पुण्यासह महाराष्ट्रात घरोघरी गौरायांचे मंगलमय आगमन

पुणे: भाद्रपद महिन्यातील गणेशोत्सवाचा आनंद द्विगुणीत करणारा आणि घरोघरी माहेरवाशिणींच्या कौतुकाचा सण असलेल्या ज्येष्ठागौरी उत्सवाला गुरुवारी (दि. १७ सप्टेंबर २०२६) पुण्यासह राज्यभरात मोठ्या भक्तिभावाने आणि उत्साहात सुरुवात झाली. "गौरी आल्या घरी, सोन्या-रुप्याच्या पावलांनी..." या पारंपरिक जयघोषात सुवासिनींनी आपापल्या कुलधर्म आणि कुलपरंपरेनुसार गौरायांचे थाटात आवाहन करून घरात स्थापना केली.

पंचांगकर्त्यांच्या माहितीनुसार, गुरुवारी भाद्रपद शुक्ल षष्ठी तिथी सकाळी १०:४८ वाजेपर्यंत होती आणि त्यानंतर सप्तमी तिथी सुरू झाली. दिवसभरात अनुराधा नक्षत्र रात्री सुमारे ७:५३ वाजेपर्यंत असल्याने या शुभ मुहूर्तावरच घरोघरी गौरींचे आगमन झाले. रात्रीनंतर ज्येष्ठा नक्षत्रास प्रारंभ झाला.

पारंपरिक पद्धतीने भक्तिमय वातावरणात स्वागत:

ज्येष्ठागौरी आवाहनाच्या पहिल्या दिवशी अंगणातील तुळशी वृंदावनापासून ते घराच्या देव्हाऱ्यापर्यंत किंवा गौरी स्थापनेच्या जागेपर्यंत रांगोळीने लक्ष्मीच्या सुबक पावलांचे ठसे उमटवले जातात. गौरी घेऊन येणाऱ्या माहेरवाशिणीचे अथवा सुवासिनीचे पाय प्रवेशद्वारावर दूध आणि पाण्याने धुतले जातात. त्यानंतर पायांवर कुंकवाचे स्वस्तिक काढून, औक्षण करत, ताट-चमचा किंवा घंटेचा मंगलमय गजर करत गौरायांचे स्वागत केले जाते.

गौरी घरात आणत असताना त्यांना घरातील धान्य, धनसंपत्ती, दूध-दुभते आणि समृद्धीच्या वस्तू दाखवण्याची प्राचीन प्रथा आहे. "घरात सुख, शांती, समृद्धी, धन-धान्य, ऐश्वर्य आणि आरोग्य उत्तम नांदू दे," अशी प्रार्थना यावेळी घरातील महिलांकडून केली जाते. अनेक ठिकाणी माहेरवाशिणीला गौरी आवाहनाचा आणि स्थापनेचा विशेष मान दिला जातो.

पूजन, फराळ आणि नैवेद्य:

आवाहनानंतर गौरींच्या मुखवंट्यांची किंवा चित्रांची योग्य पद्धतीने स्थापना करून त्यांची षोडशोपचार पूजा करण्यात आली. सायंकाळी महाआरती करून फुलोरा, फराळ तसेच घरच्या परंपरेनुसार विविध खाद्यपदार्थांचा नैवेद्य दाखवण्यात आला. भाद्रपद शुक्ल पक्षातील या उत्सवात गौरी किंवा महालक्ष्मीचे पूजन हे मुख्यत्वे ज्येष्ठा नक्षत्रावर केले जात असल्याने यांना ‘ज्येष्ठागौरी’ असे संबोधले जाते.

तीन दिवसांच्या उत्सवाचे वेळापत्रक:

हा उत्सव पारंपरिक पद्धतीने तीन दिवस चालतो. पहिला दिवस हा गौरी आवाहनाचा, दुसरा दिवस गौरी पूजनाचा आणि तिसरा दिवस विसर्जनाचा असतो.

• शुक्रवार, १८ सप्टेंबर २०२६ (गौरी पूजन): या दिवशी ज्येष्ठा नक्षत्राच्या मुख्य मुहूर्तावर ज्येष्ठागौरींची महापूजा केली जाईल. घरच्या परंपरेनुसार दुपारपूर्वी किंवा ठरलेल्या पूजाविधीनुसार गौरींना १६ शाकाहारी भाज्या, पुरणपोळी, किंवा मांसाहारी नैवेद्य (परंपरेनुसार) दाखवण्यात येईल. या दिवशी नातेवाईक आणि शेजाऱ्यांना हळदी-कुंकवासाठी आमंत्रित केले जाते.

• शनिवार, १९ सप्टेंबर २०२६ (गौरी विसर्जन): तीन दिवसांच्या पाहुणचारानंतर शनिवारी गौरायांना निरोप दिला जाईल. पंचांगानुसार विसर्जनासाठी १९ सप्टेंबर रोजी सूर्योदयापासून दिवसातील शुभ कालावधी विचारात घेऊन उत्तरपूजा केली जाईल व भावपूर्ण वातावरणात विसर्जन सोहळा पार पडेल.

गौरीच्या आगमनामुळे शहर आणि ग्रामीण भागातील बाजारपेठांमध्ये फुलोरा, भाजीपाला, फळे आणि पूजेच्या साहित्याची खरेदी करण्यासाठी नागरिकांची मोठी गर्दी दिसून आली.

• Labels: Gauri Avahan 2026, Jyeshtha Gauri Festival, Pune Ganeshotsav, Maharashtra Festivals, Culture News

• Search Description: Jyeshtha Gauri Avahan performed with traditional fervor in Pune and across Maharashtra on September 17, 2026. Know dates for Pujan and Visarjan.

• Hashtags: #GauriAvahan2026 #JyeshthaGauri #GauriPujan #PuneNews #MaharashtraFestivals #Culture