राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांच्या १९४८ मधील रक्षा विसर्जन स्मृती स्तंभाला विद्यार्थ्यांचे अनोखे अभिवादन; आळंदीत इंद्रायणी काठी श्रमदानातून स्वच्छता अभियान

 

आळंदी: राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांच्या १५७ व्या जयंतीचे औचित्य साधून आळंदी येथील इंद्रायणी नदीकाठी असलेल्या ऐतिहासिक महात्मा गांधी रक्षा विसर्जन स्मृती स्तंभ परिसरात १ ऑक्टोबर आणि २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी विशेष स्वच्छता अभियान व अभिवादन सोहळ्याचे आयोजन करण्यात आले. महात्मा गांधी हे स्वतः स्वच्छतेचे आग्रही होते आणि श्रमदानाला त्यांनी जीवनात उच्च स्थान दिले होते. त्यांच्या याच जीवनमूल्यांचा आदर्श समोर ठेवत विद्यार्थ्यांनी हातात झाडू आणि स्वच्छता साधने घेऊन संपूर्ण स्मृती स्तंभ परिसर स्वच्छ केला. स्वच्छता ही केवळ सांगण्याची गोष्ट नसून त्यासाठी स्वतः पुढाकार घेऊन श्रम करण्याची गरज आहे, हा मोलाचा संदेश या अभियानाच्या माध्यमातून देण्यात आला.

पत्रकारितेच्या चौकटीतून आणि स्थानिक इतिहासाच्या दृष्टिकोनातून पाहता, आळंदी हे केवळ वारकरी संप्रदायाचे अध्यात्मिक केंद्र नसून ते भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याशी आणि राष्ट्रपिता महात्मा गांधींच्या स्मृतींशीही घट्ट जोडलेले शहर आहे. १ ऑक्टोबर रोजी राबवण्यात आलेल्या श्रमदानानंतर २ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ८:३० वाजता सर्व विद्यार्थी, शिक्षक आणि स्थानिक नागरिकांनी स्मृती स्तंभाला पुष्पांजली अर्पण करून राष्ट्रपित्याला आदरपूर्वक अभिवादन केले.

 
तिहेरी संस्थात्मक उपक्रम आणि १५० विद्यार्थ्यांचा सहभाग

या उपक्रमाचे आयोजन यशवंतराव चव्हाण सेंटर (पुणे केंद्र), श्री गजानन महाराज शिक्षण प्रसारक मंडळ आणि शिक्षणमहर्षी स्व. विलासराव तांबे शैक्षणिक संकुल (डुडुळगाव, आळंदी) यांच्या संयुक्त विद्यमाने करण्यात आले.

माध्यमिक शाळेचे मुख्याध्यापक अतुल पानसरे यांच्या प्रत्यक्ष मार्गदर्शनाखाली इयत्ता आठवी, नववी आणि दहावीमधील १५० हून अधिक मुलांनी या अभियानात हिरिरीने भाग घेतला. विद्यार्थ्यांनी अत्यंत उत्स्फूर्तपणे इंद्रायणी नदीच्या घाटाची आणि स्मृती स्तंभाच्या सभोवतालच्या परिसराची सफाई केली. विद्यार्थ्यांच्या या कृतिशील सहभागामुळे उपक्रमाला व्यापक सामाजिक स्वरूप प्राप्त झाले.

 
प्रेरणादायी रक्षा विसर्जन स्मृती स्तंभाचा इतिहास (१२ फेब्रुवारी १९४८)

३० जानेवारी १९४८ रोजी महात्मा गांधी यांची हत्या झाल्यानंतर त्यांच्या अंतिम इच्छेनुसार त्यांच्या अस्थींचे भारतातील प्रमुख नद्यांमध्ये विसर्जन करण्यात आले होते. त्यातील एका पवित्र अस्थिकलशाचे विसर्जन १२ फेब्रुवारी १९४८ रोजी आळंदी येथील इंद्रायणी नदीच्या पात्रात करण्यात आले होते. या ऐतिहासिक प्रसंगाची आठवण चिरंतन राहावी यासाठी इंद्रायणी काठी हा 'रक्षा विसर्जन स्मृती स्तंभ' उभारण्यात आला आहे.

१९४८ मधील या ऐतिहासिक सोहळ्याचे नेतृत्व पुण्यातील ज्येष्ठ स्वातंत्र्यसेनानी आणि तत्कालीन काँग्रेस नेते हरिभाऊ पाठक यांनी केले होते. आळंदी हे तीर्थक्षेत्र असल्याने तत्कालीन स्थानिक दिंड्यांचे प्रमुख, श्री ज्ञानेश्वर महाराज संस्थान देवस्थानचे विश्वस्त आणि हजारो वारकरी या विसर्जन सोहळ्यात सहभागी झाले होते. अभंग, भजने आणि राष्ट्रभक्तीपर गीतांच्या गजरात संपूर्ण परिसर गांधीजींच्या स्मृतीत लीन झाला होता.

 
स्मृती स्तंभावरील गांधीजींचा अक्षय संदेश

या ऐतिहासिक स्मृती स्तंभावर महात्मा गांधी यांनी आपल्या जीवनात अंगीकारलेला अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि प्रेरणादायी निर्धार कोरण्यात आला आहे:

"मी कोणालाही भिणार नाही. मी फक्त देवाला घाबरेन. मी कोणाचेही वाईट चिंतणार नाही. मी कोणाकडूनही अन्याय सहन करणार नाही. मी असत्यावर सत्याने विजय मिळवेन आणि असत्याला विरोध करताना होणारा सर्व त्रास सहन करेन."

स्वच्छता अभियानाच्या निमित्ताने विद्यार्थ्यांनी या संदेशाचे वाचन केले. आजच्या तरुण पिढीने असत्याचा त्याग करून सत्याचा मार्ग स्वीकारावा आणि स्वच्छतेची सुरुवात स्वतःपासून करावी, हा विचार या अभियानातून रुजवण्यात आला.

 
सामाजिक जनजागृती आणि अभिवादन सोहळा

आयोजित करण्यात आलेल्या अभिवादन कार्यक्रमात स्थानिक पदाधिकारी, मान्यवर नागरिक आणि शिक्षक वृंद उपस्थित होता. राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांच्या जयंतीदिनी केवळ भाषणे न देता प्रत्यक्षात श्रमदानातून स्वच्छता राखणे आणि गांधीजींचे विचार कृतीत आणणे हाच खरा त्यांना आदरांजली वाहण्याचा मार्ग आहे, अशी भावना उपस्थितांनी व्यक्त केली.

• 
  

• Labels: Alandi News, Mahatma Gandhi Jayanti, Indrayani River, Cleanliness Drive, Yashwantrao Chavan Centre, Vilassrao Tambe School

• Search Description: Students of Vilasrao Tambe School Alandi conducted a cleanliness drive at Mahatma Gandhi Raksha Visarjan Stambh near Indrayani river on Gandhi Jayanti.

• Hashtags: #Alandi News #GandhiJayanti #SwachhBharat #IndrayaniRiver #Alandi #PuneNews #LaborOfLove