दादरच्या छबिलदास शाळेत 'कृत्रिम बुद्धिमत्ता, गणित अन् रोबोटिक्स' प्रयोगशाळेचे अभिनेते अजित भुरे यांच्या हस्ते उद्घाटन

मुंबई: दादर पश्चिम येथील १८९२ सालापासून शिक्षणाची दैदीप्यमान परंपरा जपणार्‍या 'जनरल एज्युकेशन इन्स्टिट्यूट' संचलित 'छबिलदास इंग्लिश मीडियम स्कूल' (CBSE संलग्न) येथे विद्यार्थ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाचे प्रत्यक्ष आणि प्रयोगाधारित शिक्षण मिळावे, या उद्देशाने उभारण्यात आलेल्या अत्याधुनिक 'कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), गणित व रोबोटिक्स' प्रयोगशाळेचे भव्य उद्घाटन संपन्न झाले. प्रसिद्ध डबिंग आर्टिस्ट, अभिनेते, दिग्दर्शक व निर्माते अजित भुरे यांच्या हस्ते आज या प्रयोगशाळेचे लोकार्पण करण्यात आले. या उपक्रमामुळे दादर आणि मुंबई परिसरातील विद्यार्थ्यांसाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता, रोबोटिक्स आणि इंटरनेट आधारित तंत्रज्ञान स्वतः हाताळून शिकण्याची अभूतपूर्व संधी उपलब्ध झाली आहे.

उद्घाटन प्रसंगी संस्थेचे अध्यक्ष शैलेंद्र साळवी यांनी उपस्थित मान्यवरांचे सहर्ष स्वागत करून या अत्याधुनिक लॅबच्या संकल्पनेविषयी सविस्तर माहिती दिली. या कार्यक्रमाला कोषाध्यक्ष रवींद्र ताम्रस, संचालिका आरती राऊत, माजी विद्यार्थी विजय पाध्ये यांसह अनेक आजी-माजी विद्यार्थी, संचालक व शिक्षक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

९० प्रत्यक्ष प्रकल्प आणि अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा मेळ

प्रयोगशाळेचे प्रात्यक्षिक आणि विस्तृत सादरीकरण कृत्रिम बुद्धिमत्ता व रोबोटिक्स सल्लागार डॉ. अमेय पांगारकर यांनी केले. विद्यार्थ्यांनी केवळ तंत्रज्ञानाची सैद्धांतिक माहिती न घेता ते स्वतः हाताळावे, नवनवीन प्रयोग करावेत, प्रश्न विचारावेत आणि स्वतःच्या सर्जनशील कल्पनांमधून नवीन शोध लावावेत, या उद्देशाने या लॅबची रचना करण्यात आली आहे.

या प्रयोगशाळेत रॅस्पबेरी पाय (Raspberry Pi), अर्डुइनो (Arduino) आणि 'इंटरनेट ऑफ थिंग्ज' (IoT) या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित एकूण ९० प्रत्यक्ष प्रकल्पांचा समावेश करण्यात आला आहे. यामध्ये तापमान, आर्द्रता, हवामान अंदाज, सुरक्षा प्रणाली, हालचाल ओळखणे (Motion Sensing), मातीतील ओलावा, वायू गळती शोधणे, आरएफआयडी (RFID), प्रकाश नियंत्रण, स्वयंचलित वाहनतळ आणि पाण्याची पातळी नियंत्रित करणे अशा विविध दैनंदिन जीवनाशी निगडित विषयांवरील प्रकल्प विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष तयार करता व हाताळता येणार आहेत. याशिवाय पायथॉन (Python) संगणक प्रोग्रामिंग, तर्कशक्ती विकास, ड्रोन जोडणी, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या विविध संकल्पनांचे सखोल प्रशिक्षण येथे दिले जाणार आहे.

शाळेच्या पायाभूत सुविधांचा कायापालट

प्रयोगशाळेसोबतच शाळेतील नियमित वर्गखोल्यांमध्येही आधुनिक शैक्षणिक सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. आकर्षक भित्तिचित्रे, मनमोहक रंगसंगती, आधुनिक बाके (बेंचेस), डिजिटल फलक, पडदे, आधुनिक ध्वनियंत्रणा आणि विविध शैक्षणिक साधनांमुळे वर्गखोल्यांना अत्यंत आधुनिक रूप प्राप्त झाले आहे. उद्घाटनापूर्वी मान्यवरांनी या वर्गखोल्यांची पाहणी करून समाधान व्यक्त केले.

कार्यक्रमा दरम्यान रोबोट, मानवरूपी रोबोट (Humanoid Robot), ड्रोन आणि विविध यांत्रिक उपकरणांचे प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिक सादर करण्यात आले. हे तंत्रज्ञान प्रत्यक्ष कार्य करताना पाहून उपस्थित विद्यार्थी आणि पालकांमध्ये मोठे कुतूहल निर्माण झाले होते. विद्यार्थ्यांनी डॉ. अमेय पांगारकर यांच्याशी थेट संवाद साधत कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि रोबोटिक्सविषयी अनेक प्रश्न विचारून आपल्या शंकांचे निरसन केले. यावेळी डॉ. पांगारकर यांनी कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा योग्य, सर्जनशील आणि नैतिक जबाबदारीने वापर कसा करावा, याबाबत विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले.

मान्यवरांचे मनोगत

कार्यक्रमात बोलताना जनरल एज्युकेशन इन्स्टिट्यूटचे अध्यक्ष शैलेंद्र साळवी म्हणाले, "१८९२ पासून शिक्षणाची उज्ज्वल परंपरा जपत आलेल्या आमच्या संस्थेने काळाची पावले ओळखून नेहमीच आधुनिक तंत्रज्ञानाचा स्वीकार केला आहे. विद्यार्थ्यांना केवळ तंत्रज्ञान शिकवणे हा आमचा उद्देश नसून, त्यांना प्रश्न विचारणारे, प्रयोग करणारे आणि स्वतःच्या कल्पनांमधून नवनिर्मिती करणारे सक्षम नागरिक घडवणे हे आमचे मुख्य ध्येय आहे."

प्रमुख पाहुणे अजित भुरे यांनी या उपक्रमाचे कौतुक करताना सांगितले, "मुलांनी केवळ पाठ्यपुस्तकातून ज्ञान मिळवण्याऐवजी प्रश्न विचारले पाहिजेत, प्रयोग केले पाहिजेत आणि स्वतः काहीतरी नवीन निर्माण केले पाहिजे. या प्रयोगशाळेत विद्यार्थ्यांच्या चेहऱ्यावर दिसणारे कुतूहल आणि उत्साह हीच या उपक्रमाची खरी ताकद आहे."

शाळेच्या मुख्याध्यापिका सौ. कोमल कडवे म्हणाल्या, "विद्यार्थ्यांनी तयार उत्तरे शोधण्याऐवजी स्वतः प्रश्न विचारावेत आणि प्रयोगांतून नवनिर्मिती करावी, ही आमची भूमिका आहे. या प्रयोगशाळेमुळे छबिलदासच्या विद्यार्थ्यांचे शिक्षण अधिक अनुभवाधारित आणि आनंददायी होणार आहे."

"सहज आणि झटपट उत्तरे मिळवण्याची सवय लावण्यापेक्षा विद्यार्थ्यांमधील कुतूहल जागृत करणे" हा या उपक्रमाचा मुख्य गाभा आहे. 'येथे स्वप्न पाहा, सर्वत्र यश मिळवा' या संकल्पनेतून विद्यार्थ्यांच्या कल्पनाशक्तीला आणि सर्जनशीलतेला चालना देत त्यांना भविष्यातील आव्हानांसाठी सज्ज करण्याचा हा कौतुकास्पद प्रयत्न असल्याचे मत उपस्थित पालक व मान्यवरांनी व्यक्त केले.

• Labels: Dadar News, Chhabildas School, AI Lab, Robotics Education, General Education Institute, Mumbai Education, STEM Education

• Search Description: Chhabildas English Medium School in Dadar inaugurates advanced AI, Mathematics and Robotics lab with 90 hands-on projects including IoT and Drone building.

• Hashtags: #DadarNews #ChhabildasSchool #AILab #Robotics #STEMEducation #MumbaiNews #FutureTech