दरम्यान, गैरप्रकाराचा परिणाम इतर पात्र उमेदवारांवर होऊ नये यासाठी महापालिकेने ४९३ पात्र उमेदवारांची कागदपत्र पडताळणीनंतर अंतिम यादी तयार केली असून, त्यापैकी १४६ उमेदवारांना नियुक्ती आदेश देण्यात आले आहेत. एकूण १६९ रिक्त पदांपैकी माजी सैनिकांच्या १७ आणि अनाथ आरक्षणातील एका पदासाठी पात्र उमेदवार न मिळाल्याने १८ पदे रिक्त राहिली आहेत. आणखी पाच उमेदवारांचे नियुक्ती आदेश काही कारणांमुळे तूर्तास राखून ठेवण्यात आले आहेत.
व्हायरल स्क्रीनशॉटने दिला गैरप्रकाराचा धागा
कनिष्ठ अभियंता पदासाठी सुधारित जाहिरातीनुसार एकूण ४१,२७२ अर्ज प्राप्त झाले होते. छत्रपती संभाजीनगर, कोल्हापूर, नांदेड, अमरावती, नागपूर, पुणे आणि मुंबई या सात शहरांतील TCS-iON केंद्रांवर २२, २३ आणि २९ एप्रिल २०२६ रोजी सात सत्रांत परीक्षा घेण्यात आली.
परीक्षेचा निकाल आणि १९ जून रोजी कागदपत्र पडताळणीसाठी १:३ प्रमाणातील यादी प्रसिद्ध झाल्यानंतर ‘एक्स’वर २३ एप्रिलच्या पहिल्या सत्रातील एका प्रश्नाचा आणि पर्यायांचा स्क्रीनशॉट व्हायरल झाला. महापालिका प्रशासनाने त्याची गंभीर दखल घेत स्क्रीनशॉट IBPSकडे पाठवून तांत्रिक चौकशी करण्याचे निर्देश दिले.
प्रश्नाचा क्रम, पर्याय आणि वेळ ठरले ‘डिजिटल फिंगरप्रिंट’
ऑनलाइन परीक्षेत प्रत्येक उमेदवारासाठी प्रश्न आणि पर्यायांचा क्रम सरमिसळ केलेला असतो. त्यामुळे व्हायरल स्क्रीनशॉटमध्ये दिसणारा प्रश्न क्रमांक, पर्यायांची विशिष्ट मांडणी आणि स्क्रीनवर दिसणारा उर्वरित वेळ हे तपासासाठी महत्त्वाचे डिजिटल संकेत ठरले.
या संकेतांची परीक्षा प्रणालीतील लॉगशी जुळवाजुळव केल्यानंतर संबंधित स्क्रीनशॉट २३ एप्रिलच्या पहिल्या सत्रात छत्रपती संभाजीनगर येथील iON Digital Zone Chikalthana केंद्रातील LAN-2 वरील संगणकाचा असल्याचे निष्पन्न झाल्याचे महापालिकेने म्हटले आहे. या संगणकाशी रोल नंबर १२२०००२३६९ जोडला गेल्याचेही नमूद करण्यात आले आहे.
त्यानंतर संबंधित सत्रातील ४,१३५ उमेदवारांच्या Data Audit Logsचे विश्लेषण करण्यात आले. यामध्ये ५४५ पात्र उमेदवारांचाही समावेश होता. या विश्लेषणातून रोल नंबर १२२०००२३६९, १२२०००२४८८ आणि १२२०००४३५० असलेल्या तीन उमेदवारांच्या परीक्षेतील वर्तनात संशयास्पद साम्य आढळल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
पहिली ३० मिनिटे फक्त प्रश्न पाहिले; टॉयलेटनंतर उत्तरांचा वेग वाढला
महापालिकेच्या माहितीनुसार, तिन्ही उमेदवारांनी परीक्षेच्या पहिल्या ३० मिनिटांत प्रश्न पाहण्यासाठी किंवा स्क्रोल करण्यासाठी वेळ दिला; मात्र या कालावधीत एकाही प्रश्नाचे उत्तर नोंदवले नाही. त्यानंतर त्यांनी स्वच्छतागृहाला भेट दिली आणि परतल्यानंतर त्यांच्या उत्तर नोंदवण्याच्या वेगात अचानक मोठी वाढ झाल्याचे Data Audit Logsमधून दिसून आल्याचे सांगण्यात आले आहे.
गणितीय आणि तांत्रिक प्रश्नांसाठी आवश्यक असलेल्या ‘Rough Work’चाही तपास करण्यात आला. संबंधित उमेदवारांनी सोडवलेल्या प्रश्नांच्या तुलनेत रफ वर्क उपलब्ध नसणे किंवा ते सुसंगत नसणे ही बाबही तपासात आढळल्याचे महापालिकेने म्हटले आहे.
या विविध बाबींच्या एकत्रित विश्लेषणातून तिन्ही उमेदवारांचा परीक्षा-वर्तन पॅटर्न संशयास्पद असल्याचा निष्कर्ष काढण्यात आल्याचे सांगण्यात आले आहे.
पेपर लीकपेक्षा परीक्षा सुरू असतानाच स्क्रीन कॅप्चरचा संशय
तपास यंत्रणांच्या निष्कर्षानुसार हा प्रकार परीक्षा सुरू होण्यापूर्वी प्रश्नपत्रिका बाहेर जाण्याचा पारंपरिक ‘पेपर लीक’ प्रकार नसल्याचे महापालिकेने स्पष्ट केले आहे. त्याऐवजी परीक्षा सुरू असतानाच केंद्रातील संगणकाच्या स्क्रीनवरील प्रश्नाचे छायाचित्र एखाद्या सूक्ष्म उपकरणाद्वारे काढून बाहेर पाठवण्यात आल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला आहे.
मात्र, नेमके कोणते उपकरण वापरण्यात आले, छायाचित्र कोणाकडे पाठवण्यात आले आणि त्याद्वारे उमेदवारांना उत्तरे कशी मिळाली, याचा तपशील दिलेल्या माहितीत उपलब्ध नाही. त्यामुळे या बाबींची अंतिम पुष्टी पुढील तपासातून होणे अपेक्षित आहे.
CCTV तपासातून दोन कंत्राटी कर्मचाऱ्यांचा सहभाग समोर आल्याचा दावा
CCTV फुटेजच्या विश्लेषणात संशयित उमेदवारांच्या टॉयलेट भेटीच्या वेळा आणि परीक्षा केंद्रातील दोन कंत्राटी कर्मचाऱ्यांच्या टॉयलेट भेटीच्या वेळांमध्ये साम्य आढळल्याचे महापालिकेने म्हटले आहे.
या आधारे केंद्र पुरवठादाराने नियुक्त केलेले योगेश राजू राठोड (इलेक्ट्रिशियन) आणि विकास गायकवाड (इन्फ्रा स्टाफ) यांचा कथित सहभाग तपासात समोर आल्याचे सांगण्यात आले आहे. दोघांना सेवेतून काढून टाकण्यात आले असून त्यांचे Resource ID ब्लॉक करण्यात आल्याचेही नमूद आहे.
या प्रकरणात तिन्ही उमेदवार आणि दोन्ही कंत्राटी कर्मचाऱ्यांविरुद्ध FIR दाखल करण्यात आला आहे. तसेच PMC, IBPS किंवा TCSमधील कोणत्याही अधिकाऱ्याचा सहभाग आढळलेला नाही, असा दावा महापालिकेने केला आहे.
४९३ पात्र उमेदवारांची यादी; १४६ जणांना नियुक्ती
गैरप्रकाराच्या तपासामुळे संपूर्ण भरती प्रक्रिया प्रभावित होऊ नये, तसेच पात्र उमेदवारांवर अन्याय होऊ नये, यासाठी महापालिकेने कागदपत्र पडताळणीनंतर ४९३ पात्र उमेदवारांची अंतिम यादी केल्याचे सांगितले आहे.
एकूण १६९ रिक्त पदांपैकी १४६ पात्र उमेदवारांना नियुक्ती आदेश देण्यात आले आहेत. माजी सैनिकांसाठी राखीव १७ आणि अनाथ आरक्षणातील एक पद अशा एकूण १८ पदांसाठी पात्र उमेदवार उपलब्ध न झाल्याने ही पदे रिक्त राहिली आहेत.
दरम्यान, खेळाडू प्रमाणपत्र, संशयित उमेदवार आणि जात वैधता प्रमाणपत्राशी संबंधित कारणांमुळे पाच उमेदवारांचे नियुक्ती आदेश तूर्तास राखून ठेवण्यात आले आहेत.
आगामी परीक्षांसाठी Bio-break नियम कडक
भरती प्रक्रियेतील पारदर्शकता कायम ठेवण्यासाठी IBPSचा संपूर्ण गोपनीयता अहवाल अधिकृत संकेतस्थळावर प्रसिद्ध केल्याचे महापालिकेने म्हटले आहे. आगामी परीक्षांसाठी Bio-breakचे नियमही अधिक कडक करण्यात आले आहेत.
स्वच्छतागृहात जाण्यापूर्वी आणि परतल्यानंतर उमेदवारांची कडक झडती घेणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. ऑनलाइन परीक्षांमध्ये केवळ संगणक प्रणालीची सुरक्षा पुरेशी नसून परीक्षा केंद्रातील मानवी हालचाली, CCTV देखरेख आणि Bio-break प्रक्रियेवरही कठोर नियंत्रण आवश्यक असल्याचे या प्रकरणातून अधोरेखित होते.
डिजिटल पुराव्यांमुळे तपासाला नवी दिशा
या प्रकरणात सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या एका स्क्रीनशॉटपासून तपासाला सुरुवात होऊन प्रश्नांचा क्रम, पर्यायांची मांडणी, उर्वरित वेळ, सिस्टम लॉग्स, उमेदवारांच्या उत्तर देण्याचा पॅटर्न आणि CCTV फुटेज यांची सांगड घालण्यात आल्याचा दावा आहे.
मात्र, FIR दाखल होणे म्हणजे संबंधित व्यक्तींवरील आरोप न्यायालयीनदृष्ट्या सिद्ध झाले आहेत, असा अर्थ होत नाही. अंतिम दोषनिश्चिती तपास आणि न्यायालयीन प्रक्रियेनंतरच होईल. त्यामुळे सध्या उपलब्ध माहितीच्या आधारे या प्रकरणाकडे कथित परीक्षा गैरप्रकाराच्या तपासाच्या स्वरूपात पाहणे योग्य ठरेल.
पुणे महापालिकेच्या या भरती प्रक्रियेत तांत्रिक विश्लेषणामुळे संशयित उमेदवार आणि परीक्षा केंद्रातील कर्मचाऱ्यांपर्यंत तपास पोहोचल्याचा दावा करण्यात आला आहे. आता या प्रकरणातील डिजिटल पुरावे, CCTV फुटेज आणि इतर तपासातून कथित गैरप्रकाराची नेमकी पद्धत आणि त्यामागील संपूर्ण साखळी स्पष्ट होते का, याकडे उमेदवारांसह सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
Labels:
PMC Junior Engineer Exam, IBPS Exam Malpractice, Pune Municipal Corporation, Cyber Crime Pune, Recruitment Scam, TCS iON Chhatrapati Sambhaji Nagar, Maharashtra News, Exam Integrity
Search Description:
IBPS and PMC cancel 3 candidates' results and file FIRs after identifying a screen-capturing malpractice in the Junior Engineer (Civil) recruitment exam through digital forensic logs.
Hashtags:
#PMCExam #IBPS #PuneNews #RecruitmentScam #ExamIntegrity #MaharashtraNews #CyberForensics #TCSiON
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा