मुंबईतील वाढत्या वायुप्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी पालकमंत्री आशिष शेलार यांची आक्रमक भूमिका; मुंबई महानगरपालिका क्षेत्रात आठवड्यातून एक दिवस सर्व बांधकामे पूर्णपणे बंद ठेवण्याच्या आयुक्तांना स्पष्ट सूचना!

मुंबई: देशाची आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबई महानगर क्षेत्रात गेल्या काही महिन्यांपासून सातत्याने ढासळत चाललेली हवेची गुणवत्ता आणि वाढते वायुप्रदूषण रोखण्यासाठी आता प्रशासकीय पातळीवर कठोर पावले उचलण्यास सुरुवात झाली आहे. मुंबईतील वाढत्या प्रदूषणावर प्रभावी आणि तातडीने नियंत्रण मिळविण्यासाठी संपूर्ण मुंबई महानगरपालिका क्षेत्रात आठवड्यातून किमान एक दिवस सर्व प्रकारची बांधकामे आणि पाडकामे (Demolition and Construction Activities) पूर्णपणे बंद ठेवावीत, अशी अत्यंत महत्त्वाची आणि धोरणात्मक सूचना मुंबई उपनगराचे पालकमंत्री आशिष शेलार यांनी मुंबई महापालिका आयुक्त अश्विनी भिडे यांना पाठवलेल्या पत्राद्वारे केली आहे. हिवाळा ऋतूमध्ये हवेच्या प्रदूषणाची पातळी अतिशय धोकादायक पातळीवर जाण्याची शक्यता वर्तवली जात असताना, नागरिकांच्या आरोग्याचे रक्षण करण्यासाठी तातडीच्या आणि दीर्घकालीन उपाययोजना राबविण्याचे निर्देश त्यांनी दिले आहेत. मुंबई उच्च न्यायालयानेही यापूर्वी मुंबईतील प्रदूषणप्रकरणी गंभीर चिंता व्यक्त केली होती, ज्याची दखल घेत प्रशासनाला आता कडक निमयांनुसार काम करावे लागणार आहे.

पालकमंत्री आशिष शेलार यांनी महापालिका आयुक्तांना पाठवलेल्या पत्रात नमूद केले आहे की, मुंबईतील खालावत चाललेल्या हवेच्या गुणवत्तेमुळे ज्येष्ठ नागरिक, लहान मुले आणि श्वसनाच्या विकारांनी त्रस्त असलेल्या रुग्णांचे आरोग्य धोक्यात आले आहे. नागरिकांकडून सातत्याने याविषयीच्या तक्रारी प्राप्त होत आहेत. यावर मात करण्यासाठी राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्राच्या (NCR) धर्तीवर मुंबई महानगर क्षेत्रासाठी (MMR) एक स्वतंत्र आणि सर्वसमावेशक 'ग्रेडेशन रिस्पॉन्स अ‍ॅक्शन प्लॅन' (GRAP) तयार करणे अत्यंत गरजेचे आहे. या प्लॅनच्या अंमलबजावणीचा एक भाग म्हणून, शहरातील हवेचा स्तर सुधारण्यासाठी आठवड्यातून एक ठरविक दिवस सर्व प्रकारच्या बांधकामांच्या हालचाली पूर्णपणे थंडावल्या पाहिजेत, ज्यामुळे धुळीचे प्रदूषण (Dust Pollution) रोखण्यास मोठी मदत होईल, असा युक्तिवाद त्यांनी केला आहे.

केवळ बांधकामांवर बंधने घालून चालणार नाही, तर प्रदूषण पसरविणाऱ्या इतर सर्व घटकांवरही कठोर कारवाई करणे आवश्यक असल्याचे पत्रात म्हटले आहे. रस्त्यांवर सांडपानाचा पुनर्वापर करून नियमितपणे पाण्याची फवारणी करणे, विना-पीयूसी (PUC) आणि मोठ्या प्रमाणावर धूर सोडणाऱ्या अवजड वाहनांना शहराच्या हद्दीत प्रवेशबंदी करणे तसेच बेकायदेशीरपणे कचरा जाळण्याच्या घटनांवर तातडीने अंकुश ठेवण्यासाठी एका विशेष हेल्पलाइनची स्थापना करणे, यांसारख्या उपाययोजना तात्काळ अमलात आणाव्यात, अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत. तसेच, शहरातील पर्यावरणपूरक वातावरण टिकवण्यासाठी जुनाट पद्धतीचा वापर करणाऱ्या लाकूड किंवा कोळशावर चालणाऱ्या बेकऱ्यांना स्वच्छ आणि पर्यावरणपूरक इंधनाकडे (Clean Fuel) वळवणे, औद्योगिक क्षेत्रांत हरित इंधनाचा वापर अनिवार्य करणे आणि प्रत्येक मोठ्या बांधकामस्थळावर (Construction Sites) सेन्सर आधारित हवा गुणवत्ता निरीक्षण यंत्रणा (AQI Sensors) बसवणे या मुद्द्यांवरही विशेष भर देण्यास सांगण्यात आले आहे.

हवेच्या प्रदूषणाचे गांभीर्य लक्षात घेता या उपाययोजनांची व्याप्ती केवळ मुंबई महानगरपालिका पुरती मर्यादित न ठेवता संपूर्ण मुंबई महानगर प्रदेशात (MMR) राबविण्याची गरज आहे, असे मत पालकमंत्र्यांनी व्यक्त केले आहे. ठाणे, नवी मुंबई, कल्याण-डोबिवली, मीरा-भार्इंदर यांसारख्या लगतच्या शहरांमधून येणाऱ्या प्रदूषणकारी घटकांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी सर्व संबंधित महानगरपालिका आणि विकास प्राधिकरणांनी एकत्रित येऊन एक संयुक्त कार्ययोजना तयार केली पाहिजे. विकासकामे आवश्यक असली, तरी नागरिकांचे आरोग्य आणि पर्यावरण याला सर्वोच्च प्राधान्य देणे हे प्रशासनाचे मुख्य कर्तव्य आहे, यावर त्यांनी भर दिला आहे.

या पत्रानंतर मुंबई महानगरपालिका आणि पर्यावरण विभागाच्या वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली असून, आयुक्तालय स्तरावर या सूचनांच्या अंमलबजावणीसाठी तातडीची बैठक बोलावण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. हिवाळा सुरू होण्यापूर्वी मुंबईची हवा शुद्ध ठेवण्यासाठी आणि प्रदूषणाचा काळा ढग दूर सारण्यासाठी घेतलेला हा निर्णय अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे. प्रशासनाकडून यावर नेमकी काय कारवाई केली जाते आणि विकासक व बिल्डर लॉबी यावर कसा प्रतिसाद देते, याकडे संपूर्ण मुंबईकरांचे लक्ष लागले आहे.

• Labels: Mumbai Air Pollution, Ashish Shelar, BMC Commissioner, Ashwini Bhide, GRAP Mumbai, Mumbai News, Environmental Pollution, Construction Ban Mumbai

• Search Description: Read the detailed news report on Guardian Minister Ashish Shelar writing to BMC Commissioner Ashwini Bhide, suggesting a weekly shutdown of all construction activities to curb Mumbai's air pollution.

• Hashtags: #MumbaiAirPollution #AshishShelar #BMC #MumbaiNews #EnvironmentProtection #CleanAir #MaharashtraPolitics #UrbanPollution