईल. प्रकल्पाच्या विरोधात पर्यावरणाच्या मुद्द्यावर उपस्थित होणाऱ्या शंकांचे निरसन करताना कंपनीने स्पष्ट केले आहे की, या प्रकल्पामुळे औद्योगिक प्रदूषण कमी होण्यास मोठी मदत होणार असून, अंदाजे ५.८ लाख टन (5.8 Lakh Tonnes) कार्बन डायऑक्साईडचे वायुमंडळातील हानिकारक उत्सर्जन प्रभावीपणे टाळता येणार आहे. ग्लोबल वॉर्मिंगच्या वाढत्या संकटामध्ये हा प्रकल्प पर्यावरणाच्या दृष्टीने अत्यंत फायदेशीर ठरेल, असा विश्वास कंपनीच्या वतीने व्यक्त करण्यात आला आहे.

पर्यावरण रक्षणाच्या मुद्द्यावर बोलताना कंपनीने स्पष्ट केले की, प्रकल्पाच्या बांधकामामुळे किंवा इतर कारणांमुळे बाधित होणाऱ्या क्षेत्राची भरपाई करण्यासाठी प्रशासनाच्या नियमांनुसार ६२५ एकर जमीन भरपाई वनीकरणासाठी (Compensatory Afforestation) हस्तांतरित करण्यात येत आहे. या जमिनीवर आणि लगतच्या परिसरामध्ये मोठ्या प्रमाणावर वृक्षारोपण मोहीम राबवली जाणार असून, एकूण ९० हजार नवीन झाडे लावण्याचे सविस्तर नियोजन कंपनीने केले आहे. काही दिवसांपूर्वी स्थानिकांनी आणि राजकीय कार्यकर्त्यांनी जंगलात धडक देत ३२ हजारांहून अधिक झाडे तोडली जात असल्याचा आणि झाडांवर क्रमांक टाकल्याचा गंभीर आरोप केला होता. या पार्श्वभूमीवर कंपनीने नव्याने ९० हजार झाडे लावण्याच्या केलेल्या घोषणेला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

स्थानिक रोजगार आणि आर्थिक विकासाच्या मुद्द्यावर भाष्य करताना कंपनीने सांगितले की, कर्जतसारख्या ग्रामीण आणि डोंगराळ भागात अशा प्रकारच्या मोठ्या प्रकल्पांमुळे औद्योगिक विकास साधला जातो. प्रकल्प उभारणीच्या आणि त्यानंतरच्या चालन कालावधीत (Operational Phase) स्थानिकांना प्राधान्याने सामावून घेतले जाईल. यामुळे परिसरातील तरुणांना रोजगारासाठी इतर शहरांमध्ये स्थलांतर करावे लागणार नाही, असा दावा केला जात आहे. वीज निर्मितीच्या क्षेत्रात नवी दिशा देणारा हा प्रकल्प राष्ट्रीय स्तरावर ऊर्जा संचयनासाठी महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे, असेही कंपनीने स्पष्ट केले आहे.

दुसऱ्या बाजूला, टोरंट पॉवर कंपनीने आपले स्पष्टीकरण दिले असले तरी, स्थानिक ग्रामस्थ, पर्यावरणप्रेमी आणि विरोधक यांच्या शंका पूर्णपणे निवळलेल्या नाहीत. प्रकल्पाच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीपूर्वी खरोखरच पर्यावरणाचे काय काय कायदेशीर नियम पाळले जाणार आणि प्रत्यक्षात ९० हजार झाडे कुठे व कशी लावली जाणार, याबद्दलचा पारदर्शक अहवाल सार्वजनिक करण्याची मागणी नागरिकांकडून केली जात आहे. प्रशासकीय यंत्रणा आणि कंपनी यांच्या वतीने करण्यात येणारे दावे आणि प्रत्यक्षात मैदानावर सुरू असलेली कामे यातील सुसंवाद कसा साधला जातो, यावरच या प्रकल्पाचे भवितव्य अवलंबून असणार आहे. आगामी काळात या प्रकल्पावरून सुरू असलेला संघर्ष अधिक तीव्र होणार की कंपनीच्या स्पष्टीकरणानंतर यात काही सुसंवाद घडणार, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

• Labels: Torrent Power Project, Karjat Hydroelectric Project, Renewable Energy Maharashtra, Compensatory Afforestation, Raigad News, Environment News, Pump Storage Project

• Search Description: Read the detailed news report on Torrent Power's first official clarification regarding the Karjat pumped storage hydroelectric project, claiming environmental benefits and 3,000 jobs.

• Hashtags: #TorrentPower #KarjatProject #GreenEnergy #PumpStorage #RaigadNews #EnvironmentProtection #MaharashtraNews #PowerSector