आरोग्य लेख (Health Tips) : मान्सूनमध्ये अचानक उद्भवणारा 'कानदुखी आणि कानातील बुरशीजन्य संसर्ग' (Otomycosis & Earache): कारणे आणि ५ सोपे उपाय!

 नागपूर, १ सप्टेंबर २०२६ - पावसाळ्याच्या दिवसांत वातावरणातील अति-आद्रता (Humidity), हवेतील दमटपणा आणि आंघोळ करताना किंवा पावसात भिजताना कानाच्या नलिकेत (Ear Canal) पाणी गेल्यामुळे कानातील त्वचा मऊ पडते. यामुळे कानाच्या पोकळीत 'अॅस्परगिलस' (Aspergillus) किंवा 'कॅन्डिडा' (Candida) नावाच्या बुरशीची वाढ वेगाने होते. या समस्येला वैद्यकीय भाषेत 'ऑटोमायकोसिस' (Otomycosis / Fungal Ear Infection) किंवा सामान्य भाषेत 'कानात बुरशी होणे व कानदुखी' म्हटले जाते.

अनेक लोक कान खाजवल्यानंतर कानात सेफ्टी पिन, काडी किंवा कॉटन बड्स घालतात, ज्यामुळे कानाचा नाजूक पडदा (Eardrum) फाटण्याचा किंवा संसर्ग अधिक खोलवर पसरण्याचा गंभीर धोका निर्माण होतो.

कानातील संसर्गाची मुख्य लक्षणे: १. कानाच्या आत असह्य खाज सुटणे आणि सतत कान कोरडा करावासा वाटणे. २. कानात तीव्र ठसठस लागणे आणि वेदना जबड्यापर्यंत किंवा डोक्यापर्यंत पसरणे. ३. कानातून पांढरा, पिवळसर किंवा दुर्गंधीयुक्त पातळ स्राव येणे. ४. कान चोंदल्यासारखा वाटणे आणि ऐकू येण्याची क्षमता तात्पुरती मंदावणे.

कानदुखीवर मात करण्यासाठी ५ आयुर्वेदिक व सोपे घरगुती नियम: १. लसूण आणि मोहरीचे कोमट तेल (बाह्य शेक): २ चमचे मोहरीच्या तेलात लसणाची १ पाकळी ठेचून हलके गरम करावी. तेल कोमट झाल्यावर कापसाचा बोळा त्या तेलात बुडवून कानाच्या बाहेरील भागावर आणि कानाच्या मागे लावावा व हलका शेक द्यावा. (टीप: पडदा फाटलेला असल्यास कानात थेट तेल टाकू नये). २. कोरड्या टॉवेलचा गरम शेक: एका सुती कापडाची घडी करून ती तव्यावर हलकी गरम करावी आणि कानावर १० मिनिटे शेक द्यावा. उष्णतेमुळे कानातील ओलावा सुकतो आणि बुरशीची वाढ थांबते. ३. कानात कॉटन बड्स किंवा टोकदार वस्तू घालू नका: कानात काडी किंवा बड्स घातल्याने मळ (Wax) आणखी आत ढकलला जातो आणि कानाच्या त्वचेला जखम होते. ४. कान नेहमी कोरडा ठेवा: आंघोळ करताना कानात पाणी जाऊ नये म्हणून कापसाचा बोळा खोबरेल तेलात हलका बुडवून कानाच्या तोंडावर ठेवावा. आंघोळीनंतर मऊ टॉवेलने कानाचा बाहेरील भाग पुसून घ्यावा. ५. तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला: कानातून पाणी येत असल्यास किंवा तीव्र वेदना असल्यास स्वतःच्या मर्जीने कोणतेही थेंब न टाकता तातडीने कान-नाक-घसा (ENT) तज्ज्ञांकडून कानाची स्वच्छता (Ear Suction) करून घ्यावी.

• • Labels: Health Tips, Earache Relief, Otomycosis Monsoon, Fungal Ear Infection, Marathi Health, Ear Care Ayurveda

  • Search Description: Comprehensive Marathi health guide on treating earache, fungal ear infections (Otomycosis), and ear care during the monsoon season using simple precautions and remedies.

  • Hashtags: #HealthTips #EaracheRelief #Otomycosis #EarCare #MonsoonHealth #MarathiHealth #AyurvedicRemedies