आरोग्य लेख (Health Tips) : मान्सूनमध्ये अचानक उद्भवणारा 'ॲसिड पेप्टिक डिसीज आणि अल्सर' (Peptic Ulcer & Gastritis): कारणे आणि ५ सोपे उपाय!

 

• नागपूर, ५ सप्टेंबर २०२६ - पावसाळ्याच्या दिवसांत हवेतील दमट वातावरण आणि गारव्यामुळे लोक सतत गरम चहा-कॉफी पितात, तळलेले मसालेदार पदार्थ खातात किंवा कामाच्या गडबडीत वेळेवर जेवत नाहीत. पोट दीर्घकाळ रिकामे राहिल्यामुळे जठरातील हायड्रोक्लोरिक आम्ल (Stomach Acid) जठराच्या आतील नाजूक श्लेष्मल त्वचेला (Mucous Lining) इजा पोहोचवू लागते. यामुळे जठरात किंवा लहान आतड्याच्या सुरुवातीला (Duodenum) जखमा तयार होतात, ज्याला वैद्यकीय भाषेत 'पेप्टिक अल्सर' (Peptic Ulcer Disease / Gastric Ulcer) म्हटले जाते.

  वेळेवर काळजी न घेतल्यास या अल्सरमधून रक्तस्त्राव होणे किंवा पोटात असह्य वेदना होऊन प्रकृती बिघडण्याचा धोका असतो.

  पोटातील अल्सरची मुख्य लक्षणे: १. छातीच्या खाली आणि नाभीच्या वरच्या भागात तीव्र जळजळ व टोचल्यासारख्या वेदना होणे. २. रिकाम्या पोटी वेदना जास्त वाढणे आणि थोडे खाल्ल्यानंतर तात्पुरता आराम मिळणे. ३. मळमळ, आंबट-कडू ढेकर येणे आणि जेवल्यानंतर पोट फुगल्यासारखे वाटणे. ४. वजन कमी होणे, भूक मंदावणे आणि शौचाचा रंग गडद काळा दिसणे.

  पोटातील अल्सरवर मात करण्यासाठी ५ आयुर्वेदिक व सोपे घरगुती नियम: १. थंड दूध आणि साजूक तूप: रोज सकाळी किंवा जळजळ होत असताना अर्धा कप साधे, थंड दूध (साखर नसलेले) प्यावे. जेवणात १ चमचा शुद्ध देशी गाईचे तूप खावे, जे जठराच्या आतील त्वचेवर संरक्षक थर बनवते. २. शतावरी चूर्ण: १ चमचा शतावरी चूर्ण कोमट दुधासोबत सकाळी घेतल्यास पोटातील अतिरिक्त आम्ल शांत होते आणि जठराची जखम वेगाने भरून येते. ३. पिकलेली केळी खाणे: केळीमध्ये नैसर्गिक अँटासिड गुणधर्म असतात आणि ते जठरातील आम्लाचा दाह कमी करतात. दिवसातून १-२ पिकलेली केळी खावीत. ४. दीर्घकाळ उपाशी राहू नका: दर ३ ते ४ तासांनी काहीतरी हलके खावे (उदा. राजगिरा लाडू, लाह्या किंवा फळे). जठर रिकामे राहिल्याने ॲसिड थेट भिंतींना इजा करते. ५. तिखट, तळलेले आणि पेनकिलर टाळा: अतिमसालेदार अन्न, लोणचे, मद्यपान आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय वेदनाशामक (Painkillers) गोळ्या घेणे पूर्णपणे बंद करावे.

• 
  

  • Labels: Health Tips, Peptic Ulcer Remedies, Gastritis Relief, Monsoon Acidity, Marathi Health, Shatavari Ayurveda

  • Search Description: Comprehensive Marathi health guide on managing peptic ulcers, stomach burning, and gastric ulcers during monsoon using cold milk, bananas, and Shatavari.

  • Hashtags: #HealthTips #PepticUlcer #StomachUlcer #GastritisCare #MonsoonHealth #MarathiHealth #AyurvedicRemedies #Shatavari