आरोग्य लेख (Health Tips) : पावसाळ्यात थैमान घालणारा 'लेप्टोस्पायरोसिस' (Leptospirosis): कारणे, लक्षणे आणि बचावाचे ५ सोपे नियम

 

नागपूर, ६ ऑगस्ट २०२६ - मान्सूनच्या दिवसांत शहरातील रस्त्यांवर पाणी साचणे ही अत्यंत सामान्य बाब झाली आहे. परंतु, या तुंबलेल्या पाण्यातून चालणे किंवा ओल्या पायांनी फिरणे अत्यंत धोकादायक ठरू शकते. पावसाळ्यात मुंबई, पुणे आणि नागपूरसारख्या शहरांमध्ये वेगाने पसरणारा गंभीर आजार म्हणजे 'लेप्टोस्पायरोसिस' (Leptospirosis). हा आजार 'लेप्टोस्पायरा' (Leptospira) नावाच्या बॅक्टेरियामुळे होतो. उंदीर, कुत्रे आणि इतर प्राण्यांच्या मूत्राद्वारे हा जिवाणू पावसाच्या साचलेल्या पाण्यात मिसळतो आणि मानवी शरीरात प्रवेश करतो.

जर तुमच्या पायाला किंवा हाताला लहानशी जखम, खरचटलेले असेल किंवा त्वचेवर भेगा असतील, तर साचलेल्या दूषित पाण्यातून हा बॅक्टेरिया त्वचेद्वारे थेट रक्तात प्रवेश करतो. वेळेवर उपचार न मिळाल्यास लेप्टोस्पायरोसिसमुळे यकृत (Liver) आणि मूत्रपिंड (Kidneys) निकामी होण्याचा धोका असतो.

लेप्टोस्पायरोसिसची मुख्य लक्षणे: १. अचानक प्रचंड थंडी वाजून तीव्र ताप येणे. २. पिंडऱ्या (Calf Muscles) आणि पाठीच्या स्नायूंमध्ये असह्य वेदना होणे. ३. डोळे प्रचंड लाल होणे आणि तीव्र डोकेदुखी. ४. मळमळणे, उलट्या होणे किंवा कावीळची लक्षणे दिसणे.

लेप्टोपासून बचावाचे ५ सुवर्ण नियम: १. साचलेल्या पाण्यातून चालणे टाळा: रस्त्यावरील साचलेल्या पाण्यातून चालणे पूर्णपणे टाळा. अपरिहार्य असल्यास गमबूट्स (Gumbots) चा वापर करा. २. पाय स्वच्छ धुवा: साचलेल्या पाण्यातून घरी आल्यानंतर तातडीने पाय साबणाने स्वच्छ धुवून कोरडे करा आणि अँटीसेप्टिक लावा. ३. जखमा झाकून ठेवा: हाता-पायाला जखम किंवा खरचटलेले असल्यास त्यावर वॉटरप्रूफ बँडेज लावा, जेणेकरून दूषित पाण्याचा संपर्क येणार नाही. ४. घरातील उंदरांचा बंदोबस्त: अन्नावर उंदरांचा वावर होणार नाही याची काळजी घ्या. उघड्यावरील अन्न खाणे टाळा. ५. डॉक्टरांचा सल्ला व औषधे: साचलेल्या पाण्यातून जास्त वेळ प्रवास करावा लागल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने 'डॉक्सीसायक्लिन' (Doxycycline) हे प्रतिबंधात्मक औषध तातडीने घ्यावे.

• 
  

  • Labels: Health Tips, Leptospirosis Prevention, Monsoon Care, Marathi Health, Bacterial Infection

  • Search Description: Comprehensive Marathi health guide on Leptospirosis symptoms, prevention rules, and essential precautions when walking in monsoon floodwaters.

  • Hashtags: #HealthTips #Leptospirosis #MonsoonHealth #MarathiHealth #RainySeasonCare