आरोग्य लेख (Health Tips) :सकाळी जमिनीवर पाय ठेवताच टाचेत तीव्र कळ मारते? टाचदुखीवर सोपे घरगुती नियम

 नागपूर, ३१ ऑगस्ट २०२६ - पावसाळ्याच्या दिवसांत हवेतील आद्रता (Humidity), थंड हवामान आणि घरात किंवा बाहेर अनवाणी चालण्यामुळे पायाच्या तळव्यांमधील रक्ताभिसरण मंदावते. तळव्याच्या हाडांना जोडणाऱ्या जाड स्नायूंच्या पट्ट्याला (Plantar Fascia) सूज आल्यामुळे सकाळी उठल्यावर जमिनीवर पहिला पाय ठेवताच टाचेत असह्य टोचल्यासारख्या वेदना होतात. या समस्येला वैद्यकीय भाषेत 'प्लांटार फॅसिटिस' (Plantar Fasciitis / Heel Pain) किंवा सामान्य भाषेत 'टाचदुखी' म्हटले जाते.

आयुर्वेदानुसार, पावसाळ्यात 'वात दोष' वाढल्यामुळे आणि शरीरात युरिक ॲसिड किंवा कफ साचल्यामुळे टाचेच्या भागातील नसांमध्ये दाह निर्माण होतो.

टाचदुखीची मुख्य लक्षणे: १. सकाळी झोपेतून उठून जमिनीवर पाय ठेवताना टाचेत सुया टोचल्यासारखी तीव्र कळ मारणे. २. थोडा वेळ चालल्यानंतर वेदना कमी होणे, पण जास्त वेळ उभे राहिल्यास पुन्हा दुखणे वाढणे. ३. टाचेच्या खालच्या भागात हलकी सूज आणि तळव्यांमध्ये जळजळ जाणवणे.

टाचदुखीवर मात करण्यासाठी ५ आयुर्वेदिक व सोपे घरगुती नियम: १. गरम आणि थंड पाण्याचा शेक (Contrast Bath): एका टबमध्ये सहन होईल इतके गरम पाणी आणि दुसऱ्या टबमध्ये साधे/थंड पाणी घ्या. प्रथम ३ मिनिटे गरम पाण्यात पाय ठेवा आणि नंतर १ मिनिट थंड पाण्यात ठेवा. असे ३ वेळा केल्याने रक्ताभिसरण सुधारून सूज त्वरित उतरते. २. एरंडेल किंवा तिळाच्या तेलाने मालिश: एरंडेल (Castor Oil) किंवा तिळाचे तेल हलके कोमट करून त्यात लसूण आणि ओवा टाकून उकळावे. या तेलाने रात्री झोपताना टाचेवर आणि तळव्यावर अंगठ्याने हलका दाब देऊन मालिश करावी. ३. बाटलीने तळव्याचा व्यायाम (Bottle Rolling): एका पाण्याच्या बाटलीत कोमट पाणी भरून ती जमिनीवर ठेवावी आणि खुर्चीवर बसून तळव्याने ती बाटली पुढे-मागे १० मिनिटे फिरवावी. यामुळे स्नायूंचा ताण मोकळा होतो. ४. कडक चपला पूर्णपणे बंद करा: घरात किंवा बाहेर चालताना कडक तळ असलेल्या चपला वापरू नका. सिलिकॉन हील कप्स किंवा मऊ कुशन असलेल्या चपला वापराव्यात. ५. आंबट आणि वातूळ पदार्थ टाळा: युरिक ॲसिड आणि वात वाढवणारे पदार्थ जसे की शिळे अन्न, आंबट ताक, लोणचे आणि अति-मसालेदार पदार्थ खाणे मर्यादित ठेवावे.

• 
  

  • Labels: Health Tips, Heel Pain Relief, Plantar Fasciitis Monsoon, Foot Care, Marathi Health, Ayurveda Castor Oil

  • Search Description: Comprehensive Marathi health guide on relieving heel pain, morning foot stiffness, and Plantar Fasciitis during monsoon using simple Ayurvedic remedies and foot exercises.

  • Hashtags: #HealthTips #HeelPainRelief #PlantarFasciitis #FootCare #MonsoonHealth #MarathiHealth #AyurvedicRemedies