भंडारा, महाप्रसाद, लंगर आता FDA च्या निगराणीखाली; उत्सवी अन्नवाटपासाठी महाराष्ट्रात नवे कडक नियम

 

 मुंबई, ४ सप्टेंबर २०२६ : महाराष्ट्रातील धार्मिक व सांस्कृतिक उत्सवांमध्ये होणाऱ्या महाप्रसाद, भंडारा, अन्नछत्र, लंगर आणि इफ्तार यांसारख्या सामूहिक अन्नवाटप कार्यक्रमांवर आता अन्न व औषध प्रशासनाची (FDA) थेट आणि औपचारिक देखरेख असणार आहे. सणासुदीच्या काळात अन्नभेसळ आणि विषबाधेचे प्रकार रोखण्यासाठी एफडीएने वर्षभर लागू राहणारी एक सर्वसमावेशक मानकीकृत कार्यपद्धती (SOP) आणि 'सण-उत्सव अंमलबजावणी दिनदर्शिका' जारी केली आहे.

नव्या नियमांनुसार, सामूहिक भोजन आयोजित करणाऱ्या गणेशोत्सव मंडळे, धार्मिक संस्था व स्थानिक आयोजकांना कार्यक्रमाची पूर्वसूचना किमान ७ दिवस आधी एफडीएच्या पदनिर्देशित अधिकाऱ्यास देणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. तसेच अन्न शिजवण्यासाठी आणि पुरवण्यासाठी केवळ वैध परवानाधारक केटररचाच वापर करावा लागणार आहे. अन्न सुरक्षा अधिकारी (FSO) प्रत्यक्ष कार्यक्रमस्थळी जाऊन अन्नाची गुणवत्ता, पाणी, स्वच्छता आणि नियमावलीची तपासणी करतील.

सणांचे तीन स्तरांत वर्गीकरण व चार-टप्प्यांची तपासणी: 

एफडीएने सणांची व्याप्ती लक्षात घेऊन त्यांचे तीन स्तरांत वर्गीकरण केले आहे: १. स्तर-१ (राज्यव्यापी): गणेशोत्सव, नवरात्र, दिवाळी, ईद आणि ख्रिसमस सारखे मोठे सण. २. स्तर-२ (प्रादेशिक): महाशिवरात्र, गुढीपाडवा, आषाढी-कार्तिकी वारी, जन्माष्टमी-दहीहंडी, दसरा आणि गुरुनानक जयंती. ३. स्तर-३ (स्थानिक): स्थानिक ग्रामदैवत यात्रा, जत्रा, उरूस आणि पालखी सोहळे.

तपासणीची प्रक्रिया सणांच्या सुमारे २१ दिवस आधी सुरू होणार असून, उत्पादन केंद्रे, घाऊक पेठा आणि शीतगृहांची झाडाझडती घेतली जाईल. यामध्ये दूध व दुग्धजन्य पदार्थ (खवा, पनीर), मिठाई, उपवासाचे पदार्थ (भगर, साबुदाणा), खाद्यतेल, ड्रायफ्रूट्स आणि पाणी-बर्फ यांसारख्या उच्च जोखमीच्या घटकांची विशेष तपासणी केली जाईल.

उत्सवी वातावरणात भाविक व नागरिकांना सुरक्षित आणि उच्च दर्जाचे अन्न मिळावे, हा या निर्णयाचा मुख्य उद्देश आहे. मात्र, स्वयंसेवी पद्धतीने वर्षानुवर्षे अन्नछत्र चालवणाऱ्या छोट्या मंडळांना आणि धार्मिक संस्थांना या नव्या कायदेशीर प्रक्रियेचे पालन करणे कितपत सोपे ठरते, हे आगामी सणांच्या काळात स्पष्ट होईल.

Labels: Maharashtra News, FDA Maharashtra, Food Safety, Ganeshotsav 2026, Mahaprasad Rules, Mumbai News, Civics News, Public Health

Search Description: FDA's New SOP for Mahaprasad, Bhandara and Langar Food Distribution in Maharashtra 7 days advance notice and use of licensed caterer is mandatory.

Hashtags: #FDAMaharashtra #FoodSafety #MahaprasadRules #MaharashtraNews #Ganeshotsav #FoodSafetySOP #PublicHealth #MumbaiNews