स्वातंत्र्यदिनाच्या पूर्वसंध्येला राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांचे देशाला संबोधन; नक्षलमुक्त भारत, आर्थिक प्रगती आणि महिला सक्षमीकरणाचा गौरव

नवी दिल्ली (१४ ऑगस्ट २०२६): स्वातंत्र्यदिनाच्या पूर्वसंध्येला राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी (१४ ऑगस्ट २०२६) देशाला संबोधित करत विविध क्षेत्रांतील भारताच्या ऐतिहासिक प्रगतीचा पट मांडला. कित्येक दशकांपासून देशाच्या अंतर्गत सुरक्षेसाठी गंभीर आव्हान ठरलेला नक्षलवाद समूळ नष्ट करून 'नक्षलमुक्त भारत' निर्माण करणे ही देशाची एक खूप मोठी उपलब्धी असल्याचे त्यांनी यावेळी स्पष्ट केले. जागतिक स्तरावर युद्ध आणि आर्थिक अस्थिरता असतानाही भारताची अर्थव्यवस्था जगाच्या सरासरी विकासदरापेक्षा दुप्पट वेगाने धावत असल्याचे सांगत त्यांनी आत्मनिर्भर भारत अभियान, डिजिटल क्रांती, महिला सक्षमीकरण आणि तरुणांच्या कौशल्याचा गौरव केला.

नक्षलवादाचा खात्मा आणि विकासप्रक्रिया

आपल्या संबोधनात राष्ट्रपतींनी देशातील अंतर्गत सुरक्षेच्या क्षेत्रात झालेल्या ऐतिहासिक बदलांवर प्रकाश टाकला. कित्येक दशकांपासून देशाच्या विकासात आणि शांततेत मोठा अडसर ठरलेला नक्षलवाद आता अंतिम घटका मोजत असून भारत नक्षलमुक्त होण्याच्या मार्गावर आहे.

नक्षलग्रस्त भागांत आता हिंसाचाराऐवजी विकासाची गंगा पोहोचली आहे. याचे जिवंत उदाहरण देताना राष्ट्रपतींनी सांगितले की, बस्तर ऑलिम्पिक्समध्ये खेळाडूंचा झालेला भरगोस सहभाग, बस्तर पंडुममध्ये कलाकारांची उपस्थिती आणि या कार्यक्रमांना मिळालेला हजारो प्रेक्षकांचा प्रतिसाद हा भाग नक्षलमुक्त झाल्याचा आणि मुख्य प्रवाहात आल्याचा स्पष्ट पुरावा आहे.

जागतिक अस्थिरतेतही भारतीय अर्थव्यवस्थेची भरारी

जागतिक परिस्थितीचा उल्लेख करताना राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू म्हणाल्या की, सध्या जगाच्या विविध भागांमध्ये युद्ध, संघर्ष आणि राजकीय अस्थिरता पसरलेली आहे. या प्रतिकूल परिस्थितीचा फटका जगातील अनेक देशांना बसत आहे. मात्र, अशा कठीण काळातही भारताची अर्थव्यवस्था अत्यंत वेगाने पुढे जात आहे.

आर्थिक पाहणी आणि जागतिक अंदाजानुसार भारताचा विकासदर हा जगाच्या सरासरी विकासदराच्या तुलनेत दुप्पट किंवा त्याहून अधिक राहण्याचा अंदाज आहे. 'आत्मनिर्भर भारत' अभियानामुळे देशाच्या आर्थिक प्रगतीला आणि राष्ट्रीय सुरक्षेला एक मजबूत पाया मिळाला आहे, असेही त्यांनी नमूद केले.

दहशतवादाला चोख प्रत्युत्तर आणि कारगिल विजयाचे स्मरण

सत्य आणि न्यायाच्या बाजूने उभे राहत अमानुष शक्तींवर विजय मिळवण्याची भारताची प्राचीन परंपरा आहे. याचा पुनरुच्चार करताना राष्ट्रपतींनी २६ जुलै रोजी साजरा करण्यात आलेल्या 'करगिल विजय दिवस' आणि ७ मे रोजी 'ऑपरेशन सिंदूर'च्या प्रारंभाला एक वर्ष पूर्ण झाल्याबद्दल भारतीय लष्कराच्या अतुलनीय शौर्याचे स्मरण केले.

दहशतवादाविरोधात राबवण्यात आलेल्या या ऐतिहासिक ऑपरेशनने दहशतवादी आणि त्यांच्या पाठीराख्यांना स्पष्ट व कठोर संदेश दिला आहे. दहशतवादी जगात कुठेही जाऊन लपले, तरी त्यांना त्यांच्या दुष्कृत्यांची शिक्षा निश्चितपणे मिळेल, हे भारताने आपल्या सैन्याच्या पराक्रमातून सिद्ध करून दाखवले आहे.

देशाचे परराष्ट्र धोरण आणि जागतिक पत

भारताचे परराष्ट्र धोरण हे पूर्णपणे देशहितावर आधारित असून शांतता, सहकार्य, संवाद आणि 'वसुधैव कुटुंबकम्' (संपूर्ण जग हे एक कुटुंब आहे) हे या धोरणाचे मुख्य स्तंभ आहेत.

आर्थिक सहकार्य वाढवण्यासाठी भारताने अनेक देशांसोबत मुक्त व्यापार करार (FTA) केले आहेत. विकसनशील आणि अविकसित देशांच्या विकासात भारत अग्रगण्य भूमिका बजावत असून यामुळे जागतिक पटलावर देशाचा सन्मान मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. भारत नियम-आधारित आंतरराष्ट्रीय व्यवस्थेवर विश्वास ठेवतो आणि संयुक्त राष्ट्रसंघासह सर्व बहुपक्षीय संस्थांमध्ये सर्वसमावेशक प्रतिनिधित्वाची मागणी करत आहे. भारताच्या या भूमिकेला जगभरातून मोठा पाठिंबा मिळत आहे.

महिला सक्षमीकरण: 'लखपती दीदी' आणि क्रीडा क्षेत्रातील यश

राष्ट्रपती मुर्मू यांनी देशाच्या विकास प्रवासात महिलांच्या वाढत्या सहभागाचे मनापासून कौतुक केले. शिक्षण क्षेत्रातील मुलींची उत्कृष्ट कामगिरी, शेतीची उत्पादकता वाढवण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर करणाऱ्या 'ड्रोन दीदी' आणि भारतीय सैन्यामध्ये सेवा बजावणाऱ्या महिला अधिकाऱ्यांचा त्यांनी विशेष उल्लेख केला.

राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत भारताने जिंकलेल्या एकूण १३ सुवर्णपदकांपैकी तब्बल ८ सुवर्णपदके देशाच्या लेकींनी जिंकून आणली आहेत. आर्थिक क्षेत्रातील महिलांच्या वाढत्या सहभागाबद्दल बोलताना त्यांनी सांगितले की, स्वयंसहायता समूहांमध्ये १० कोटींहून अधिक महिला जोडल्या गेल्या आहेत. देशात ३ कोटी महिलांना 'लखपती दीदी' बनवण्याचे लक्ष्य ठेवून काम सुरू आहे. याशिवाय 'मुद्रा योजने'अंतर्गत कर्ज मिळवणाऱ्या उद्योजकांमध्ये जवळपास दोन-तृतीयांश लाभार्थी या महिलाच आहेत.

महात्मा फुले यांच्या आदर्शांवर सामाजिक न्याय

राष्ट्रपतींनी आपल्या भाषणात समाजसुधारक महात्मा ज्योतिबा फुले यांच्या २०० व्या जयंती वर्षाचा आदरपूर्वक उल्लेख केला. महात्मा ज्योतिबा फुले आणि क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले यांनी महिला सक्षमीकरण, सामाजिक न्याय, मोफत शिक्षण आणि समानतेच्या क्षेत्रात ऐतिहासिक कार्य केले आहे.

त्यांच्याच महान आदर्शांवर चालत आज देशातील वंचित, शोषित आणि मागास घटकांना विकासाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्याच्या कार्याला राष्ट्रीय प्राधान्य देण्यात आले आहे, असे त्यांनी सांगितले.

जगातील सर्वात मोठी डिजिटल क्रांती

भारताच्या डिजिटल पायाभूत सुविधांचा (Digital Infrastructure) उल्लेख करताना राष्ट्रपतींनी त्याला जगातील सर्वात मोठी आणि सुरक्षित पेमेंट व्यवस्था असे संबोधले.

आज भाजी विक्रेते, फेरीवाले आणि अगदी ग्रामीण भागातील छोट्या दुकानांवरही यूपीआय (UPI) द्वारे सहज डिजिटल व्यवहार होत आहेत. जगातील एकूण डिजिटल व्यवहारांपैकी ५० टक्क्यांहून अधिक व्यवहार एकट्या भारतात होत आहेत. देशातील नागरिक आणि शासन यांनी मिळून जागतिक स्तरावर डिजिटल क्रांतीचे एक अद्वितीय उदाहरण प्रस्थापित केले आहे.

युवा शक्ती आणि शिक्षण व्यवस्थेतील सुधारणा

भारताची तरुण लोकसंख्या ही देशाची सर्वात मोठी आणि मौल्यवान संपत्ती आहे. देशाच्या एकूण लोकसंख्येत ६५ टक्के लोक हे ३५ वर्षांपेक्षा कमी वयाचे आहेत. भारतीय तरुण अत्यंत प्रतिभासंपन्न, निष्ठावान आणि कौशल्यपूर्ण असून त्यांनी संपूर्ण जगात भारताची मान उंचावली आहे.

विद्यार्थी हे देशाचे होणारे भविष्यकर्ते आहेत. त्यामुळे त्यांच्या वर्तमान आणि भविष्यासाठी सर्वांचा प्रयत्न (सबका प्रयास) आवश्यक आहे. परीक्षा पद्धतीत पारदर्शकता आणण्यासाठी आणि अनुचित प्रकारांना अटकाव करण्यासाठी शासन स्तरावर व्यापक कायदेशीर पावले उचलली जात असल्याचे राष्ट्रपतींनी स्पष्ट केले. स्व-रोजगार स्वीकारून तरुण आज हजारो लोकांना रोजगार देणारे 'स्टार्टअप' यशस्वीपणे चालवत आहेत.

ज्येष्ठ नागरिकांचे कल्याण आणि 'विकसित भारत २०४७'

देशात एकीकडे तरुणांची संख्या मोठी असताना दुसरीकडे ज्येष्ठ नागरिकांची संख्याही वाढत आहे. ज्येष्ठ नागरिकांचे जीवन सुकर आणि सुरक्षित करण्यासाठी शासनाने अनेक कल्याणकारी योजना लागू केल्या आहेत. ७० वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या सुमारे ६ कोटी ज्येष्ठ नागरिकांना दरवर्षी ५ लाख रुपयांपर्यंत मोफत वैद्यकीय उपचार मिळण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे.

स्वातंत्र्याच्या शताब्दी वर्षापर्यंत म्हणजेच २०४७ पर्यंत 'विकसित भारत' निर्माण करण्यासाठी संपूर्ण देश आज एकदिलाने पुढे जात आहे. 'अंत्योदय'च्या भावनेतून विकासाचा अंतिम लाभ समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचवण्याचा संकल्प अधिक मजबूत होत आहे.

आपल्या संबोधनाचा शेवट करताना राष्ट्रपतींनी महान तेलुगू साहित्यिक गुरजाडा अप्पाराव यांच्या प्रसिद्ध कवितेचा दाखला दिला. "आपल्या देशावर प्रेम करा, सर्वांचे भले करा; देशाचा अर्थ केवळ माती किंवा जमीन नसून त्या मातीत राहणारा संपूर्ण जनसमुदाय आहे," असा भाव त्यांनी व्यक्त केला. प्रत्येक नागरिकाचा विकास आणि कल्याण हेच 'विकसित भारता'चे खरे ध्येय असून सर्वांनी राष्ट्रसेवा आणि साधनेमध्ये स्वतःला समर्पित करावे, असे आवाहन राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी केले.

Labels:

President Droupadi Murmu, Independence Day Address 2026, Naxal Free India, Viksit Bharat 2047, Digital India, Women Empowerment, National News

Search Description:

President Droupadi Murmu addresses the nation on the eve of 79th Independence Day 2026. Highlights Naxal-free India, economic growth, women empowerment, and Viksit Bharat 2047 vision.

Hashtags:

#IndependenceDay2026 #PresidentMurmu #DroupadiMurmu #ViksitBharat #NaxalFreeIndia #DigitalIndia #WomenEmpowerment #NationalAddress