आरोग्य लेख (Health Tips) : सणासुदीच्या दिवसांत आणि पावसात भेसळयुक्त मिठाई व अन्न विषबाधा (Food Poisoning): लक्षणे आणि बचावाचे ५ सोपे नियम!

 

•  नागपूर, १५ ऑगस्ट २०२६ - स्वातंत्र्यदिन, रक्षाबंधन आणि आगामी सणासुदीच्या काळात बाजारात मिठाई, खवा, पनीर आणि तेलकट खाद्यपदार्थांची मागणी प्रचंड वाढते. परंतु, पावसाळ्यातील दमट हवामानामुळे खाद्यपदार्थांमध्ये जिवाणूंची (Bacteria जसे की E. coli, Salmonella) वाढ अवघ्या काही तासांत होते. त्यातच बाजारात कृत्रिम रंग, निकृष्ट दर्जाचे तेल आणि रासायनिक खवा वापरून बनवलेली भेसळयुक्त मिठाई खाल्ल्याने 'अन्न विषबाधा' (Food Poisoning) होण्याचे प्रमाण या दिवसांत प्रचंड वेगाने वाढते.

  अन्न विषबाधेकडे वेळेवर लक्ष न दिल्यास शरीरातील पाण्याचे प्रमाण अचानक कमी होऊन (Severe Dehydration) रुग्णाची प्रकृती गंभीर होऊ शकते.

  अन्न विषबाधेची मुख्य लक्षणे: १. अन्न खाल्ल्यानंतर काही तासांतच पोटात तीव्र कळा येणे आणि मळमळणे. २. वारंवार उलट्या होणे आणि पातळ जुलाब सुरू होणे. ३. अचानक अशक्तपणा जाणवणे, चक्कर येणे आणि हलका ताप येणे. ४. तोंड कोरडे पडणे आणि लघवीचे प्रमाण कमी होणे.

  भेसळ व अन्न विषबाधेपासून बचावाचे ५ सुवर्ण नियम: १. रंगबेरंगी मिठाई खरेदी टाळा: अतिशय भडक पिवळा किंवा लाल रंग असलेली मिठाई खरेदी करणे टाळा, कारण त्यात हानिकारक रासायनिक रंगांचा (Non-permitted Synthetic Dyes) वापर केलेला असू शकतो. २. खव्याची तपासणी करा (आयोडीन टेस्ट): घरी आणलेल्या खव्यात किंवा दुधात थोडे पाणी टाकून उकळा आणि त्यात २ थेंब आयोडीन टाका. जर रंग निळा झाला, तर त्यात स्टार्च किंवा मैद्याची भेसळ आहे हे समजावे. ३. ओआरएस (ORS) आणि नारळ पाण्याचे सेवन: उलट्या-जुलाब सुरू झाल्यास शरीरातील इलेक्ट्रोलाइट्स संतुलित ठेवण्यासाठी तात्काळ ओआरएस (ORS) चे पाणी, नारळ पाणी किंवा लिंबू-पाणी थोडे-थोडे प्यावे. ४. ताजे आणि गरम अन्न खा: शिळे किंवा उघड्यावर ठेवलेले अन्नपदार्थ अजिबात खाऊ नका. अन्न नेहमी झाकून ठेवावे आणि गरम करूनच खावे. ५. तातडीने वैद्यकीय मदत: उलट्या आणि जुलाब थांबत नसल्यास घरगुती उपचारात वेळ न घालवता तातडीने जवळच्या डॉक्टरांचा किंवा रुग्णालयाचा सल्ला घ्यावा.

• • Labels: Health Tips, Food Poisoning Prevention, Festive Sweet Adulteration, Monsoon Health, Marathi Health

  • Search Description: Practical Marathi health guide on identifying adulterated sweets, preventing food poisoning, and home remedies during festive season.

  • Hashtags: #HealthTips #FoodPoisoning #SweetAdulteration #MonsoonHealth #MarathiHealth