'डॉल्फिन' चक्रीवादळाचा चीनला महाभयंकर तडाखा; १० लाखांहून अधिक नागरिकांचे स्थलांतर, भारताच्या मान्सूनवरही धोक्याचे सावट

शांघाय/नवी दिल्ली: मुसळधार पाऊस, धुवांधार वारे, महापूर आणि ठिकठिकाणी झालेले भूस्खलन अशा भीषण आपत्तीसह 'डॉल्फिन' या महाभयंकर चक्रीवादळाने पूर्व चीनला पार उद्ध्वस्त करून टाकले आहे. हे २०२६ या वर्षातील चीनला धडकलेले १३ वे आणि आतापर्यंतचे सर्वात शक्तिशाली चक्रीवादळ ठरले आहे. चीन प्रशासनाने या वादळाच्या पार्श्वभूमीवर सर्वोच्च पातळीवरील 'रेड अलर्ट' जारी केला आहे. या नैसर्गिक आपत्तीमुळे आतापर्यंत १० लाखांहून अधिक लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आले आहे. एकीकडे चीन या चक्रीवादळाच्या विनाशाचा सामना करत असतानाच, दुसरीकडे या वादळामुळे निर्माण झालेल्या जागतिक वातावरणीय बदलांचे थेट पडसाद हजारो किलोमीटर दूर असलेल्या भारतीय मान्सूनवर पडण्याची आणि भारतातील पाऊस कमकुवत होण्याची गंभीर शक्यता हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.

चीनमध्ये 'डॉल्फिन' चक्रीवादळाची दोनदा धडक; शांघाय जलमय

चीनच्या राष्ट्रीय हवामान केंद्राने दिलेल्या माहितीनुसार, 'डॉल्फिन' चक्रीवादळाने पूर्व चीनच्या किनारपट्टीवर सलग दोनदा 'लँडफॉल' (Landfall) केला. शांघायपासून ३०० किलोमीटर नैऋत्येला असलेल्या झेजियांग प्रांतातील वेनझोऊ शहरानजीक चक्रीवादळ धडकले तेव्हा वाऱ्याचा वेग ताशी तब्बल १५१ किलोमीटर नोंदवला गेला. वेनझोऊमध्ये प्रचंड वाऱ्यामुळे ९०० हून अधिक मोठी झाडे उन्मळून पडली, तर अनेक ठिकाणी धावत्या गाड्या व ट्रक रस्त्यावर उलटल्याचे भयानक दृश्य पाहायला मिळाले.

शांघाय शहराला मुसळधार पावसाचा थेट फटका बसला आहे. संपूर्ण रात्रभर झालेल्या संततधार पावसामुळे शांघायमधील निवासी वस्त्या, रस्ते आणि उपनगरांमध्ये ३ ते ४ फुटांपर्यंत पुराचे पाणी साचले आहे. मेट्रो सेवा, बस वाहतूक आणि फेरी सेवा पूर्णपणे बंद ठेवाव्या लागल्या आहेत. पूरस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी स्थानिक प्रशासनाने नद्या आणि जलाशयांचे दरवाजे उघडून पाण्याचा विसर्ग सुरू केला आहे. शेकडो विमान उड्डाणे आणि रेल्वे गाड्या रद्द करण्यात आल्या आहेत.

हाँगकाँगमध्ये ऐतिहासिक उच्चांकी तापमान

चीनच्या किनारपट्टीवर पाऊस आणि पुराचे तांडव सुरू असताना, हाँगकाँगमध्ये मात्र या चक्रीवादळाचा अत्यंत विचित्र आणि विपरीत परिणाम पाहायला मिळाला. डॉल्फिन चक्रीवादळाच्या बाह्य वाऱ्यांच्या प्रवाहामुळे हाँगकाँग मधील तापमान विक्रमी पातळीवर पोहोचले आहे. हाँगकाँगच्या हवामान खात्याने दिलेल्या माहितीनुसार, १८८४ मध्ये अधिकृत हवामान नोंदी सुरू झाल्यापासूनचा आजचा दिवस हा हाँगकाँगमधील सर्वात उष्ण दिवस ठरला आहे.

अनेक भागांत तापमान ३७ अंश सेल्सिअसच्या पुढे गेले असून, कडक उन्हामुळे नागरिक आणि पर्यटक सावलीचा व गच्च हवेचा शोध घेताना दिसत आहेत.

४,००० किलोमीटर दूर असलेल्या भारतीय मान्सूनवर कसा होणार परिणाम?

'डॉल्फिन' चक्रीवादळ जरी भारतापासून सुमारे ४,००० किलोमीटर अंतरावर असले, तरी या वादळामुळे प्रशांत महासागर आणि हिंदी महासागरामधील वातावरणीय हवेचे अभिसरण (Large-scale Air Circulation) मोठ्या प्रमाणावर विस्कळीत झाले आहे. सध्या प्रशांत महासागरात जपान, व्हिएतनाम आणि फिलीपिन्सच्या किनाऱ्याजवळ एकाच वेळी अनेक उष्णकटिबंधीय चक्रीवादळे निर्माण होत आहेत.

हवामान शास्त्राच्या तत्त्वांचा अभ्यास केल्यास, जेव्हा प्रशांत महासागरामध्ये अशी प्रचंड चक्रीवादळे आणि कमी दाबाचे पट्टे सक्रिय होतात, तेव्हा ते हिंदी महासागराकडून येणाऱ्या मान्सूनच्या दमट वाऱ्यांना स्वतःकडे आकर्षित करतात. एल-निनो सदृश (El Nino-like) परिस्थितीमुळे बाष्पयुक्त ढग आणि चक्रीवादळे पूर्वेकडे सरकतात. यामुळे भारतीय उपखंडात मान्सूनला ऊर्जा देणारी वारे आणि वातावरणीय प्रणाली कमकुवत होते. परिणामी, पुढील काही दिवसांत भारतातील मान्सूनचा प्रवाह मंदावून पावसाचा जोर लक्षणीयरीत्या ओसरू शकतो, असा इशारा हवामान तज्ज्ञांनी दिला आहे.

जरी 'डॉल्फिन' चक्रीवादळ आता थोडे क्षीण होऊन उष्णकटिबंधीय वादळात (Tropical Storm) रुपांतरित झाले असले, तरी त्याची हालचाल मंद असल्याने चीनच्या पूर्व भागात पुढील काही दिवस सतत पाऊस सुरू राहील आणि महापुराचा धोका कायम राहील, असे चीनच्या आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने स्पष्ट केले आहे.

Labels:

Typhoon Dolphin, China Flood, Indian Monsoon Risk, World News, Climate Change, Natural Disaster 2026

Search Description:

Typhoon Dolphin causes massive destruction in eastern China with 151 km/h winds, force 1 million evacuations, and threatens to weaken India's monsoon.

Hashtags:

#TyphoonDolphin #ChinaFloods #IndianMonsoon #Shanghai #ClimateChange #WorldNews #DisasterAlert